ޢަލީ ޒުބައިރު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް

ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ 145-B10/AM/2020/08 ނިންމުމުން، ބަންދު އަމުރު މުރާޖަޢާކޮށް، ބަންދަށް ބަދަލެއް ގެންނަން ނުޖެހޭކަމަށް ނިންމާފައިވެއެވެ.

ވާޤިޢާ

ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ C/2020-Cr/190 ޤަޟިއްޔާގައި ކުރެވި، 2020 އޭޕްރީލްގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް އަމުރުކުރެވިފައިވެއެވެ. ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނަށް 3 ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނަށް 22 ސެޕްޓެމްބަރު 2020 ގައި ޢަމަލުކުރަން ފެށުމަށްފަހު 30 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ބަންދު އަމުރު މުރާޖަޢާ ނުކުރެވި، 10 ނޮވެމްބަރު 2020 ގައި މުރާޖަޢާކުރެވިފައިވެއެވެ.

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ވ) ގައިވާ ގޮތަށް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމުގެ އަމުރު 30 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މުރާޖަޢާނުކޮށް، މުއްދަތު ފަހަނައަޅައިދިޔުމުން، ބަންދަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 45 ވަނަ މާއްދާއާއި 60 (ވ) އާ ޚިލާފު ބަންދަކަށް ވެ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް މިނިވަންކުރަން ޖެހޭތޯ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް

އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ބުނީ، 30 ދުވަހުން ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމަށް ކޯޓަށް ޙާޟިރުނުކުރުމުން އެއަށްފަހު ބަންދުގައި ހުރީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ކަމަށާއި، ނިންމުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 45 ވަނަ މާއްދާއާއި 60 (ވ) އާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ކަމަށާއި، ވަގުތުން މިނިވަންކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ، ބަންދުގައި ހުރީ ބާޠިލުނުކުރާ ޞައްޙަ ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ކަމަށާއި، މުރާޖަޢާކުރާނީ ކޮން ފަރާތެއްކަން ޤާނޫނުން ސާފުނުވާކަމަށާއި، މުރާޖަޢާނުކުރުމަކީ ބަންދުން ދޫކޮށްލަން ޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫންކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް

އަޣުލަބިއްޔަތުގެ ރައުޔުގައި (ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢު، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު ތާއީދުކޮށް)، ބަންދުގައި ހުރީ ޞައްޙަ ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ކަމަށާއި، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަކީ ސަބަބަކަށްޓަކައި ކުރެވޭ ބަންދެއް، ވަކި މުއްދަތަކަށް ނޫން ކަމަށާއި، މުރާޖަޢާ ލަސްވުމުން ބަންދު ބާޠިލުވާނެކަމަށް ޤާނޫނުގައި ނެތުމުން މިނިވަންކުރަން ޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތްކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ. ޚިލާފު ރައުޔުގައި ފަނޑިޔާރު ފާޠިމަތު ފަރުހީޒް ދެކެވަޑައިގަތީ، 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ވ) ގެ ޢިބާރާތާއި އިޞްލާޙުގެ މަޤްޞަދަށް ބަލާއިރު 30 ދުވަހުން މުރާޖަޢާކުރުމަކީ ލާޒިމު (mandatory) އިޖުރާއަތެއް ކަމުން، އެ މުއްދަތު ހަމަވި ދުވަހުން ފެށިގެން ބަންދަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ބަންދެއް ކަމަށެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު

ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B10/AM/2020/08

ފަހުގެ ތާރީޚު

ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމް (އަޣުލަބިއްޔަތުން)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 45 ވަނަ މާއްދާ
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 58 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) (4)، (ކ)، (މ)، (ވ) އަދި (ފ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 21/2020 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނަށް 3 ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނު)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2020/SC-A/78 އާއި 2020/SC-A/79 ޤަޟިއްޔާ
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 (ހ)، (ށ)، 18، 58 އަދި 68 ވަނަ މާއްދާ (ޚިލާފު ރައުޔުގައި)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2011 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 4 ވަނަ އަދި 6 ވަނަ މާއްދާ (ޚިލާފު ރައުޔުގައި)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 210 ވަނަ މާއްދާ އަދި 211 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (ޚިލާފު ރައުޔުގައި)
• ޝަރީޢަތްކުރުމާ ބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތު ގަވާއިދުގެ 14 ވަނަ މާއްދާ (ޚިލާފު ރައުޔުގައި)
• ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގައި ޢަމަލުކުރާނެ މައިގަނޑު ސިޔާސަތުތައް (2019) (ޚިލާފު ރައުޔުގައި)
• އިންސާނީ ޙައްޤުތަކުގެ ޢާންމު ޤަރާރު (UDHR)، މަދަނީ އަދި ސިޔާސީ ޙައްޤުތަކާ ބެހޭ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޢާހަދާ (ICCPR)، އިޤްތިޞާދީ، އިޖްތިމާޢީ އަދި ސަޤާފީ ޙައްޤުތަކާ ބެހޭ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޢާހަދާ (ICESCR) (ޚިލާފު ރައުޔުގައި)
• ކެނެޑާގެ ކްރިމިނަލް ކޯޑުގެ 521 އަދި 552 ވަނަ މާއްދާ (ޕީޑީއެފްގައިވާ ގޮތަށް) (ޚިލާފު ރައުޔުގައި)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/SC-A/10 ޤަޟިއްޔާ (މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސް ވ ޤާސިމް އިބްރާހީމް) (ޚިލާފު ރައުޔުގައި)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/SC-A/18 ޤަޟިއްޔާ (ޚިލާފު ރައުޔުގައި)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2020/SC-A/30 ޤަޟިއްޔާ (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު) (ޚިލާފު ރައުޔުގައި)
• ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/HC-A/89 ޤަޟިއްޔާ (ޚިލާފު ރައުޔުގައި)
• Ex Parte Mitchell (1975), 1975 CanLII 1212 (BC CA) (ޚިލާފު ރައުޔުގައި)
• Ex Parte Amos (1975), 1975 CanLII 1254 (BC SC) (ޚިލާފު ރައުޔުގައި)
• Ex Parte Cordes (1976), 1976 ALTASCAD 228 (CanLII) (ޚިލާފު ރައުޔުގައި)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު

ޙަސަން ޝަފީޢު، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ފާޠިމަތު ފަރުހީޒް

ޚިލާފު ރައުޔު

އެބައޮތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.