ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަފްޞަލް ރަޝީދު
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ބުނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 އާއި ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ ހަރުދަނާ ސަބަބެއް އިތުރަށް ވުޖޫދުގައި ނެތް ކަމަށާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑެއް ނެތުމާއި، އަތޮޅުތެރޭގައި ދިރިއުޅޭނެތީ ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު ކުޑަ ކަމަށެވެ.
- ވާޤިޢާ
- މަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކޮށް ވިޔަފާރިކުރާކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހަކު ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް 19 އޮގަސްޓް 2020 ގައި އަމުރުކުރިއެވެ. ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމުގައި 22 މާރިޗް 2021 ގައި ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އެ އަމުރު ބާޠިލުކޮށް ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- މަސްތުވާތަކެތީގެ ޓްރެފިކިންގ މައްސަލައެއްގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކޮށްފައިވާ މީހެއްގެ ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމުގައި، ހެކިބަސް ނެގުމުގެ ކުރިން، ބަންދުކުރި ސަބަބުތައް ފިލައިގޮސްފައިވާކަމަށް ބުނެ ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތް އަމުރެއްތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ ބަންދުކުރި ސަބަބުތަކަށް ބަދަލެއް ނައި ކަމަށާއި، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/108,109,110 އާ ޚިލާފު ކަމަށާއި، އެއްވެސް ހެކިބަސް ނެގިފައި ނުވާއިރު ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު އޮތް ކަމަށާއި، މަސްތުވާތަކެތީގެ އަދަދު ބޮޑު ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ފަނޑިޔާރު ފައިޞަލް ދެކެވަޑައިގަތީ ބަންދުގެ ސަބަބުތައް ފާޅުކަން ބޮޑުގޮތެއްގައި ދެމިއޮތްކަން ދައުލަތުން ސާބިތުނުކުރާތީ އަމުރަށް ބަދަލު ނުގެނެވޭނެ ކަމަށެވެ. އަޣުލަބިއްޔަތު ދެކެވަޑައިގަތީ ހެކިބަސް ނެގުމުގެ ކުރިން، ހެކި ޤަރީނާއަށް ބަދަލެއް ނައިސް ބަންދު ނިމުމަކަށް ގެނައުމަކީ ރަނގަޅު ގޮތެއް ނޫންކަމަށާއި، ރަށަކަށް ބަދަލުވުމުން ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު ނުނެތޭކަމަށެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B6(522-2020)ABA/2021/09
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ދޫކޮށްލުމުގެ އަމުރު ބާޠިލު (އަޣުލަބިއްޔަތުގެ ރައުޔު)
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން މީހަކު ބަންދުގައި ބެހެއްޓޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ހަތަރު ޙާލަތުގެ (ހެކި ފޮރުވުން/ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުން، ކޯޓަށް ޙާޟިރުނުވުން، ފިލުން، މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާ) ތެރެއިން ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވާނަމައެވެ. (ޕެރ. 8-9)
ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ވ) ގެ ދަށުން ކޮންމެ 30 ދުވަހަކުން ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމުގެ މަޤްޞަދަކީ ބަންދުކުރި ސަބަބުތައް ވުޖޫދުގައި ދެމިއޮތްތޯ ބެލުމެވެ؛ ސަބަބުތައް ދެމިއޮތްނަމަ ބަންދުގައި ބެހެއްޓޭނެ ކަމަށާއި ފިލައިގޮސްފައިވާނަމަ ދޫކޮށްލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 10-11، 20-22؛ 2020/SC-A/108,109,110 ތަބާވެ)
[ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލްގެ ރައުޔު] ބަންދުގެ ސަބަބުތައް ދެމިއޮތްތޯ ނިންމުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވަނީ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރަށް ކަމުން، އިސްތިއުނާފީ ކޯޓަކުން އެ ނިންމުމަށް ބަދަލު ގެންނާނީ ފަނޑިޔާރުގެ ބާރާއި އިޚްތިޔާރުން ބޭރުން ނިންމިކަން ނުވަތަ ބަންދުގެ ޙާލަތްތައް ދެމިއޮތްކަން ފާޅުކަން ބޮޑުގޮތެއްގައި ފެނިއްޖެނަމައެވެ؛ މި މަރުޙަލާގައި ހެކި ވަޒަންކުރުމަކީ ހައިކޯޓުގެ އިޚްތިޞާޞުން ބޭރު ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 13-16)
[އަޣުލަބިއްޔަތު] ބަންދުގެ ޙާލަތަށް ފާހަގަކުރުވަނިވި ބަދަލެއް އައިސްފައިވޭތޯ ފަނޑިޔާރު ބަލަންވާނެއެވެ؛ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ރެކޯޑު، ކުށުގެ ކުޑަބޮޑުމިނާއި ބާވަތް ފަދަ ކަންކަމަކީ މައްސަލަ ހިނގަމުންދާ މިންވަރަކުން ބަދަލުވާން ގާތް ކަންކަން ނޫނެވެ. (ޕެރ. 24-25، 29)
[އަޣުލަބިއްޔަތު] ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ ސަބަބުން ބަންދުކޮށްފައިވާ މީހެއްގެ ބަންދަށް ލުއި ދެވޭނީ ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 31 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ނުވަތަ އެ ހެކިބަސް ނެގިފައިވާނަމައެވެ؛ ހެކިބަސް ނުނަގާ ހުރެ، ހަމައެކަނި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް އެހެން ރަށަކަށް ބަދަލުވުމަކީ މި ޓެކްނޮލޮޖީގެ ޒަމާނުގައި ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު ކުޑަކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 26، 31)
[އަޣުލަބިއްޔަތު] ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމުގައި އަލަށް ހުށަހެޅޭ ހެކި ޤަރީނާއަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 އަދި 60 ވަނަ މާއްދާއާއި ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ މިންގަނޑުން ބަންދުގެ ސަބަބު ވުޖޫދުގައިވޭތޯ ބެލުމަށް އެކަނި ކަމުގައެވެ. (ޕެރ. 26-27)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު)ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު)ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ރ)(2)، (ކ)، (ވ)، (މ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު)ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ)
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާ (ނ) ހިމެނޭ
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 14 ވަނަ މާއްދާ
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 31 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 14/2013 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖަލުތަކާއި ޕެރޯލްގެ ޤާނޫނު)
- 2020/SC-A/108,109,110
- 2011/SC-A/33
- 2010/SC-A/19
- 2020/HC-A/286,287,288,289,290
- 2021/HC-A/055
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޢަލީ ސަމީރު، ޙަސަން ޝަފީޢު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- އެބައޮތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.