ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަޙްމަދު އަހުނަފް އަސްފާގު
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ބަންދު މުރާޖަޢާކޮށް، އެހެން މުއްތަހަމަކު ޒިންމާ ނެގުމުން ޙާލަތު ބަދަލުވީކަމަށް ބަލައި ހަތަރު ފަރާތް ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް ނިންމިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ބައެއް ފަރާތްތަކާ ބައިވެރިވެ ދިވެހިރާއްޖެއަށް މަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކޮށް ވިޔަފާރިކުރިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ހަތަރު މީހަކު ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ތިއްބައި، އެ މައްސަލައިގެ އެހެން މުއްތަހަމަކު ދަޢުވާއަށް އިޢުތިރާފުވެ، ގެއިން ފެނުނު މަސްތުވާތަކެތީގެ ޒިންމާ ނަގައި ޙުކުމް ލިބުނެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ތިބި ފަރާތްތަކުގެ ބަންދު 30 ދުވަހުގެ މުރާޖަޢާގައި، މަސްތުވާތަކެތީގެ ޒިންމާ އެހެން މުއްތަހަމަކު ނެގުމަކީ ބަންދުގެ ސަބަބު ފިލައިގެންދާ ޙާލަތު ބަދަލުވުމެއްކަމަށް ބަލައި ދޫކޮށްލުން ޞައްޙަތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ދައުލަތުން ބުނީ ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުމަކީ ޝަހީބް އިބްރާހީމް ޤަޟިއްޔާއާއި 60 (ވ) އާއި ގަވާއިދުގެ 13 (ނ) އާ ޚިލާފު ނިންމުމެއްކަމަށާއި، ބަންދުގެ ސަބަބަށް ބަދަލު އައިސްފައި ނުވާކަމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތްތަކުން ބުނީ މަސްތުވާތަކެތި ފެނުނު ތަނަކީ އެމީހުންގެ ހިޔާޒަތުގައިވާ ތަނެއް ނޫންކަމަށާއި، ޒިންމާ އުފުލާނެ އެހެން ފަރާތެއް ފެނުމުން ޙާލަތު ބަދަލުވީކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 146 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެކަކު ޒިންމާ ނެގުމުން ބާކީ މީހުންގެ ބައިވެރިވުމަށް ފާޅުކަން ބޮޑު ބަދަލެއް ނާދާނެކަމަށާއި، ދަށު ކޯޓުން ހެކިތަކަށް ބަލައި ބަދަލު ތަފްޞީލުކޮށް ބަޔާން ނުކޮށް ޙާލަތު ބަދަލުވީކަމަށް ބުނުމުން ފިޔަވައި ސަބަބެއް ނުދައްކާތީ ދޫކުރި ނިންމުންތައް ބާޠިލުކުރިއެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B8/AM/(2021)/04
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިބަންދުން ދޫކުރި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނިންމުންތައް ބާޠިލު، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ އަމުރުތައް ޤާއިމް
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ވ) ގެ ދަށުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމުގެ ނިންމުން ކޮންމެ 30 ދުވަހަކުން މުރާޖަޢާކުރުމުގެ މަޤްޞަދަކީ ބަންދުގައި ބެހެއްޓި ސަބަބު ވުޖޫދުގައި އޮތްތޯ ބަލައި، ސަބަބު ފިލައިގޮސްފައިވާނަމަ ދޫކޮށްލުމާއި ސަބަބު ވުޖޫދުގައިވާނަމަ ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމެވެ؛ މުރާޖަޢާގައިވެސް ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރިތޯއާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 އާއި 60 ވަނަ މާއްދާގެ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވޭތޯ ބަލަންވާނެއެވެ (ޕެރ. 12).
