ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2014/HC-A/344ހައިކޯޓު · 14 ޖޫން 2016 · މަސްތުވާތެކެތީގެ ވިޔަފާރިކުރުން

—

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި ނުވޭ · ރަޖިސްޓްރީ ބެލީ 15 އޮކްޓޫބަރު 2026ޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 14 ޖޫން 2016ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ މައްޗަށް ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށް ސާބިތުކޮށް، ޢުމުރަށް ޖަލަށްލުމާއެކު 100,000 ރުފިޔާގެ ޖޫރިމަނާއެއް ކުރިއެވެ. އެކޮޓަރީގައި ހުރި އަނެއް މީހާގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުނުވާކަމަށް ނިންމިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ފުލުހުން ގެއެއް ބަލާފާސްކުރުމުގައި، އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތް ކުއްޔަށް ހިފައިގެން އުޅޭ ކޮޓަރީގެ އަލަމާރީގައި ތަޅުލައިގެން ގެންގުޅޭ ވަތްގަނޑަކުން ޖުމްލަ ގާތްގަނޑަކަށް 11 ގްރާމު ޑައިމޯފިން ފެނުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ގެއެއް ބަލާފާސްކޮށްގެން ހޯދި ހެކި ޤާނޫނުއަސާސީއާ ޚިލާފަށް ހޯދާފައިވާ ހެކިއެއްތޯ؛ އަދި ދަޢުވާލިބުނު ފަރާތް ތަޅުލައިގެން ގެންގުޅޭ ވަތްގަނޑަކުން ފެނުނު ޑައިމޯފިނާމެދު، އެހެން މީހަކު ޒިންމާ ނަގާފައިވާއިރު، ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށް އޭނާގެ މައްޗަށް ސާބިތުވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ބަލާފާސްކުރީ މުއްދަތު ހަމަވެފައިވާ ކޯޓު އަމުރަކުން، ހުއްދައެއްނެތި ކަމަށާއި، އެހެން މީހަކު ތަކެތީގެ ޒިންމާ ނަގާފައިވާއިރު 2009/HC-A/212 އާ ޚިލާފަށް ކުށް ސާބިތުކޮށްފައިވާކަމަށާއި، ޓްރެފިކްކުރިކަމަށް ބެލޭނެ މިންގަނޑު ފުރިހަމަނުވާކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ބަލާފާސްކޮށްފައިވަނީ ކޯޓު އަމުރުގެ ބާރު ހިނގާ މުއްދަތުގައި، އަމުރު ދައްކައިގެންކަމާއި، ތަޅުލައިގެން ގެންގުޅޭ ވަތްގަނޑުން ފެނުނު ތަކެތީގެ ޒިންމާ އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތް އުފުލަންޖެހޭކަމާއި، ޒިންމާ ނެގި މީހާގެ ބަސް ފުށުއަރާ، ޤަރީނާއެއްނެތް ބަހެއްކަމާއި، 2009/HC-A/212 ގެ ޙާލަތު ތަފާތުކަމަށް ހައިކޯޓުން ކަނޑައެޅިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
—
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

ކޯޓު އަމުރުގެ ދަށުން ބަލާފާސްކުރުމަށް ކަނޑައެޅޭތަނެއް އަމުރުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ މުއްދަތުގައި ބަލާފާސްކުރަންވާނެއެވެ؛ އަދި ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ތަނެއް ބަލާފާސްކުރުމަށް ފުލުހަކު ދާއިރު އެ ތަނެއްގެ ވެރިފަރާތް އެ ތަނެއްގައި ޙާޟިރުވެހުރިނަމަ، ބަލާފާސްކުރުމުގެ އަމުރުގެ ކޮޕީއެއް އެ ތަނުގެ ވެރިފަރާތަށް ދޭންވާނެއެވެ. ކޯޓު އަމުރުގެ ބާރު ހިނގާ މުއްދަތުގައި، އަމުރު ދައްކައިގެން ކުރި ބަލާފާސްކުރުމުގެ ތެރޭގައި ފެނިފައިވާ ހެއްކަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާއި 52 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ހޯދާފައިވާ ހެކިކަމަށް ބެލެވެން ނެތެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

