ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2022/HC-B12/45ހައިކޯޓު · 17 މޭ 2022 · ކޯޓު އަމުރު

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު އަޙްސަން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 17 މޭ 2022ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B4(436-2021)/2022/03ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ހުރިހާ ހެކިންގެ ހެކިބަސް ނަގައި ނިމި، ބަންދުކުރިއިރު ރިޢާޔަތްކުރި ބައެއް ސަބަބުތަކުގެ ޙާލަތު ބަދަލުވެފައިވާތީ ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ކެނަބިސް ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ދަޢުވާއެއްގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކޮށްފައިވިއެވެ. ފަހުން ބޭއްވުނު ބަންދު މުރާޖަޢާއެއްގައި ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އޭނާ ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކެނަބިސް ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ދަޢުވާއެއްގައި މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކޮށްފައިވާ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް، ހެކިންގެ ހެކިބަސް ނަގައި ނިމުމުން ޙާލަތު ބަދަލުވި ކަމަށްބުނެ ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ނެރުނު އަމުރެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ބަންދުކުރި ޙާލަތު އަދިވެސް އޮތް ކަމަށާއި މުޖުތަމަޢަށް އޮތް ނުރައްކާ އެ މިންވަރަށް އޮތް ކަމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނެފައިވެއެވެ. ދިފާޢު ސާބިތުކޮށްދީފައިވާތީ ޙާލަތު ބަދަލުވި ކަމަށާއި 2022/HC-B12/16 ގެ ބުނުމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ބަރޯސާވެފައިވެއެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ދަޢުވާއަކީ މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރި ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގެ ދަޢުވާއެއް ކަމާއި ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރުގެ ހެކި ހުރިކަމާމެދު ސުވާލެއް ނެތެވެ. ބަދަލުވި ޙާލަތު ދަށުކޯޓުގެ އަމުރުގައި ތަފްޞީލުކޮށްފައި ނުވާއިރު، ނުރައްކާ ފިލައިގެން ދިޔަކަން ދައްކާ ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ނެތުމުން އަމުރު ބާޠިލުކުރީއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B4(436-2021)/2022/03
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ކުށް ކުރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރުގެ ހެކި ހުރުމާއެކު ޤާނޫނުއަސާސީގައި ބަޔާންވެގެންވާ ސަބަބެއް އޮތްނަމަ، މީހަކު ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓިދާނެއެވެ. ކުށެއް ކުރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ކޮންމެވެސް މިންވަރެއްގެ ހެކި ހުރުމާއި ބަންދުކުރުން ހުއްދަކުރާ ސަބަބެއް އޮތްކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވިއްޖެނަމަ ވަކި މުއްދަތަކަށް ނުވަތަ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރެވިދާނެއެވެ.

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ބަންދުކުރުން ހުއްދަކުރާ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވޭތޯ ކަނޑައެޅުމުގައި ފަނޑިޔާރު ބަލަންވާނީ، ބަންދަށް އެދޭ ފަރާތުން ހުށަހަޅާ ކަންކަމަށް ބަލާއިރު އެފަދަ ސަބަބެއް ވުޖޫދުވުން، ވުޖޫދުނުވުމަށްވުރެ ގާތްކަން ބޮޑުތޯއެވެ. އެހެން ފެނިއްޖެނަމަ ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ސަބަބެއް އޮތްކަމަށް ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ.

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ބަންދުން ދޫކޮށްލައިފިނަމަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެތޯ ބެލުމުގައި ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގައިވާ ކަންކަމަށް (ބަންދާއި ހައްޔަރާއި ކުށުގެ ރެކޯޑު، މުޖުތަމަޢުގައި އަދާކުރާ ދައުރާއި ވަޒީފާ، ކުށުގައި ބައިވެރިވި ގޮތް، ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑު މިން) ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ.

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

މަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކުރުމާއި ވިޔަފާރިކުރުމާއި ޓްރެފިކްކުރުމަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ، މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރިކަން ބޮޑު ކުށްތަކެކެވެ.

HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި ބަންދުކޮށްފައިވާ މީހެއްގެ ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމުގައި ބަލަންޖެހެނީ އެ ސަބަބު ފިލައިގޮސްފައިވޭތޯއެވެ. ހެއްކަށް ނުފޫޒުފޯރުވުމުގެ ސަބަބުން ބަންދުކުރި މައްސަލައެއްގައި ސަބަބު ފިލައިގޮސްފައިވާ ކަމަށް ކަނޑައެޅި ކަންކަން، މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި ބަންދުކުރި މައްސަލައަކަށް ތަޠުބީޤު ނުކުރެވޭނެއެވެ.

HN6ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޙާލަތު ބަދަލުވި ކަމަށްބުނެ ބަންދުން ދޫކުރާ އަމުރެއްގައި ބަދަލުވި ޙާލަތަކީ ކޮބައިކަން ތަފްޞީލުކޮށްދޭންވާނެއެވެ. މަސްތުވާތަކެތީގެ ޒިންމާ އެހެން ފަރާތަކުން ނެގުމަކީ ނުވަތަ ދިފާޢުގެ ހެކިން އެތަކެތި އެމީހުންގެ ތަކެތި ކަމަށް ބުނުމަކީ، ހަމައެކަނި އެ ސަބަބަށް ބަލައި މައްސަލައިގައިވާ އެހެން ހެކިތައް ޝަރީޢަތުގެ ވަކި މަރުޙަލާއެއްގައި އެއްކިބާކުރެވޭނެ ހަމައެއް ނޫނެވެ. މުޖުތަމަޢަށް އޮތް ނުރައްކާ އޮތުން ގާތްކަން ބޮޑު ކަމަށް ބެލެވެން ނުޖެހޭނެ ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ނުދައްކާހިނދު ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލުމަކީ ޤާނޫނީ ގޮތުން ރަނގަޅު ނިންމުމެއް ނޫނެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 13 ވަނަ މާއްދާ (ލިޔުމުގައިވާ ގޮތަށް)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 123 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (ލިޔުމުގައިވާ ގޮތަށް؛ މަތީ ކޯޓުގެ ނިންމުމަށް ތަބާވުން)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 62 ވަނަ މާއްދާ އަދި (ށ) (ލިޔުމުގައިވާ ގޮތަށް)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 53 ވަނަ މާއްދާ (ލިޔުމުގައިވާ ގޮތަށް)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 33 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އިން (ކ) އަށް (ޖިނާއީ ބޮޑެތި ކުށްތައް؛ ލިޔުމުގައިވާ ގޮތަށް)
  • ގަވާއިދު ނަންބަރު 01-REG-SC-2021 (ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) (ލިޔުމުގައިވާ ގޮތަށް)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) (އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގައި)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2020/SC-A/93 (ޝަހީބް އިބްރާހީމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2020/SC-A/61 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު ނިޝާމް)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/SC-A/33 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޢަބްދުއްލަޠީފް މުޙައްމަދު)
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2022/HC-B12/16

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު، އިސްފަނޑިޔާރު ހާތިފް ޙިލްމީ، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