ސްޓަރ ރިޒޯޓް އެންޑް ހޮޓެލްސް ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ

ނަތީޖާ: ހައިކޯޓުގެ ޙުކުމުގެ ބައެއް ބާޠިލު (25 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) މާނަކުރި ބައި)، ޓްރައިބިއުނަލްގެ ބާރާބެހޭ ބައި ޤާއިމް

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ޖީއެސްޓީ ގަވާއިދުގެ 25 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގައިވާ މީރާއިން ހުއްދަކޮށްފައިވާ އުޞޫލަކީ ޢާންމުކުރަންޖެހޭ އުޞޫލެއްތޯއާއި، ޓެކްސް އެޕީލް ޓްރައިބިއުނަލްގެ ގަވާއިދުގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ (2) ގެ ދަށުން ޓެކްސް ޢަދަދު ބަދަލުކުރުމަށް މީރާއަށް އަންގައި މައްސަލަ އަނބުރާ ފޮނުވުމުގެ ބާރު ޓްރައިބިއުނަލަށް ލިބިގެންވޭތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ޖީއެސްޓީ ގަވާއިދުގެ 25 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ބާޒާރު އަގު ކަނޑައަޅާ "މީރާއިން ހުއްދަކޮށްފައިވާ އުޞޫލަކީ" ޢާންމުކޮށްފައިވާ އުޞޫލަކަށް ވާންޖެހެއެވެ. އުޞޫލު ޢާންމުކުރަން ޤާނޫނުގެ ޞަރީޙަ ނައްޞަކުން ލާޒިމުނުކުރި ނަމަވެސް، ޢާންމުނުކޮށްފިނަމަ ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތަށް ޖެހެނީ އުޞޫލު އިފްތިރާޟުކުރާށެވެ. (ޕެރ. 20، 35)
2. ޖީއެސްޓީ ދައްކަނީ ސެލްފް އެސެސްމަންޓް ނިޒާމެއްގެ ދަށުން ކަމަށްވެފައި، ނޭނގުމެއްގެ ތެރޭގައި ކުޑަ އަގަކަށް ބިނާކޮށް ޓެކްސް ދެއްކުމުގެ ނަތީޖާއަކީ ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ގަވާއިދުގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޖޫރިމަނާވުން ކަމުން، އުޞޫލު ޢާންމުކުރަން ޤާނޫނު ލާޒިމުނުކުރާތީ ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތުން އެފަދަ ބޭއިންސާފެއް ތަޙައްމަލުކުރަންޖެހުމަކީ ޓެކްސް ޤާނޫނުތައް ތަޞައްވުރުކުރާ ގޮތެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 21-23)
3. ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތަށް ޓެކްސް ދެއްކުމުގެ ވާޖިބު އަދާކުރުމުގައި ކާމިޔާބުވާނީ ޓެކްސް ޢަދަދު ކަނޑައެޅުމާގުޅޭ ހުރިހާ މަޢުލޫމާތެއް ލިބިގެން ކަމާއި، އެއީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 61 ވަނަ މާއްދާގެ ރޫޙު ކަމުގައި ސުޕްރީމް ކޯޓުން ދެކެއެވެ. (ޕެރ. 23)
4. ޓެކްސް އެޕީލް ޓްރައިބިއުނަލްގެ ގަވާއިދުގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ (2) ގައި "މީރާއަށް އެންގުމަށް" ވެސް "ޢަދަދު ކަނޑައެޅުމަށް" ވެސް ޞަރީޙަކޮށް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާއިރު، މީރާގެ ނިންމުމެއް ރަނގަޅުނޫންކަމަށް ޓްރައިބިއުނަލުން ކަނޑައަޅާނަމަ ޓެކްސް ޢަދަދާމެދު އުފެދުނު ޚުޞޫމާތަށް ޙައްލެއް ހޯދައިދޭންޖެހޭއިރު، އެ ޙައްލުތައް ޓްރައިބިއުނަލްގެ ބާރުތަކުގެ ތެރެއިން މަޙުދޫދުކުރެވިފައި ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 29-31)
5. މީރާގެ ނިންމުން ބަދަލުކުރުމަށް ޓްރައިބިއުނަލުން މީރާއަށް އެންގުމަކީ ގަވާއިދުގައި ނެތް މާނަކުރުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ޓްރައިބިއުނަލަށް މައްސަލަ ނިންމެން އޮތް ހަމައެކަނި ގޮތް ނޫނަސް ހުއްދަ ގޮތެކެވެ. މި ނިންމުމަށް މޯލްޑިވްސް ޕެޝަންސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މީރާ [2023] SC 39 ގައި ކަނޑައެޅި އުޞޫލުތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައިވެއެވެ. (ޕެރ. 27، 33-34)
6. ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ޤާނޫނުގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހުށަހަޅާ އިޢުތިރާޟަކާމެދު މީރާއިން ނިންމާ ކޮންމެ ނިންމުމަކީ އިސްތިއުނާފުކުރެވޭ ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. އިސްތިއުނާފުކުރެވެނީ އެ ނިންމުން ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތަށް ޤަބޫލުނުކުރެވޭ ޙާލަތުގައެވެ. ޓެކްސްގެ އެއް މުޢާމަލާތާ ގުޅިގެން ތަކުރާރުކޮށް މައްސަލަ ހުށަހެޅޭ ޙާލަތުގައިވެސް އެކަމަށް ނިމުން ގެނައުމުގެ ބާރު ޓްރައިބިއުނަލަށް ގަވާއިދުން ލިބިދީފައިވެއެވެ. (ޕެރ. 32-33)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 3/2010 (ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ޤާނޫނު) ގެ 30، 39، 42 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 3/2010 (ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ޤާނޫނު) ގެ 54 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) (މޯލްޑިވްސް ޕެޝަންސް ޤަޟިއްޔާ މެދުވެރިކޮށް)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/2011 (މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގުން ޓެކްސް ނެގުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 19 ވަނަ މާއްދާ
• ގަވާއިދު ނަންބަރު R-43/2011 (މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގުން ޓެކްސް ނެގުމުގެ ގަވާއިދު) ގެ 25 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (3)، (ކ)، (ރ)
• ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ގަވާއިދުގެ 26 ވަނަ މާއްދާ
• ޓެކްސް އެޕީލް ޓްރައިބިއުނަލްގެ ގަވާއިދުގެ 7 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ނ) ގެ (2)
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 61 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• މޯލްޑިވްސް ޕެޝަންސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ [2023] SC 39