ޕެޑްލަރެއް ނޫން (މަސްތުވާތަކެއްޗަށް ދެވިހިފާފައިނުވާ) މީހެއްގެ އަތުގައި ޓްރެފިކްކުރި މީހެއްކަމަށް ބެލެވޭ މިންވަރަށްވުރެ ގިނައިން ޑައިމޯފިން ފެނިއްޖެނަމަ، މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، އޭނާއަކީ މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރާ މީހެއްކަމަށް ބެލެވެން އޮންނަކަމެވެ؛ އަދި މީހެއްގެ ކޮންޓްރޯލް ދަށުގައި ހުންނަ ތަނެއްގައި ނުވަތަ އެއްޗެއްގައި މަސްތުވާއެއްޗެއް ހުރުމަކީ އެ އެއްޗެއް އޭނާގެ އަތުގައި ހުރީކަމުގައި ބެލެވޭނެ ޙާލަތެކެވެ. (ޕެރ. 3(ރ))

HN3ޖިނާއީ › މަސްތުވާތެކެތީގެ ވިޔަފާރިކުރުން

މަސްތުވާއެއްޗެއް މީހެއްގެ އަތުގައި ހުރުމަކީ، އިސްތިސްނާއެއްނެތި މުޠުލަޤު މަސްއޫލިއްޔަތު ޤާނޫނީ ގޮތުން އުފުލަންޖެހޭ ކުށެކެވެ؛ މަނާކުރެވިފައިވާ މަސްތުވާއެއްޗެއް މީހެއްގެ އަތުގައި ހުރުމަކީ ކުށުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލުމަށް ފުދޭ ކާފީ "ޤާނޫނީ ޤަރީނާ" އެކެވެ. (ޕެރ. 3(ޅ))

HN4ޖިނާއީ › މަސްތުވާތެކެތީގެ ވިޔަފާރިކުރުން

ކޮންމެ މީހަކީވެސް އެމީހެއްގެ ހިޔާޒަތުގެ ދަށުގައި ހުންނަ ތަކެއްޗާމެދު ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭ މީހަކަށްވާއިރު، އެ ތަކެއްޗާމެދު ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭ ފަރާތެއް ނުދެއްކޭހާ ހިނދަކު ޝަރީޢަތާއި ޤާނޫނުގެ ކުރިމަތީގައި ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭ ފަރާތަކީ އެމީހެއްގެ ހިޔާޒަތުގެ ދަށުގައި އެއެއްޗެއް ހުރި މީހާއެވެ؛ އަދި އެ މީހެއްގެ ހިޔާޒަތުގެ ދަށުން ފެނިފައިވާ މަސްތުވާތަކެއްޗާމެދު ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތިން ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭ އެހެން ފަރާތެއް ދެއްކިއްޖެނަމަ، އެ މީހަކީ އެ ކުށުގެ ޒިންމާއިން ބަރީޢަވެގެންވާ މީހެކެވެ. (ޕެރ. 3(ޅ))

މީހެއްގެ އަތުން ނުވަތަ މީހެއްގެ ހިޔާޒަތުގެ ދަށުން މަސްތުވާތަކެތި ފެނިފައިވާ ޙާލަތުގައި، އެ ތަކެއްޗަކީ އެމީހެއްގެ އެއްޗެއް ނޫންކަމަށް ނުވަތަ އެ ތަކެއްޗަކީ މިވެނި މީހެއްގެ ތަކެތިކަމަށް ހަމައެކަނި ބުނެލާ ބުނުމަކުން އެ ތަކެއްޗާމެދު އުފުލަންޖެހޭ ޒިންމާއިން ބަރީޢަ ނުވެވޭނެއެވެ؛ ނަމަވެސް، މައްސަލައިގެ ޙާލަތާއި، ވަގުތާއި އަދި އެކަމުގައި ވަށައިގެންވާ ކަންކަމުގެ މައްޗަށް ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ޅ))

