މުޙައްމަދު އަމީތު އަޙްމަދު މަނިކު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ހައްޔަރުކުރީ މަޖިލީހުގެ އިމްތިޔާޒުތަކުގެ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ކަމަށް ނުފެންނާތީއާއި މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި ކްރިމިނަލް ކޯޓުން 15 ދުވަހަށް ބަންދުކުރުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- 24 ޖުލައި 2017 ގައި ފުލުހުންގެ ސަފުތައް ފަޅާލައި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ވަދެފައިވާ ކަމުގެ ތުހުމަތުގައި، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ގޮނޑި ހުސްވިކަމަށް ނިންމި މަޑުއްވަރީ ދާއިރާގެ މެންބަރު ހައްޔަރުކޮށް، 15 ދުވަހަށް ބަންދުކުރުމަށް ފުލުހުން އެދުނެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ގޮނޑި ހުސްވިކަމަށް ނިންމި ނަމަވެސް އެ ނިންމުމާމެދު ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި މައްސަލަ ހިނގަމުންދިޔަ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރަކު، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިމްތިޔާޒުތަކާއި ބާރުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ އިޖުރާއާތަށް ތަބާނުވެ ހައްޔަރުކޮށް 15 ދުވަހަށް ބަންދުކުރުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރު ޞައްޙަތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ މެންބަރުކަމާ ބެހޭ މައްސަލަ ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި ރަޖިސްޓްރީވެފައިވާއިރު ހައްޔަރުކުރުން 13 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމަށާއި، ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގައި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 އާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 އަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރި ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުގެ ނިންމުމުގެ ސަބަބުން އޭނާ މެންބަރެއް ނޫން ކަމަށް ބަލައިގެން ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ގޮނޑި ހުސްވިތޯ ކަނޑައަޅާނީ ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކަމާއި، ސުޕްރީމް ކޯޓުން 2017/SC-C/22 ގައި ކޮމިޝަނުގެ ނިންމުން ބާޠިލުކޮށް އޭނާ މެންބަރުކަމަށް ކަނޑައެޅި ކަމާއި، ހައްޔަރުކުރިއިރު މެންބަރުކަން ޔަޤީން ކަމަށްވާތީ 13 ވަނަ މާއްދާގެ އިޖުރާއާތަށް ތަބާނުވެ ހައްޔަރުކުރުމަށް ބިނާކުރި ބަންދުގެ އަމުރު ބާޠިލެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/MD/2017/4377
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހެއްގެ ބަންދާމެދު ނިންމުމުގައި ފަނޑިޔާރު ބަލަންޖެހޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ސަބަބުތަކުން ސަބަބެއް އޮތްތޯއެވެ؛ އެ ސަބަބެއް ނެތި ޝަރީޢަތުން ޙުކުމްކުރުމުގެ ކުރިން ބަންދުގައި ނުބެހެއްޓޭނެއެވެ؛ ނިންމުމުގައި އެ ޤާނޫނުގެ 59 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ކުށުގެ ބާވަތާއި ބޮޑުމިނާއި ހެކީގެ ބުރަދަނާއި ކުށުގެ ރެކޯޑު ފަދަ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރަން ޖެހެއެވެ. (ނުކުތާ ށ)
