ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަފްޞަލް ރަޝީދު
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކަލެއް ނެތްކަމަށާއި، ހެކިންކަމުގައިވާ ދެ ބިދޭސީން ރާއްޖޭގައި ނެތުމުން ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލެއް ނެތްކަމަށް ބަލައި ޝަރުޠާއެކު ދޫކޮށްލިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ކެނަބިސް ޓްރެފިކްކުރުމުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ދަޢުވާގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ހުރި ފަރާތެއް (ކުރިން 2021/HC-A/141 ގައި ހައިކޯޓުން ބަންދު ދެމެހެއްޓި)، ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމުގައި ޝަރުޠާއެކު ދޫކޮށްލުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން 9 ފެބުރުވަރީ 2022 ގައި ނިންމިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ހުރި ފަރާތެއްގެ ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމުގައި ޝަރުޠާއެކު ދޫކޮށްލުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމުމަކީ ގަވާއިދާއި ޤާނޫނާ ޚިލާފު، ނުވަތަ ހައިކޯޓުގެ 2021/HC-A/141 ގެ ނިންމުމާ ފުށުއަރާ ނިންމުމެއްތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ޕީޖީން ބުނީ މައްސަލައިގެ ބާވަތުން މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާ އޮތްކަމަށާއި ހެކިން ބޭރުގައި ތިބުމަކީ ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ ދޮރު ބަންދުވުމެއް ނޫންކަމަށާއި، އަމުރަކީ 2021/HC-A/141 ގެ ނިންމުމާ ޚިލާފު އަމުރެއްކަމަށެވެ. ދިފާޢުން ބުނީ 3 އަހަރު ވަންދެން ބަންދުގައި ހުރިކަމަށާއި ނުރައްކާ ސާބިތުނުކުރާކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- އަޣްލަބިއްޔަތު ރައުޔުގައި، ބަންދު މުރާޖަޢާގައި ބަދަލުވާ ޙާލަތަށް ރިޢާޔަތްކުރެވޭތީއާއި، 2021/HC-A/141 ގެ ވާޤިޢާ ތަފާތުވާތީ، ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ގަވާއިދުގެ 13 (ހ) އަދި (ނ) ތަޠުބީޤުކުރި ގޮތް ގޯހެއް ނޫނެވެ. ފަނޑިޔާރު ނިޔާޒް ބުނީ ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭކަމަށެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B6(522-2020)/ABA/2022/02
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިއިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ޤާއިމް (އަޣްލަބިއްޔަތު ރައުޔު)
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ވ) ގެ ދަށުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމުގެ ނިންމުން ކޮންމެ 30 ދުވަހަކުން މުރާޖަޢާކުރުމުގެ މަޤްޞަދަކީ ބަންދުގައި ބެހެއްޓި ސަބަބު ވުޖޫދުގައި އޮތްތޯ ބަލައި، ފިލައިގޮސްފައިވާނަމަ ދޫކޮށްލުމާއި، ވުޖޫދުގައި އޮތްނަމަ ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމެވެ. (ޕެރ. 15–17؛ 2020/SC-A/108,109,110 އަށް ތަބާވެ)
ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތް ކުރިއަށްދާ މިންވަރަކުން ހެކީގެ ބުރަދަން ސާފުވެ ޙާލަތު ބަދަލުވާތީ، ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމުގެ މާނައަކީ ތުހުމަތު އޮތުމުން ބަންދު އިސްތިސްނާއެއް ނެތި ދަމަހައްޓަމުން ގެންދިއުމެއް ނޫނެވެ؛ ފެންނަމުންދާ ޙަޤީޤަތްތަކަށް ބަލައި އެހެން ގޮތަކަށް ނިންމުމުގެ ބާރު ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 18، 19؛ 2021/HC-A/41)
ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމުގައި، ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ ސަބަބުން ބަންދުކުރެވިފައިވާނަމަ ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، ފިލައިފާނެ/ޙާޟިރުނުވެދާނެ ސަބަބުން ނަމަ (ށ)، މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތުގެ ސަބަބުން ނަމަ (ނ) ގައިވާ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ބަންދަށް ލުއި ދެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 20)
މައްސަލައިގެ ބާވަތަށް އެކަނި ބަލައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަކީ މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރި ފަރާތެއްކަމަށް ނުނިންމޭނެއެވެ (2020/SC-A/93)؛ ކުށުގެ ރެކޯޑާއި ވަޒީފާއާއި ތުހުމަތުގެ ބާވަތަށް ބަލައި، އަދި ހެކިންގެ މިހާރުގެ ޙާލަތަށް ބަލައި ޝަރުޠާއެކު ދޫކޮށްލުމުގައި ގަވާއިދުގެ 13 (ހ) އަދި (ނ) ތަޠުބީޤުކުރި ގޮތް ޤާނޫނީ ގޮތުން ގޯހެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 22–24)
ބަންދު މުރާޖަޢާއާ ގުޅޭ ނިންމުމެއް އިސްތިއުނާފު މަރުޙަލާގައި ކުރިން ނިމިފައި އޮތުމަކީ، ފަހުން ބަދަލުވާ ޙާލަތަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ދަށުކޯޓުން އެހެން ގޮތަކަށް ނުނިންމޭނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 25)
2021/HC-A/141 ގައި ކަނޑައެޅި ގޮތަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ތިބޭ ނުވަތަ ރާއްޖެއަށް ގެނެވޭނެކަން ޔަޤީން ހެކިންނާމެދު ކަން އޮތްގޮތް ކަމުން، ރާއްޖެއިން ފުރައިގެން ގޮސް އަނބުރާ އަންނާނެ ދުވަހެއް ނޭނގޭ ބިދޭސީ ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު ވަރަށް ހަނި ކަމަށް ނިންމުމަކީ މަތީ ކޯޓުގެ ނިންމުމާ ފުށުއަރާ ނިންމުމެއް ނޫނެވެ؛ ފަނޑިޔާރު ނިންމާނީ ކުރިމައްޗަށް ހުށަހަޅާ ކަންކަމަށް ބިނާކޮށެވެ. (ޕެރ. 26–31)
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބިނާކޮށްފައި ނުވާ ސަބަބަކާ (ބަލި ޙާލަތު) ގުޅޭ އިސްތިއުނާފީ ހުށަހެޅުމަކާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައަޅަން ނުޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 32)
ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒްގެ ޚިލާފު ރައުޔުގައި: ޓެކްނޮލޮޖީގެ ޒަމާނުގައި ހެކިން ރާއްޖޭގައި ނެތުމަކީ ނުފޫޒު ނުފޯރުވޭނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ؛ ހެކިން ރާއްޖެއިން ފޮނުވާލުން އޭގެ ޒާތުގައިވެސް ހެކިންނަށް ފޯރުވި ނުފޫޒެކެވެ؛ މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމުގައި ބައިވެރިވުމަކީ މުޖުތަމަޢު ނުރައްކަލަށް ވައްޓާލާ ޢަމަލެއް ކަމުން ކޯޓުތަކުން އެ ނުރައްކަލަށް ބަލަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 33–37)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ވ) އަދި (މ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ އަދި 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)، 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ)
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ) އަދި (ނ)، އަދި 14 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ހުށަހެޅި)
- 2020/SC-A/108,109,110 (ޢަލީ ޒުބައިރު، ޙުސައިން ޒަހީން، އަރުޝަދު ޚާލިދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
- 2021/HC-A/41
- 2020/SC-A/93 (ޝަހީބް އިބްރާހީމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް)
- 2021/HC-A/141
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޢަލީ ސަމީރު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- އެބައޮތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.