ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/366ހައިކޯޓު · 9 ޖޫން 2020 · ކޯޓު އަމުރު

އަޙްމަދު ނިޝާމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 9 ޖޫން 2020ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/MA/2019/1422ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމަށްޓަކައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް އިތުރު 15 ދުވަހަށް ކަސްޓޯޑިއަލް ޖަލެއްގައި ބަންދުކުރުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
މާރާމާރީ ހިންގިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވުނު ފަރާތެއް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން 10 ދުވަހަށް ބަންދުކޮށް، އެ މުއްދަތު ހަމަވުމުން ފުލުހުން އެދުމުން ދެވަނަ ފަހަރަށް އިތުރު 15 ދުވަހަށް ބަންދުކުރުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
މާރާމާރީ ހިންގިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) ގެ ދަށުން ބަންދުކޮށްފައިވާ މީހެއްގެ ބަންދުގެ މުއްދަތު ހަމަވުމުން، ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއް ނޫން ޙާލަތުގައި، ދެވަނަ ފަހަރަށް އިތުރު 15 ދުވަހަށް ބަންދުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތް ކަމެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ މާރާމާރީއަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއް ނޫންކަމުން ދެވަނަ ފަހަރަށް މުއްދަތު އިތުރުކުރީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 (ޅ) އާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 141 (ރ) ގެ ދަށުން ތަބާވާން ލާޒިމު 2018/HC-A/134 ޤަޟިއްޔާއާ ޚިލާފަށް ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
60 (ބ) ގެ ދަށުން ބަންދުކުރެވޭ އެންމެ ދިގު މުއްދަތަކީ 15 ދުވަސް ކަމަށާއި، އޭގެ އިތުރަށް ދެވޭނީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ކަމަށާއި، މި ކުށަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއް ނޫންތީ ފުރަތަމަ 10 ދުވަހަށްފަހު އިތުރުކުރެވޭނީ 5 ދުވަހަށްވުރެ ދިގުނުވާ މުއްދަތެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅާ، 15 ދުވަހަށް އިތުރުކުރި އަމުރު ބާޠިލުކުރެވިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/MA/2019/1422
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ހައްޔަރުކުރެވިފައިވާ މީހެއްގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައަޅާއިރު ފަނޑިޔާރުން ބަލަންޖެހޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީއާއި، އެހެން ޤާނޫނެއްގައި އެހެން އިޖުރާއަތެއް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާ ޙާލަތުގައި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނާއި އޭގެ ދަށުން ހަދާފައިވާ ޤަވާޢިދުތަކުގައިވާ އިޖުރާއަތުތަކަށެވެ. (ނ)

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ ތިން ގޮތެއް އެބައޮތެވެ: (1) ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރެ (ށ) ގައިވާ ޙާލަތެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމަށް ފެނިއްޖެނަމަ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަކީ ފަނޑިޔާރަށް ލާޒިމު ކަމެކެވެ؛ (2) ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް އެކަށީގެންވާ ހެކި ނެތް ނަމަވެސް (ށ) ގައިވާ ސަބަބެއް އޮވެ ކޮންމެވެސް މިންވަރެއްގެ ހެކި ހުރެއްޖެނަމަ (ބ) ގެ ދަށުން 15 ދުވަހަށްވުރެ ދިގުނުވާ މުއްދަތަކަށް ބަންދުކުރުމަކީ ތަޤްދީރީ ކަމެކެވެ؛ (3) ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްނަމަ (ޅ) ގެ ދަށުން އިތުރު މުއްދަތެއް ދެވިދާނެ ނަމަވެސް އެ މުއްދަތު 15 ދުވަހަށްވުރެ ދިގުނުކުރުމަކީ ލާޒިމު ކަމެކެވެ. (ރ)

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

60 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) ގެ ދަށުން ބަންދުގައި ބަހައްޓާފައިވާ މީހަކު އެ ކުށް ކުރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް އެކަށީގެންވާ ހެކި ލިބިއްޖެނަމަ، 15 ދުވަހަށްވުރެ ދިގު މުއްދަތަކަށް ނުވަތަ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމުގެ ތަޤްދީރީ އިޚްތިޔާރު (ކ) ގެ ދަށުން ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ރ)

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

60 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) ގެ ދަށުން މީހަކު ބަންދުގައި ބެހެއްޓޭނެ އެންމެ ދިގު މުއްދަތަކީ 15 ދުވަހެވެ. އެ މުއްދަތު 15 ދުވަހަށްވުރެ އިތުރުކުރެވޭނީ ހަމައެކަނި ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްނަމައެވެ. ވަކި ބާވަތެއްގެ ކުށްތަކުގައި މުއްދަތު އިތުރުކުރެވޭނެ ކަމަށް ބަޔާންކޮށް އެހެން ކުށްތަކާމެދު ޤާނޫނު ހަމަހިމޭންވުމުގެ މަފްހޫމަކީ، އެހެން ކުށްތަކުގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތްތައް ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާގައި 15 ދުވަހަށްވުރެ އިތުރަށް ބަންދުނުކުރުމެވެ. (ބ)

HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޝަރީޢަތުން ޙުކުމެއް ކުރުމުގެ ކުރިން މީހުން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމާ ބެހޭ މާއްދާތަކުގެ ޖުމްލަ މަފްހޫމަކީ ކުށުގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހުން ވާނުވާއެއް ނޭނގި ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ބަންދުގައި ނުބެހެއްޓުމާއި އަވަހަށް ޝަރީޢަތްކޮށް ގޮތެއް ނިންމުމެވެ. ތަޙްޤީޤުކުރާ ފަރާތްތަކާއި ކޯޓުތަކަށް މުއްދަތުތައް ކަނޑައަޅާފައިވަނީ އެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުކުރުމަށެވެ. (ބ)

HN6ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއް ނޫން ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި (ބ) ގެ ދަށުން ބަންދުކުރެވިފައިވާ މީހެއްގެ ބަންދު ދެވަނަ ފަހަރަށް އިތުރުކުރުމުން ޖުމްލަ ބަންދު 15 ދުވަސް ފަހަނައަޅައިދާނަމަ، އެ އަމުރަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތް އަމުރެއް ނޫނެވެ. (ޅ)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)، (ރ)، (ބ)، (ޅ)، (ކ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގައި ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށްތައް ބަޔާންކުރާ މާއްދާ (ލިޔުމުގައި "33 ވަނަ މާއްދާ")
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ ބަންދުކުރުމުގައި ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭ ކަންކަން ބަޔާންކުރާ މާއްދާގެ (ހ) އިން (ރ) އަށް (ލިޔުމުގައި "53 ވަނަ މާއްދާ")
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީ (މާއްދާގެ ނަންބަރު އަކުރު ބަދަލުވެފައި)
  • ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތު (ޤާނޫނު ނަންބަރު 6/2014) ގެ 130 ވަނަ މާއްދާ (މާރާމާރީ ހިންގުން)
  • ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2017/HC-A/336
  • ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2018/HC-A/134

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޢަލީ ސަމީރު، ޢަބްދުއްރަޢޫފު އިބްރާހީމް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