ބަންދުގެ ސަބަބު ވުޖޫދުގައިވޭތޯ ބެލުމުގައި ފަނޑިޔާރުގެ ނިންމުން ބިނާކުރަންވާނީ އެ ހިނދަށް ހާމަކުރެވިފައި ނުވަތަ ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކިޤަރީނާގެ މައްޗަށެވެ؛ މުއްތަހަމާއި ކުށާ ސީދާ ގުޅުވައިދޭ ހެކިބަސް ލިބިފައިނުވާކަން ފާޅުކަން ބޮޑުގޮތެއްގައި އެނގޭ ޙާލަތުގައި ބަންދަށް ލުއި ދިނުމުގެ އިޚްތިޔާރު ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވެއެވެ (ޕެރ. 12).
ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައިވާ ރެކޯޑާއި، މުޖުތަމަޢުގައި އަދާކުރާ ދައުރާއި ވަޒީފާއާއި ދިރިއުޅުމާއި، ކުށުގެ ބޮޑުމިނާއި ބާވަތަކީ މައްސަލަ ހިނގަމުންދާ މިންވަރަކުން ބަދަލުވާ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ؛ ނަމަވެސް ކުށްކުރި ޙާލަތާއި އަނިޔާވެރިކަމާއި ކުށުގައި ބައިވެރިވި ގޮތަކީ ހުށަހެޅޭ ހެކިޤަރީނާގެ މައްޗަށް ބަދަލުވެދާނެ ކަންކަމެވެ (ޕެރ. 13).
މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 146 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެކަކަށްވުރެ ގިނަ މީހުންނަށް އެނގިގެން އެމީހުންގެ ރުހުމާއެކު ވަކި މީހެއްގެ އަތުގައި މަސްތުވާތަކެތި ހުރެއްޖެނަމަ ކޮންމެ މީހެއްގެ އަތުގައި އެ ޢަދަދަށް ހުރީކަމަށް ބެލެވޭތީ، ގިނަ ބަޔަކު ބައިވެރިވާ ޓްރެފިކިންގ މައްސަލައެއްގައި އެކަކު މަސްތުވާތަކެއްޗަށް ޒިންމާ ނެގުމަކީ ބާކީ މުއްތަހަމުންގެ ބައިވެރިވުމާމެދު ޝައްކު އުފެދޭ ނުވަތަ މުޖުތަމަޢަށް އޮތް ނުރައްކާ ނެތިދާނެކަން ފާޅުކަން ބޮޑުގޮތެއްގައި ހާމަކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ (ޕެރ. 14-15).
ޙާލަތު ބަދަލުވީކަމަށް ބަލައި ބަންދުން ދޫކުރާނަމަ، ދައުލަތުން ހުށަހެޅި ހެކީގެ މިންވަރާއި ބާވަތާއި އެ ހެކި ސާބިތުކުރަނީ ކޮން ކަމެއްކަން ބަލައި، އައި ބަދަލުގެ ސަބަބުން ތުހުމަތަށް ނުވަތަ ކުށުގައި ބައިވެރިވިކަމަށް ފާޅުކަން ބޮޑު ބަދަލެއް އަންނަކަން ތަފްޞީލުކޮށް ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ؛ ޙާލަތު ބަދަލުވީކަމަށް ބުނުމުން ފިޔަވައި ތަފްޞީލެއް ނެތި ދޫކޮށްލާ ނިންމުމަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހެއެވެ (ޕެރ. 16-17).
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާ، ޚާއްޞަކޮށް (ށ)، (ކ) އަދި (ވ)
- ގަވާއިދު ނަންބަރު 2021-SC-REG-01 (ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު) ގެ 13 ވަނަ މާއްދާ، ޚާއްޞަކޮށް (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 146 ވަނަ މާއްދާ
- 2020/SC-A/93 (ޝަހީބް އިބްރާހީމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް)
- 2020/SC-A/108، 2020/SC-A/109، 2020/SC-A/110 (ޢަލީ ޒުބައިރު އަދި އެހެނިހެން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
- 2021/HC-A/055 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަރުޝަދު ޚާލިދު)
- 2012/SC-A/23
- 2010/SC-A/07
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ފާޠިމަތު ފަރްހީޒް، ހާތިފް ޙިލްމީ (އިސް ފަނޑިޔާރު)، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.