ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަބްދުސް ސަލާމް

(ޕެރ. 9) ޝަރުޢީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކުގައި ކޯޓުތަކުގެ ޤަޟިއްޔާތަކަށް ޙަވާލާދީ މައްސަލަ ނިންމާނަމަ، އެ ޤަޟިއްޔާތަކަކީ ކޮބައިކަން ސާފުކޮށް އެނގޭނެހެން ލިޔަންޖެހެއެވެ.

(ޕެރ. 11) ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ކުށްތަކަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ޖިނާއީ ބޮޑެތި ކުށްތަކެވެ؛ އެ ކުށެއްގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ހައްޔަރުކުރެވޭއިރު ފުރަތަމަ ޢަމަލުކުރަންޖެހޭނީ އެ ކުށަށް ޚާއްޞަކޮށް ފާސްކޮށްފައިވާ ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ ދަށުންނެވެ.

(ޕެރ. 12-13) ޤާނޫނީ އުޞޫލަކީ ޢާންމު ޤާނޫނުތަކުގެ މައްޗަށް ޚާއްޞަ ޤާނޫނުތައް އިސްވުމެވެ؛ އޭގެ އިސްތިޘްނާއަކީ ފަހުން ފާސްކުރާ ޢާންމު ޤާނޫނަކުން ކުރީގެ ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ އިޖުރާއަތު މަންސޫޚުކުރުމުގެ ވިސްނުން ސާފުކޮށް އެނގެން އޮތުމެވެ. ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 212 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ އިބާރާތުން އެފަދަ ވިސްނުމެއް ނެތްކަން ސާފުވާތީ، ޚާއްޞަ އިޖުރާއަތެއް އޮއްވާ ޢާންމު ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރުމަކީ ޤާނޫނީ ހަމައަކުން ހެޔޮކޮށް ކުރެވިދާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.

(ޕެރ. 14) ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ބަންދަށް އެދުމަކީ އިޚްތިޔާރީ ކަމެއްކަމަށް ބަލައި ދޫކޮށްލެވިއްޖެނަމަ، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތްތަކާމެދު ހަމަހަމަ ނޫން ގޮތުގައި ތަފާތުކޮށް ޢަމަލުކުރުމަށް ދޮރު ހުޅުވި، ޖިނާއީ ޢަދުލުގެ ނިޒާމަށް ރައްޔިތުން ކުރާ އިތުބާރު ގެއްލިދާނެއެވެ.

(ޕެރ. 16-17) ޚާއްޞަ ޤާނޫނެއްގައިވާ އިޖުރާއަތަށް ޢަމަލުކުރުމުގައި ގޮންޖެހުންތައް ހުރުމަކީ ޢާންމު އިޖުރާއަތަކަށް ދެވޭނެ ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ނޫނެވެ؛ އޭގެ ފަރުވާއަކީ ޤާނޫނު އިޞްލާޙުކުރުމެވެ. ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 30، 31، 32 އަދި 33 ވަނަ މާއްދާތަކުގެ ދަށުން ވަގުތީ ގޮތުން ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާގައި 30 ދުވަހާއި އިތުރު 30 ދުވަހަށް ބަންދުކުރުމުގެ ޚާއްޞަ ބާރު ކޯޓަށް ލިބިދީފައިވާއިރު، ހުށަހެޅުމާމެދު 60 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނިންމަންޖެހެއެވެ.

(ޕެރ. 18) ޤާނޫނުގައިވާ ޚާއްޞަ އިޖުރާއަތަށް ޢަމަލުނުކޮށް ބާޠިލު އިޖުރާއަތެއްގެ ތެރެއިން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަކީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ މިނިވަންކަމުގެ އަސާސީ ޙައްޤާ ގުޅުމެއް ނެތް ކަމެއް ކަމަށް ބުނުމުގެ ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތެވެ.

(ޕެރ. 19) މި މައްސަލައިގައި އުފެދިފައިވާ ސުވާލަކީ ޚާއްޞަ ޤާނޫނާއި ޢާންމު ޤާނޫނުގެ ސުވާލެއް ކަމުން، 2020/SC-A/93 ގައި ތުހުމަތާ ގުޅުވާދެވޭ ހެކި ހުރުމުން 60 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބަންދުކުރުމާބެހޭ ގޮތުން ބުނެފައިވާ ކަންކަން މި މައްސަލައަށް ތަޠުބީޤުނުކުރެވޭނެއެވެ.

(ޚިލާފު ރައުޔު - ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޕެރ. 23-29) ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގައިވާ އިޖުރާއަތަކީ ފުލުހުންނަށް އިޚްތިޔާރު ދީފައިވާ، ލާޒިމުނުކުރާ އިޖުރާއަތަކަށްވާތީ، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ބަންދަށް އެދުމުގައި ގޯހެއް ނެތެވެ (2020/HC-A/92)؛ މިހެންކުރުމުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ އަސާސީ ޙައްޤުތައް ހަނިނުވެ ލިބިދޭތީ، ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލުކޮށް އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވަން ފެނެއެވެ.