ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަރުޝަދު ޚާލިދު
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ފުލުހުންގެ ހެކިބަހުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ހިޔާޒަތުން މަސްތުވާތަކެތި ނުފެނޭކަމަށާއި، މުހިއްމު ހެކިވެރިއަކު ބަޔާނަށް އިންކާރުކުރުމުން ޙާލަތު ބަދަލުވެ، ތުހުމަތެއް އުފެދޭ މިންވަރަށް ހެކި ޤަރީނާ ނެތްކަމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ދަޢުވާއެއްގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް 2020 ގައި އަމުރުކުރި ނަމަވެސް، ހެކިބަސް ނަގަމުންދަނިކޮށް 2021 ފެބްރުއަރީގައި އެ އަމުރު ބާޠިލުކޮށް ޝަރުޠާއެކު ދޫކޮށްލިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބަހައްޓާފައިވާ މީހެއްގެ ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމުގައި ޝަރީޢަތް ހިނގަމުންދާއިރު ލިބޭ ހެކިބަހަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ބަންދަށް ލުއިދިނުމަކީ ޤާނޫނު ނުދަންނަ އިޖުރާއަތެއްތޯ، އަދި އެގޮތަށް ލުއި ދެވޭނަމަ ހެއްކަށް ރިޢާޔަތްކުރާނެ މިންގަނޑަކީ ކޮބައިތޯ؛ މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ދަޢުވާއެއްގައި ބަންދު އަމުރު ބާޠިލުކުރި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރު ރަނގަޅުތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ޕީޖީ އިން ބުނީ ހެކިބަސް ނަގާ މަރުޙަލާގައި ހެކި ވަޒަންކޮށް ބަންދަށް ބަދަލުގެނައުމަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތު ނުދަންނަ ކަމެއް ކަމަށާއި، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނިންމުންތަކާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ. ދިފާޢުން ބުނީ 60 (ވ) އާއި (މ) ގެ ދަށުން މުރާޖަޢާކުރުމުގެ ހުއްދަ އޮތް ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- މެޓީރިއަލް ބަދަލަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ބަންދަށް ލުއިދިނުން ޤާނޫނު ހުއްދަކުރާ ނަމަވެސް، ގިނަ ހެކި ހުރި މި މައްސަލައިގައި ބައެއް ހެކިބަސް ނުނަގާ، ކްރެޑިބިލިޓީ ފަދަ ކަންކަމާ ޚަސްމުން ވާހަކަ ނުދައްކާ ހުރެ ހެކި ނެތްކަމަށް މުޠުލަޤަށް ކަނޑައެޅުމަކީ ކުރިއާލާ ގޮތެއް ނިންމުން ކަމަށް ކޯޓުން ދެކުނެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B10(190-2020)2021/04
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ފައިލުގައި ނިންމުމުގެ ބައި ނުހިމެނޭ (ތަޙ…ފައިލުގައި ނިންމުމުގެ ބައި ނުހިމެނޭ (ތަޙުލީލުގައި ދަށުކޯޓުގެ ހެކި ވަޒަންކުރި ގޮތް ރަނގަޅުނޫންކަމަށް ފާހަގަކޮށްފައި)
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ވ) ގެ ދަށުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ތިބޭ މީހުންގެ ބަންދު އަމުރު މުރާޖަޢާކުރުން ލާޒިމުކުރާއިރު، 60 (މ) އާއި ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 14 ވަނަ މާއްދާއިން ވެސް އެ ފުރުސަތު ހުޅުވާލައެވެ؛ މި މުރާޖަޢާގެ މަޤްޞަދަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ހުއްދަކުރާ ޙާލަތު އަދިވެސް ދެމިއޮތްތޯ ބަލައި، އެ ސަބަބު ނެތިގޮސްފައިވާނަމަ ބަންދުން ދޫކޮށްލުމެވެ. (ޕެރ. 12-15)
ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމާ ކޮންމެ މަރުޙަލާއެއްގައިވެސް ފަނޑިޔާރު ހެކި ޤަރީނާ ވަޒަންކުރަނީ އެކަށީގެންވާ ތުހުމަތެއް އޮތްތޯއާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 އާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 އަދި 60 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައި ވޭތޯ ބެލުމަށް، އެ ހިސާބަށް ލިބިފައިވާ ހެކި ޤަރީނާގެ މައްޗަށެވެ. (ޕެރ. 18)
ޝަރީޢަތް ހިނގަމުންދާ މިންވަރުން ޙާލަތަށް މެޓީރިއަލް (ފާހަގަކުރުވަނިވި) ބަދަލެއް އައިސްފިނަމަ، އެ ބަދަލަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ބަންދަށް ލުއިދިނުމަށް 60 (ވ) އާއި (މ) ހުއްދަކުރެއެވެ؛ އެއީ ޤާނޫނު ނުދަންނަ އިޖުރާއަތެއް ކަމަށް މާނަކުރުމަކީ އެ މާއްދާތަކުގެ މަޤްޞަދަށް ހުރަސްއެޅުމެވެ. (ޕެރ. 19-21)
ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމުގައި އަލަށް ލިބޭ ހެއްކަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނީ ބަންދުގައި ބެހެއްޓި ސަބަބު ވުޖޫދުގައި ވޭތޯ ބެލުމަށް، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 އާއި 60 އަދި ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާ (ށ)، (ނ) އާއި 31 (ހ) ގެ މިންގަނޑުތަކުން، ބަންދުގައި ބެހެއްޓި ސަބަބާ ގުޅުވައިގެންނެވެ. (ޕެރ. 22-23)
މި މަރުޙަލާގައި ހެކީގެ މިންވަރާއި ބާވަތާއި އެއީ ކޮން ކަމެއް ސާބިތުކުރުމަށް ހުށަހެޅި ހެއްކެއްކަމާއި، ބަދަލުވި ހެކިބަސް ފިޔަވައި ބާކީ ހެކި ޤަރީނާގެ ބުރަދަނަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ؛ ހެކިވެރިޔާ ހެކިބަސްދޭން ކަނޑައެޅިގެން އިންކާރުކުރުން ފަދަ ފާޅުކަން ބޮޑު ބަދަލުތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރެވިދާނެ ނަމަވެސް، ހެކިބަހުގެ ފުށުއެރުންތަކާއި ހެކިވެރިންގެ ކްރެޑިބިލިޓީ ފަދަ ޚަސްމުން ވާހަކަދައްކައިގެން ނޫނީ ނުނިންމޭނެ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ބަންދަށް ލުއިދޭންވާނީ އެ ފުރުސަތު ޚަސްމުންނަށް ދިނުމަށް ފަހުގައެވެ. (ޕެރ. 24-25)
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ރެކޯޑާއި ކުށުގެ ބާވަތާއި ބޮޑުމިން ފަދަ ކަންކަން ޝަރީޢަތް ހިނގުމުން ބަދަލުވުން ގާތް ކަންކަމެއް ނޫނެވެ؛ ގިނަ ހެކި ޤަރީނާ ހުށަހެޅިފައިވާ މައްސަލައެއްގައި ބައެއް ހެކިންގެ ބަސް ނުނަގާ، ދިފާޢީ ހެކިބަސް ނުނަގާ ހުރެ، ހަމައެކަނި އެއް ހެކިބަހަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް 'ތުހުމަތު ކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ޤަރީނާ ނެތް' ކަމަށް މުޠުލަޤަށް ކަނޑައެޅުމަކީ ކުރިއާލާ ގޮތެއް ނިންމުމެވެ. (ޕެރ. 29-31)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)، 52، 59، 60، 60 (ވ)، 60 (މ)، 115 (ހ) އަދި (ށ)، 154 ވަނަ މާއްދާ، 19 ވަނަ ބާބު އަދި 20 ވަނަ ބާބު
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާ (ށ) އަދި (ނ)، 14 ވަނަ މާއްދާ، 31 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- 2020/SC-A/108، 109، 110 (ޢަލީ ޒުބައިރު، ޙުސައިން ޒަހީން، އަރުޝަދު ޚާލިދު ވ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
- State of New Jersey v. Peter K. Paul (New Jersey Appellate Division, 2020)
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ، ހާތިފް ޙިލްމީ، ޙަސަން ޝަފީޢު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.