ފަނޑިޔާރަށް ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން، ޝަރުޠެއްނެތި ދޫކުރުން، ކަފާލާތުގެ ދަށުން ދޫކުރުން، ނުވަތަ ޝަރުޠަކާއެކު ދޫކުރުން ނިންމިދާނެއެވެ؛ ފުރަތަމަ ފަހަރު 15 ދުވަހަށްވުރެ ނުބޮޑުވާ ގޮތަށް ބަންދުކުރެވޭނީ ހެކި ފޮރުވުން، ހެކިވެރިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުން، ހާޒިރުނުވުން، ފިލުން ނުވަތަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާ ކުރިމަތިވުމުގެ އަސަރު ހުރިނަމައެވެ؛ ޖިނާއީ ކުޑަ ކުށެއްގައި 15 ދުވަހަށްވުރެ ދިގުކޮށް ނުބެހެއްޓޭނެ، އެއަށްވުރެ ދިގު މުއްދަތަކަށް ބަންދުކުރެވޭނީ ބޮޑު ކުށަކާ ގުޅުވާލެވޭ އެކަށީގެންވާ ހެކި ހުރެގެނެވެ (60 (ބ)، (ޅ)). (ނުކުތާ ށ)
ޤާނޫނުއަސާސީގެ 45 އާއި 46 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް މެނުވީ މީހަކު ހައްޔަރު ނުކުރެވޭނެއެވެ؛ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިމްތިޔާޒުތަކާއި ބާރުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން، ކުށް ކުރަނިކޮށް ހިފުން ފިޔަވައި މަޖިލީހުގެ މެންބަރަކު ހައްޔަރުކުރެވޭނީ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދިގެން ސުޕީރިއަރ ކޯޓެއްގެ ނުވަތަ އެއަށްވުރެ މަތީ ކޯޓެއްގެ އަމުރަކުންނެވެ. (ނުކުތާ ނ)
ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ޓިކެޓުގައި އިންތިޚާބުވި މީހަކު ޕާޓީން ވަކިކުރި ނަމަވެސް އިންތިޚާބުވި މަޤާމުގައި ދެމިހުންނާނެ ކަމަށް ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) ގައިވެއެވެ؛ މަޖިލީހުގެ ގޮނޑި ހުސްވިތޯ ޚިލާފު އުފެދިއްޖެނަމަ ކަނޑައެޅުމުގެ ބާރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 74 ވަނަ މާއްދާއިން ހަމައެކަނި ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ދީފައިވާ ބާރެކެވެ؛ ޤާނޫނުއަސާސީން ވަކި ފަރާތަކަށް ޚާއްޞަކޮށްދީފައިވާ ބާރު އެހެން ފަރާތަކަށް ބޭނުންކުރުމާއި ޑެލިގޭޓްކުރުން ހުއްދައެއް ނޫނެވެ. (ނުކުތާ ރ)
ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2017/SC-C/17 ގެ ޙުކުމް ދުވަސް (13 ޖުލައި 2017) ގެ ކުރީގެ ޙާލަތްތަކަށް މާޒީއަށް ރުޖޫޢަވާ ގޮތަށް އެ ޙުކުމް ތަޠްބީޤު ނުކުރެވޭނެކަމަށާއި ޕާޓީން މެންބަރަކު ވަކިކުރުމުގައި ޤާނޫނީ އިޖުރާއާތު (due process) އަށް ތަބާވާން ޖެހޭނެކަމަށް SJ/09-2017/SC އިން ކަނޑައެޅިއެވެ. (ނުކުތާ ރ)
"اليقين لا يزول بالشك" ގެ ޤާޢިދާގެ ދަށުން، ޔަޤީނުން ސާބިތުވެފައިވާ މެންބަރުކަން ޝައްކަކުން ފުހެވިގެން ނުދެއެވެ؛ ހައްޔަރުކުރިއިރު ޤާނޫނުއަސާސީގެ 74 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ސުޕްރީމް ކޯޓުން އޭނާ މެންބަރެއް ނޫންކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިނުވާތީ، 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ އިޖުރާއާތަށް ތަބާވާން ޖެހެއެވެ؛ އެއާ ޚިލާފަށް ހައްޔަރުކުރުމަށް ބިނާކޮށް ބަންދު އިތުރުކުރި އަމުރަކީ ބާޠިލު އަމުރެކެވެ. (ނުކުތާ ޅ)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16، 45، 46، 48 (ރ)، 49، 74، 145 (ނ) ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ، 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)، (ބ)، (ޅ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/5 (ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިމްތިޔާޒުތަކާއި ބާރުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/4 (ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނު) ގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓު 2017/SC-C/17
- ސުޕްރީމް ކޯޓު SJ/09-2017/SC
- ސުޕްރީމް ކޯޓު 2017/SC-C/22
- ސުޕްރީމް ކޯޓު SJ/01-2018/SC
- ސުޕްރީމް ކޯޓު 2018/SC-C/06
- ސުޕްރީމް ކޯޓު J/01-VA-2018/SC
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.