ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2022/HC-B12/18ހައިކޯޓު · 9 މާރިޗު 2022 · ބަންދު އަމުރު މުރާޖަޢާކޮށް ގޮތެއް ނިންމުން

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ރުޝާން އަޙްމަދުދީދީ

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 9 މާރިޗު 2022ދަށު ކޯޓު: ސ. ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު S2C/2022/5ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން، ދައުލަތުން ބޭސްފަރުވާއަށް އިހުމާލުވެފައިވާ ކަމަށް ބަލައި، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމުގެ ނިންމުން 90 ދުވަހަށް ސަސްޕެންޑްކޮށް ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލިއެވެ.
ވާޤިޢާ
މަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކުރުމުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ދަޢުވާ އުފުލިފައިވާ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް، ހައިކޯޓުގެ 2020/HC-A/216 ގެ ނިންމުމުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ހުއްޓެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ހައިކޯޓުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް ނިންމާފައިވާ މީހެއްގެ އެ ނިންމުން، ސިއްޙީ ޙާލަތަށް ރިޢާޔަތްކޮށް 90 ދުވަހަށް ސަސްޕެންޑްކޮށް ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލުމަށް ދަށުކޯޓުން ނިންމުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 އާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 (ށ) އާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 (ރ) ގެ ތަބާވުމުގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު ނިންމުމެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ 49 އާއި 60 (ށ) ގެ ސަބަބުތައް ދެމިހުރުމާއެކު ދޫކޮށްލުމަކީ ޚިލާފު ކަމަށާއި، މަތީ ކޯޓުގެ ނިންމުމެއް ސަސްޕެންޑްކުރުމުގެ ބާރު ދަށުކޯޓަށް ނެތް ކަމަށެވެ. ދިފާޢުން ބުނީ 2021/HC-A/25 ގެ އުޞޫލުން ސިއްޙީ ސަބަބަށް ދޫކޮށްލެވިދާނެ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ބަންދުގެ ސަބަބުތައް ދެމިހުރިކަމަށް ދިފާޢުން އިންކާރު ނުކުރާއިރު، ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާ ޟަރޫރީ ޙާލަތެއް ސާބިތުނުވާތީ ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ކަމަށް ކޯޓު ބެލިއެވެ؛ ނަމަވެސް ހައިކޯޓުގެ ބަންދު ދަށުކޯޓުން މުރާޖަޢާކުރުމަކީ 143 (ރ) އާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫން ކަމަށް ރިޔާސަތު ފަނޑިޔާރު ބެލެއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސ. ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު S2C/2022/5
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ބަންދު މުރާޖަޢާގެ ނިންމުން ބާޠިލު (ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދު ދެމެހެއްޓުމަށް)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ބަންދު އަމުރު މުރާޖަޢާކޮށް ގޮތެއް ނިންމުން

ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހެއްގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ފަނޑިޔާރު ބަލަންޖެހޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ 1 އިން 4 އަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ސަބަބުތަކުން ސަބަބެއް އޮތްތޯއެވެ؛ އެއިން ސަބަބެއް އޮވެއްޖެނަމަ އެ މީހަކު ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަކީ ފަނޑިޔާރުގެ މައްޗަށް ލާޒިމު ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 18-22، 38)

HN2ޖިނާއީ › ބަންދު އަމުރު މުރާޖަޢާކޮށް ގޮތެއް ނިންމުން

ބަންދު ކަނޑައެޅުމުގައި ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑުމިނާއި، ކުށްކުރި ޙާލަތާއި، އަނިޔާވެރިކަމާއި، ހެކީގެ ބުރަދަނާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑާއި، ކުރިން ކޯޓަށް ޙާޟިރުވި ގޮތަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 20)

HN3ޖިނާއީ › ބަންދު އަމުރު މުރާޖަޢާކޮށް ގޮތެއް ނިންމުން

ބަންދުގައިވާ ފަރާތެއްގެ ސިއްޙީ ޙާލަތަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ބަންދާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ކަމުގެ ލިޔެވިފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލެއް ނެތުމާއެކު، އެކަމުގައި ފަނޑިޔާރުން އެކިފަހަރު އެކިގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމަކީ ހަމަހަމަކަމާއި ތަފާތުނުކުރުމުގެ އަސާސީ ޙައްޤުތަކަށް އުނިކަން އައުން އެކަށީގެންވާ ކަމަކަށް ވާތީ، 2021/HC-A/25 ފަދަ ޤަޟިއްޔާތަކުގައިވާ އުޞޫލުތަކާ ދުރަށް ދާންޖެހޭ ކަމަށް ރިޔާސަތު ފަނޑިޔާރު ދެކެވަޑައިގަތެވެ. (ޕެރ. 22-24؛ ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދުގެ ރައުޔު)

