ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުހައްމަދު ޢާނިމް
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމުގައި، ފަރުވާ ލިބުމުގެ ފުރުޞަތު ފަހިކޮށްދިނުމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ވަގުތީ ގޮތުން ޝަރުޠުކޮށް ބަންދުން ދޫކޮށްލަން އަމުރުކޮށް، މުއްދަތު ހަމަވުމުން ބަންދަށް އަނބުރާ ދާންޖެހޭކަން ކަނޑައެޅިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ހުރި މީހަކަށް ދަތުގެ ފަރުވާ (ރޫޓް ކެނަލް) އަށް މާލެ ގެންދަން 2021 ޖޫން މަހު ޑޮކްޓަރު ލަފާދިން ނަމަވެސް، ސެޕްޓެމްބަރު މަހާ ހަމައަށް ކަރެކްޝަނަލް ސަރވިސްއިން ފަރުވާ ހަމަޖައްސައިނުދިނެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ހުރި މީހެއްގެ ބަންދު މުރާޖަޢާކުރާ އަޑުއެހުމުގައި، ޖަލުން އެކަށީގެންވާ ސިއްޙީ ފަރުވާ ނުދީ ލަސްކުރުމުގެ ޝަކުވާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ފަނޑިޔާރަށް އޭނާ ވަގުތީ ގޮތުން ޝަރުޠުކޮށް ބަންދުން ދޫކޮށްލެވިދާނެތޯ؛ އަދި އެގޮތަށް ދޫކޮށްލުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 އާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ދައުލަތުން ބުނީ ކުށުގެ ބާވަތާއި ހެކިތަކަށް ބަލާއިރު މުޖުތަމަޢަށް އޮތް ނުރައްކާ ފިލައިގެން ނުދާތީ ދޫކޮށްލުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއްކަމަށާއި، 2021/HC-A/025 އާއި 2018/HC-A/208 ގެ އުޞޫލުތައް ތަޠްބީޤުކުރީ ރަނގަޅަށް ނޫންކަމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ބުނީ ފަރުވާ ނިމުމުން ބަންދަށް އެނބުރި ދާން އިޢުތިރާޟެއް ނެތްކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ޑޮކްޓަރު ލަފާދިން ފަރުވާ އެކަށީގެންވާ މުއްދަތަށްވުރެ ލަސްކޮށްފައިވާތީއާއި ކޮވިޑް ޙާލަތަކީ މަޤްބޫލު ޢުޛުރެއް ނޫންތީއާއި، ދޫކޮށްލީ ވަގުތީ ގޮތުން ކުރު މުއްދަތަކަށް ކަމަށްވާތީ، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމަކީ ހައިކޯޓުގެ ކުރީގެ ނިންމުންތަކުގެ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ނޫނެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B4(576-2020)/2021/06
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިއިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ޤާއިމް (ގިނަ ފަނޑިޔާރުންގެ ރައުޔު)
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ސިއްޙީ ޙާލަތަށް ބަލައި އިސްތިސްނާ ޙާލަތެއްގެ ދަށުން ވަގުތީ ގޮތުން ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގެ ސަބަބެއް ނެތިގެން ދޫކޮށްލުމެއް ނޫނެވެ. އެހެންކަމުން، ބަންދުގެ ސަބަބުތަކާ ބެހޭ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 އާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ނުކުތާތައް އެފަދަ އަމުރަކަށް ތަޠްބީޤެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 12)
ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ވ) ގެ ދަށުން ކޮންމެ 30 ދުވަހަކުން ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމުގެ މަޤްޞަދަކީ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ތިބޭ މީހުންގެ މައްސަލަތައް އަވަސްކުރުމާއި، ބަންދުގައި ބެހެއްޓި ސަބަބު ވުޖޫދުގައި އޮތްތޯ ބަލައި އެ ސަބަބު ފިލައިފައިވާނަމަ ދޫކޮށްލުމެވެ. (ޕެރ. 15-17)
ޖަލުގައި ހުންނަ މީހުންގެ ސިއްޙީ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމަކީ އަސްލުގައި ޖަލު ބަލަހައްޓާ ފަރާތުގެ މަސްއޫލިއްޔަތެކެވެ. ނަމަވެސް، ބަންދުގައި ހުންނަނީ ފަނޑިޔާރުގެ އަމުރެއްގެ ދަށުން ކަމަށްވާތީ، ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމުގައި ސިއްޙީ ފަރުވާ ނުލިބުން ފަދަ އަސާސީ ޙައްޤެއް ގެއްލޭ ޝަކުވާއެއް ހުށަހެޅުމުން ފަނޑިޔާރަށް ލޯ މަރާލެވިގެން ނުވާނެއެވެ. އެކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ބަންދާމެދު އިތުރު ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމަކީ އިސްތިސްނާ ޙާލަތެއްގެ ގޮތުން ފަނޑިޔާރަށް އޮންނަ ބާރެކެވެ. (ޕެރ. 20-21)
ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ބަންދުގައި ހުރި މީހަކަށް ފަރުވާ ނުދެވުމުން ފުރާނައަށް ނުވަތަ ސިއްޙަތަށް ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެކަމަށް ފެންނަ ޟަރޫރީ ޙާލަތެއްގައި، ބަންދަށް ލުޔެއް ދެވިދާނެއެވެ. އަދި ކަފާލަތުގެ އުޞޫލުން ނުވަތަ ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 22-23)
ޖަލުން އެކަށީގެންވާ ބޭސްފަރުވާ ނުދޭކަމުގެ ޝަކުވާއެއްގައި، އަވަސް ފަރުވާ ބޭނުންވާ ބައްޔެއް ހުރިކަމާއި، އެކަން ޖަލު އޮފިސަރުންނަށް އެނގޭކަމާއި، އެނގިހުރެ ގަސްދުގައި ފަރުވާ ނުދިނުން ނުވަތަ ލަސްކުރުމާއި، އެކަމުގެ ސަބަބުން ޙާލަތު ބޮޑުވުން ނުވަތަ ގެއްލުން ލިބުން ސާބިތުވާންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 24)
ބަލި ޙާލަތަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ދޫކޮށްލެވޭ މީހުން ދޫކޮށްލަންވާނީ ދާއިމަށް ނޫނެވެ. މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް އޮތް ނުރައްކާ ކުޑަކުރުމަށް އެންމެ ހަރުކަށި ފިޔަވަޅުތަކާއެކު، ސިއްޙަތަށް އޮތް ނުރައްކާ ކުޑަކުރެވެންދެނެވެ. ޖަލުން ކޮވިޑް ކޭސްތަކެއް ފެނުމަކީ ޑޮކްޓަރު ލަފާދީފައިވާ ފަރުވާ ދިގު މުއްދަތަކަށް ލަސްކުރުމުގެ މަޤްބޫލު ޢުޛުރެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 14، 25-27)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (ދައުލަތުން)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ)، 59 ވަނަ މާއްދާ، 63 ވަނަ މާއްދާ (ދައުލަތުން)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)، (ކ)، (ވ)
- ގަވާއިދު ނަންބަރު 2014/R-187 (ޚިލާފު ރައުޔުގައި)
- 2020/SC-A/108,109,110
- 2018/HC-A/208
- 2021/HC-A/025
- 2021/HC-A/034
- 3355/Cv-C/2017 (ސިވިލް ކޯޓު - ޚިލާފު ރައުޔުގައި)
- 78/Cv-C/2013 (ސިވިލް ކޯޓު - ޚިލާފު ރައުޔުގައި)
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ސަމީރު، އިސް ފަނޑިޔާރު ހާތިފް ޙިލްމީ، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- އެބައޮތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.