ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-S-A/03ހައިކޯޓު · 15 މާރިޗު 2022 · ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކް ކުރުން

ޝަމްހީޒް ސަޢީދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 15 މާރިޗު 2022ދަށު ކޯޓު: ގއ. ވިލިނގިލި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 170/P2C/2016ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ވިލިނގިލީ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން، އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ބޯޓަކަށް އަރައި ކެޕްޓަނާ ސުވާލުކޮށް ލިބުނު ފޮށިގަނޑަކާއެކު ފުލުހުން ހައްޔަރުކުރި އިރު، ފޮށިގަނޑުގެ ތެރެއިން 20 ރަބަރު ޕެކެޓުގައި 27.1665 ގްރާމް ޑައިމޯފިން ފެނުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
މުއްތަހަމު ބޯޓަކުން ނަގައި އަތުގައި ހުއްޓާ ފެނުނު ފޮށިގަނޑެއްގެ ތެރެއިން ފެނުނު ޑައިމޯފިނަކީ އޭނާގެ ހިޔާޒަތުގައި ހުރި އެއްޗެއްކަން އަދި އެކަން އޭނާއަށް އެނގުމުގެ ރުކުން ސާބިތުވޭތޯ، އަދި ޖަދުވަލު 1 ގައިވާ މަސްތުވާތަކެތި ޖަދުވަލު 2 ގައި ނުހިމެނޭ އެއްޗަކާ އެއްކޮށްފައިވާއިރު ބަރުދަން ބަލާނީ ކިހިނެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ދައުލަތުން ބުނީ ހިޔާޒަތުން ފެނުނު މަސްތުވާތަކެތީގެ ޒިންމާ އޭނާ އުފުލަންޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. ދިފާޢުން ބުނީ ފޮށިގަނޑާ އޭނާގެ ގުޅުމާއި އެނގުން ސާބިތުނުވާކަމަށާއި، ޗެއިން އޮފް ކަސްޓަޑީގައި ފަރަޤު އޮތްކަމަށާއި، ސާފު ޑައިމޯފިން 4 ގްރާމަށް ނުވާކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ޖަދުވަލު 2 ގައި ނުހިމެނޭ އެއްޗެއް އެއްކޮށްފައިވާތީ ޖުމްލަ ބަރުދަނަށް ބަލަންޖެހޭ ކަމުގައި ކޯޓު ބެލިއެވެ. ބޯޓަށް އަރައި ފޮށިގަނޑު ނަމުން ސުވާލުކުރުމުން އެނގުމުގެ ރުކުން ފުރިހަމަވާކަމަށާއި، ދިފާޢުން ހެއްކެއް ހުށަނާޅާތީ ދަޢުވާ ސާބިތުވާކަމަށް ކޯޓު ނިންމިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ގއ. ވިލިނގިލި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 170/P2C/2016
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް ކުށް ސާބިތުކޮށް، ޢުމުރަށް ޖަލަށްލުމާއެކު 100,000 ރުފިޔާ ޖޫރިމަނާ

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކް ކުރުން

ޖަދުވަލު 1 ގައިވާ މަސްތުވާއެއްޗެއް ޖަދުވަލު 2 ގައި ނުހިމެނޭ އެހެން އެއްޗަކާ (މިސާލަކަށް 6-އެސިޓައިލް މޯފިން، އެސިޓައިލް ކޯޑެއިން) އެއްކޮށްފައި ހުރިނަމަ، މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 141 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އެ މަސްތުވާއެއްޗެއްގެ ބަރުދަނަކަށް ބަލަންޖެހޭނީ އެ ހުރިހާ އެއްޗެއްގެ ޖުމްލަ ބަރުދަނެވެ؛ ހަމައެކަނި ސާފު ޑައިމޯފިންގެ ބަރުދަނެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 9-10)

HN2ޖިނާއީ › ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކް ކުރުން

މަނާކުރެވިފައިވާ މަސްތުވާއެއްޗެއް މީހެއްގެ ހިޔާޒަތުގެ ދަށުގައިވާ ތަނަކުން ނުވަތަ އެއްޗަކުން ފެންނަ ހިނދު ކުށް ސާބިތުވާނީ އެ މަސްތުވާއެއްޗަކާއި އެމީހާއާ ގުޅޭ އިތުރު ހެއްކެއް ނުވަތަ ޤަރީނާއެއް ނުވަތަ މޯޓިވެއް ނުވަތަ އެއްޗެއް އޭނާގެ އަތުގައި އޮތްކަން އޭނާއަށް އެނގޭކަން ދޭހަކޮށްދޭ ދަލީލެއް އޮވެގެންނެވެ. (ޕެރ. 12)

