ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ޝާމިން
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، ހަރުދަނާ އިތުރު ހެކި ހުށަހަޅާފައި ނެތުމާއި، ފުއްޕާމޭގެ އޮޕަރޭޝަނެއް ކޮށްފައިވާ ބަލިކަށި މީހަކަށް ކޮވިޑް-19 ނުރައްކާތެރިވުމަށް ބަލައި 30 ދުވަހަށް ޝަރުޠުތަކާއެކު ބަންދުން ދޫކުރި.
- ވާޤިޢާ
- މަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކުރުމާއި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި (ދޯންޏެއްގައި 61 ކިލޯގްރާމް) ހައްޔަރުކުރި މީހާގެ ބަންދު ކްރިމިނަލް ކޯޓުން 3 ފަހަރު އިތުރުކޮށްފައިވާއިރު، 4 ވަނަ ފަހަރަށް ހުށަހެޅުމުން ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލި.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުގައިވާ މީހަކު، އިތުރު ހެކި ނެތުމާއި ޞިއްޙީ ޙާލަތާއި ކޮވިޑް-19 ގެ ނުރައްކަލަށް ބަލައި ޝަރުޠުކޮށް ބަންދުން ދޫކޮށްލި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59، 60 އަދި 63 ވަނަ މާއްދާތަކާ އެއްގޮތް އަމުރެއްތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 (ޅ)، 59، 60 އާއި 63 އާ ޚިލާފު، އަދި 143 (ރ) ގެ ދަށުން މަތީ ކޯޓުގެ ނިންމުންތަކަށް ތަބާނުވެ ނެރުނު އަމުރެއް ކަމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ބުނީ ފުއްޕާމޭގެ ބަލި ހުރިކަމާއި ޖަލުގެ ގޮޅީގައި ގިނަ ބަޔަކު ތިބޭކަމެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ޓްރެފިކްކުރުމަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއް ކަމާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރިއިރު ކުރިން ބަންދުކުރީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި ކަމާއި، ދޫކުރިއިރު އެ ސަބަބު ބަލާފައި ނުވާކަމާއި، ފަރުވާގެ ވަޞީލަތް ބަންދުގައި ހަމަޖެހިފައިވާތީ A/208-2018/HC ގައިވާ ފަދަ ޟަރޫރީ ޙާލަތެއް ނެތްކަމެވެ. މައްސަލަ ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައިވާތީ ބަންދާމެދު ނިންމަންވީ ޝަރީޢަތް ބަލާ ކޯޓުންނެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/MA/2020/937
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުދަށު ކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ ބަންދާމެދު ޝަރީޢަތް ބަލާ ކޯޓުން އަލުން ނިންމަން ޖެހޭ
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން، ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރެ، ހެކި ފޮރުވުން ނުވަތަ ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުން، ކޯޓަށް ހާޒިރުނުވުން، ފިލުން، ނުވަތަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވުން މިފަދަ ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެދާނެކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވިއްޖެނަމަ، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް އަމުރުކުރުމަކީ ފަނޑިޔާރަށް ލާޒިމް ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 3.1، 3.4)
'މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެ' ސަބަބު އޮތްތޯ ބެލުމުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާގެ ބަންދާއި ހައްޔަރާއި ކުށުގެ ރެކޯޑު، މުޖުތަމަޢުގައި އަދާކުރާ ދައުރާއި ވަޒީފާއާއި ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅި، ކުށުގައި ބައިވެރިވި ގޮތް، އަދި ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި އަނިޔާވެރިކަން ފަނޑިޔާރު ބަލަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 3.2)
މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) ގެ ދަށުން ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއް ކަމާއި، މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާތެރި ކުށެއް ކަމުން، އެފަދަ ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ފެންނަ މީހަކު ބަންދުކޮށް ބަހައްޓަންޖެހޭނީ އެ ނުރައްކަލެއް އޭނާގެ ފަރާތުން ނުފޯރުވޭނެ ތަނެއްގައެވެ. (ޕެރ. 3.2.4)
ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގެ ކުރިން މީހާ ބަންދުކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތިންތޯ ފަނޑިޔާރު ކަނޑައަޅަންޖެހޭއިރު، ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމާއި، ޝަރުޠެއްނެތި ދޫކުރުމާއި، ކަފާލަތުގެ އުޞޫލުން ދޫކުރުމާއި، ޝަރުޠާއެކު ދޫކުރުމަކީ ތަފާތު ޙާލަތްތަކެއްގައި ކުރެވޭ ތަފާތު އަމުރުތަކެވެ. ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލުމާއި (66 ވަނަ މާއްދާ) ކަފާލަތުގެ އުޞޫލުން ދޫކޮށްލުމަކީ (63 ވަނަ މާއްދާ) ތަފާތު ދެ މަފްހޫމެއް ކަމާއި ދެ ޙާލަތުގައި ބަލަންޖެހޭ ކަންކަމާއި އިޖުރާއަތު ތަފާތެވެ. (ޕެރ. 3.2.5، 3.2.6)
ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގައި ޚާއްޞަކޮށް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވިނަމަވެސް، ބަންދުގައި ތިބެގެން ފަރުވާ ނުލިބި ފުރާނައަށް ނުވަތަ ޞިއްޙަތަށް ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހަރުދަނާ ސަބަބުތައް ހުރިކަން ކަށަވަރުކުރުމާއެކު، ޟަރޫރީ ޙާލަތެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ބަންދަށް ލުޔެއް ދެވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ބަންދުކޮށްފައިވާ ތަނުގައި ފަރުވާގެ ވަޞީލަތް ހަމަޖެހިފައިވާނަމަ އެއީ އެފަދަ ޟަރޫރީ ޙާލަތެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3.3)
ކުރިން ބަންދުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި ކަމަށްވާއިރު، ދޫކޮށްލުމަށް އަމުރުކުރުމުގައި އެ ސަބަބު ދެން އޮތްތޯ ނުވަތަ ނެތްތޯ ކޯޓުން ބަލައި ބަޔާންކުރަންޖެހެއެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށުގެ މައްސަލަ ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާއަށް ދިޔުމުން ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނީ އެ މައްސަލަ ބަލާ ކޯޓުންނެވެ. (ޕެރ. 3.4، 3.6)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ރ)، (ބ)، (ޅ)، (ކ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 63 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 66 ވަނަ މާއްދާ
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
- ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- A/33-2011/SC
- A/134-2018/HC
- A/366-2019/HC
- A/410-2018/HC
- A/194-2012/HC
- A/260-2012/HC
- A/52-2016/HC
- A/208-2018/HC
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު (ރިޔާސަތު)
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.