ޕެރ. 22-24؛ ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދުގެ ރައުޔުމި އުޞޫލާ ވައްތަރު އުޞޫލުތައްSaeed Lex ގައި
HN4ޖިނާއީ › ބަންދު އަމުރު މުރާޖަޢާކޮށް ގޮތެއް ނިންމުން

ބަންދުގައިވާ މީހެއް ސިއްޙީ ޙާލަތަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ބަންދުން ދޫކޮށްލެވޭނީ ވަރަށް އިސްތިސްނާ ޙާލަތެއްގައި، ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާފަދަ ބައްޔެއް ހުރެގެން، ޟަރޫރަތް ހުއްދަކުރާ މިންވަރަކަށް އަދި މުއްދަތަކަށް އެކަނިއެވެ؛ ފަރުވާ ދިނުމުގައި ލަސްވުން އެކަނި އެފަދަ ޟަރޫރީ ޙާލަތެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 44-48؛ ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ސަމީރުގެ ރައުޔު، ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢު ތާއީދުކުރައްވާ)

ޕެރ. 44-48؛ ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ސަމީރުގެ ރައުޔު، ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢު ތާއީދުކުރައްވާމި އުޞޫލާ ވައްތަރު އުޞޫލުތައްSaeed Lex ގައި
HN5ޖިނާއީ › ބަންދު އަމުރު މުރާޖަޢާކޮށް ގޮތެއް ނިންމުން

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 (ވ) ގެ ދަށުން ކޮންމެ 30 ދުވަހަކުން ބަންދު މުރާޖަޢާކުރަނީ ބަންދުކުރި ސަބަބު އަދިވެސް ދެމިއޮތްތޯ ބެލުމަށެވެ؛ ހައިކޯޓުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކޮށްފައިވާ މީހެއްގެ ބަންދުވެސް މުރާޖަޢާކުރާނީ މައުޟޫޢީ މައްސަލަ ބަލާ ދަށުކޯޓުން ކަމުން، ޙާލަތަށް ބަދަލު އައިސްފައިވާނަމަ ދަށުކޯޓުން އެ ބަންދަށް ބަދަލު ގެނައުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 (ރ) އާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 29-35)

HN6ޖިނާއީ › ބަންދު އަމުރު މުރާޖަޢާކޮށް ގޮތެއް ނިންމުން

މި މައްސަލައިގައި ހައިކޯޓުން ކަނޑައެޅި ޙާލަތަށް ބަދަލު އައިސްގެން ނޫން ކަމުންނާއި، ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާފަދަ ޟަރޫރީ ޙާލަތެއް ސާބިތުނުވާ ކަމުން، ސިއްޙީ ސަބަބަށް ބަލައި ދަށުކޯޓުން ބަންދު ސަސްޕެންޑްކުރި ނިންމުމަކީ ޝަރުޢީ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ނިންމުމެކެވެ. (ޕެރ. 39، 43، 48)

HN7ޖިނާއީ › ބަންދު އަމުރު މުރާޖަޢާކޮށް ގޮތެއް ނިންމުން

ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައިވާ މީހެއްގެ ބަލި ޙާލަތު ނާޒުކު ނަމަ، މައުޟޫޢީ މައްސަލަ އަވަހަށް ނިންމުމަކީ އެފަދަ މީހަކަށް ދެވޭނެ އެންމެ މުހިއްމު ފަރުވާއެވެ. (ޕެރ. 49-50)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 52 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)، (މ)، (ވ)
  • ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 14 ވަނަ މާއްދާ އަދި 144 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2020/SC-A/108,109,110 (ޢަލީ ޒުބައިރު، ޙުސައިން ޒަހީން، އަރުޝަދު ޚާލިދު ވ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2020/HC-A/216
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2021/HC-A/25
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2021/HC-A/41
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/HC-A/208
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2021/HC-A/34
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2021/HC-B12/60
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2022/HC-B12/16
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2022/HC-B12/17

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު، ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ސަމީރު، ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