އެހެން މީހަކު މަސްތުވާތަކެއްޗާމެދު ޝަރީޢަތުގައި ޒިންމާ ނަގާފައިވިޔަސް، އޭނާގެ ބަހަށް ބާރު ލިއްބައިދޭ އެއްވެސް ހެއްކެއް އަދި ޤަރީނާއެއް ހުށަހެޅިފައިނުވާނަމަ، އަދި އޭނާގެ ހެކިބަހުގައި ފުށުއެރުންތައް ހުރިނަމަ، މައްސަލައިގެ ހާދިސާ ހިނގި ވަގުތާއި، ޙާލަތާއި، ވަށައިގެންވާ އެހެނިހެން ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ހަމައެކަނި އެ މީހާ ބުނެލާ ބުނެލުމެއްގެ މައްޗަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއިން ބަރީޢަ ނުވެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ޅ))

ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް ތަޅުލައިގެން ގެންގުޅޭ، އެހެން މީހަކު ބޭނުންނުކުރާ، އޭނާގެ މުޙިއްމު ލިޔެކިޔުންތަކާއި ފައިސާ ރައްކާކުރާ ވަތްގަނޑަކުން މަސްތުވާތަކެތި ފެނުމަކީ އެއްވެސް އިސްތިސްނާއެއްނެތި މުޠްލަޤު މަސްޢޫލިއްޔަތު އުފުލަންޖެހޭ ކުށެކެވެ؛ މިއީ ބަންދުކޮށްގެން ނުގެންގުޅޭ، އެހެން މީހުން ވަދެ ނިކުމެ ހަދާ ކޮޓަރިއެއްގައި އަލަމާރިއެއްގެ މަތީގައި ހުރި އުރައަކުން މަސްތުވާތަކެތި ފެނުނު ޙާލަތާ ތަފާތު ޙާލަތެކެވެ. (ޕެރ. 3(ޅ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 123 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ނ) (ލިޔުމުގައި "301")
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ ޓްރެފިކްކުރުމާއި ޕެޑްލަރުގެ މާނަ ބަޔާންކުރާ މާއްދާތައް، ޓްރެފިކްކުރި މީހެއްކަމަށް ބެލެވޭ ޙާލަތްތަކުގެ މާއްދާގެ (ފ)، 4 ގްރާމަށްވުރެ ގިނަ ޑައިމޯފިނާބެހޭ މާއްދާގެ (ބ) އަދި އަތުގައި ހުރުމާބެހޭ މާއްދާގެ (ރ) (ލިޔުމުގައި "32"، "34"، "10"، "341"، "316"، "343" ގޮތަށް — ސައްޙަ ނަންބަރުތައް ޔަޤީން ނޫން)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) (ލިޔުމުގައި "44 (ށ)")
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާ (ލިޔުމުގައި "61")
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 5/2008 (ފުލުހުންގެ ޤާނޫނު)
  • ފުލުހުންނަށް ލިބިދީފައިވާ އެންމެހާ ޤާނޫނީ ބާރުތަކާއި އިޚްތިޔާރުގެ ބޭނުން ހިފުމާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ ކޯޓު އަމުރުގެ ދަށުން ބަލާފާސްކުރުމާބެހޭ މާއްދާގެ (ނ) އަދި (ބ)
  • 2008/SC-A/08 (ސުޕްރީމް ކޯޓު)
  • 2010/SC-A/07 (ސުޕްރީމް ކޯޓު)
  • 2009/HC-A/212 (ހައިކޯޓު)
  • 2014/HC-A/151 (ހައިކޯޓު)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