ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2020/HC-A/114ހައިކޯޓު · 29 ސެޕްޓެމްބަރު 2020 · ކޯޓު އަމުރު

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަބްދުއްލަޠީފު ޢަބްދުﷲ

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 29 ސެޕްޓެމްބަރު 2020ދަށު ކޯޓު: ތ. ތިމަރަފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު N10C-CA/20/2020ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ތ. ތިމަރަފުށީ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން، 66 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ޝަރުޠުތަކާއި އެހެން ޝަރުޠުތަކާއެކު ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދޫކޮށްލުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވުނު ފަރާތުގެ ބަންދު ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން 15 ދުވަހާއި 7 ދުވަހާއި 3 ދުވަހަށް އިތުރުކުރުމަށްފަހު، ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް ފުލުހުން އެދުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވުނު ފަރާތެއް ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމަށްފަހު ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ އަމުރަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތް އަމުރެއްތޯ، އަދި އެފަދަ ކުށުގައި ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންވާނީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުންތޯ ނުވަތަ ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ ދަށުންތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު މަތީ ދަރަޖައެއްގައި އޮތުމާއި 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ޙާލަތުތައް އޮތް ނަމަވެސް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުނުކުރުމުން އެ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 އާއި 143 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 އާއި 60 (ށ) އާއި ޝަރީޢަތުގެ ޤަވާޢިދާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
މިފަދަ ކުށުގައި ފުރަތަމަ ޢަމަލުކުރަންވީ ޚާއްޞަ ޤާނޫނު ކަމުގައިވާ 12/2009 ގެ ދަށުން ކަމާއި، ދެވަނަ ފަހަރަށް 60 (ބ) ގެ ދަށުން ބަންދު އިތުރުކުރުމާއި 15 ދުވަހުން 15 ދުވަހަށް ތަކުރާރުކޮށް އިތުރުކުރުމަކީ ޤާނޫނުގައި ނެތް އިޖުރާއަތެއް ކަމާއި، ހެކިތަކާއި ޤާނޫނުގެ ޝަރުޠުތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރެވިދާނެ ކަމުން ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލުކޮށް، ހައިކޯޓުން ފާހަގަކުރި ކަންކަމުގެ އަލީގައި ބަންދާމެދު އަލުން ގޮތެއް ނިންމުމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ތ. ތިމަރަފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު N10C-CA/20/2020
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ ބަންދަށް އެދި ހުށަހަޅައިފިނަމަ ބަންދާމެދު އަލުން ގޮތެއް ނިންމަން ޖެހޭނެ

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ކުށަކީ ޤާނޫނުން މަނާކުރާ ކުށެއްގެ (malum prohibitum) އިތުރުން، އޭގެ ޒާތުގައި ފާސިދު (malum in se) ބޮޑު ކުށެއް ކަމުން، އެ ކުށުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއް ހައްޔަރުކުރެވުމުން ފުރަތަމަވެސް ޢަމަލުކުރަންޖެހޭނީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ ދަށުންނެވެ. (ޕެރ. 6)

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) ގެ ދަށުން ބަންދުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރެވޭނީ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް 15 ދުވަހަށްވުރެ ނުބޮޑުވާ ގޮތަށް ކަމާއި، އެއަށްފަހު ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންވާނީ އެ މާއްދާގެ (ޅ) އަދި (ކ) ގައިވާ އުޞޫލުންނެވެ؛ 15 ދުވަހުން 15 ދުވަހަށް ތަކުރާރުކޮށް މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަކީ ޤާނޫނުގައި ނެތް އިޖުރާއަތެކެވެ. (ޕެރ. 7-9)

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޖިނާއީ ބޮޑެތި ކުށްތަކާއި މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވާ ސީރިއަސް މައްސަލަތަކުގައި، ޤާނޫނުގައިވާ މިންވަރަށް ހެކި ހުރެ ޤާނޫނުގައިވާ ޙާލަތެއް އޮތްނަމަ، ޕްރޮސިކިއުޝަނުން ފުރަތަމަވެސް އެދެންވާނީ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް (60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)) ނުވަތަ ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 30 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބަންދުކުރުމަށެވެ. (ޕެރ. 9)

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޢާންމު ޤާނޫނުތަކުގެ މައްޗަށް ޚާއްޞަ ޤާނޫނު އިސްވާނެއެވެ (generalia specialibus non derogant). ކުރިން އޮތް ޚާއްޞަ ޤާނޫނެއްގެ ޙުކުމެއް ފަހުން ފާސްކުރާ ޢާންމު ޤާނޫނަކުން މަންސޫޚުވާނީ އެ ވިސްނުން ފަހުގެ ޤާނޫނުން ސާފުކޮށް އެނގެން އޮތްނަމައެވެ؛ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 212 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) އިން އެނގެނީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ ޚާއްޞަ އިޖުރާއަތު މަންސޫޚުކުރުމުގެ ވިސްނުން ނެތްކަމެވެ. (ޕެރ. 10-11)

HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޚާއްޞަ ޤާނޫނެއްގެ އިޖުރާއަތަށް ޢަމަލުކުރުމުގައި ގޮންޖެހުންތައް ހުރުމަކީ އެ އިޖުރާއަތު ދޫކޮށް ޢާންމު އިޖުރާއަތަކަށް ދެވޭނެ ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ނޫނެވެ؛ ފަރުވާއަކީ ޤާނޫނު އިޞްލާޙުކުރުމެވެ. ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 33 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކޯޓަށް ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާގައި ގިނަވެގެން 30 ދުވަހާއި އިތުރު 30 ދުވަހަށް ވަގުތީ ބަންދުގެ އަމުރު ނެރުމުގެ ބާރު ލިބިދީފައިވެއެވެ. (ޕެރ. 11)

HN6ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ބަންދުން ދޫކޮށްލެވިފައިވާ ޙާލަތެއްގައި ޝަރީޢަތަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅުމުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމުގެ ވަކި އުޞޫލެއް ޤާނޫނުތަކުގައި ނެތް ނަމަވެސް، ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކިތަކާއި ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 31 އަދި 32 ވަނަ މާއްދާތަކާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 ވަނަ މާއްދާއާއި 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 12)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 52 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 58 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)، 59 ވަނަ މާއްދާ، 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)، (ބ)، (ޅ)، (ކ) އަދި (ރ)، 66 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)، 212 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ނ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 21/2020 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނަށް 3 ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނު)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާ ކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލު ކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 1 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 30، 31، 32 އަދި 33 ވަނަ މާއްދާ
  • 2019/HC-A/366

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޙުސައިން މަޒީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