HN3ޖިނާއީ › ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކް ކުރުން

މަސްތުވާއެއްޗެއް އަތުގައި ހުރުމުގެ ކުށުގެ މަޢުނަވީ ރުކުން ސާބިތުކުރާނީ އަތުގައި ނުވަތަ ބެލެހެއްޓުންތެރިކަމުގެ ދަށުގައި އެއްޗެއް ހުރިކަން ސާބިތުކޮށްގެންނެވެ؛ އެ އެއްޗަކީ މަސްތުވާތަކެތިކަން އެމީހަކަށް އެނގުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ؛ ދައުލަތުން އެ ރުކުން ސާބިތުކުރަންޖެހޭނީ އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށެވެ. (ޕެރ. 12)

HN4ޖިނާއީ › ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކް ކުރުން

ކުށް ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ މުއްތަހަމަށް ނެތް ނަމަވެސް، މުއްތަހަމު ދިފާޢެއް ނަގާނަމަ އެ ދިފާޢު ސާބިތުކުރުމުގައި ހެކި ހުށަހެޅުމުގެ ބުރަ އޮންނާނީ މުއްތަހަމަށެވެ؛ އެގޮތުން، ފޮށިގަނޑަކީ އޭނާއަށް ނިސްބަތްވާ އެއްޗެއް ނޫންކަމަށް ބުނުމަށް ހެއްކެއް ހުށަނާޅާނަމަ، ކުށާމެދު ޝައްކެއް އުފެދޭކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 19)

HN5ޖިނާއީ › ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކް ކުރުން

މުއްތަހަމު ބޯޓަށް އަރައި ކެޕްޓަނާ ނަމާއެކު ޚާއްޞަ ފޮށިގަނޑެއް ކޮބައިތޯ ސުވާލުކޮށް އެ ފޮށިގަނޑާ ޙަވާލުވުމަކީ ފޮށިގަނޑު ހުރިކަން އޭނާއަށް އެނގިގެން އެރިކަން ދަލާލަތުކޮށްދޭ ކަމެއް ކަމުން، އެނޫން ގޮތެއް އޭނާ ސާބިތުނުކުރާހާ ހިނދަކު އެ ފޮށިގަނޑަކީ އޭނާގެ ބެލެހެއްޓުންތެރިކަމުގެ ދަށުގައި ހުރި އެއްޗެއް ކަމުގައި ބެލެވި "އެނގުން" (knowledge) ގެ ރުކުން ފުރިހަމަވެއެވެ. (ޕެރ. 20)

HN6ޖިނާއީ › ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކް ކުރުން

ހެކިބަސް ނުނެގުނު ނަމަވެސް، ޝަރީޢަތުގައި ދިން ހެކިބަހާ ދިމާވާ ތަޙްޤީޤު ބަޔާނަކީ މައްސަލައާ ގުޅުވާލެވޭ ޤަރީނާއެއް ކަމުގައި ބެލެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 17-18)

HN7ޖިނާއީ › ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކް ކުރުން

ހައިކޯޓުން މައްސަލަ ބަލާނީ ދަށުކޯޓުގައި ހުށަހެޅި ހެކިތަކާއި ދިފާޢުތައް އަސާސްކޮށްގެން ކަމުން، ދަށުކޯޓުގައި ނުނަގާ ޗެއިން އޮފް ކަސްޓަޑީއާ ގުޅޭ ދިފާޢެއް އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ބަލައިގަނެ ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭ ނުކުތާއެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 22)

HN8ޖިނާއީ › ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކް ކުރުން

ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށް ސާބިތުވުމުން ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 ގެ 105 (ނ) ގެ ދަށުން ކަނޑައަޅަންޖެހޭ އަދަބަކީ ޢުމުރަށް ޖަލަށްލުމާއެކު 100,000 ރުފިޔާއިން 10,000,000 ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ؛ މި މައްސަލައިގައި ދިފާޢުގެ އެދުމާ އެއްގޮތަށް އެންމެ ކުޑަ ޖޫރިމަނާ ކަނޑައެޅިއެވެ. (ޕެރ. 24-26)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 105 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ނ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 141 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)، (ނ)، (ރ)، (ބ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ ޖަދުވަލު 1 އަދި ޖަދުވަލު 2
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 143 އަދި 144 ވަނަ މާއްދާ (ދައުލަތުން ހުށަހެޅި)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ޤަވާއިދުގެ 44 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު A/23-2012/SC (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ އިބްރާހީމް ނާފިޛު)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު A/21-2016/SC (އަޙްމަދު ލަޠީފު ވ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު A/10-2017/SC (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ ޙުސައިން މުޙައްމަދު މަނިކު)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު A/07-2010/SC
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު A/212-2009/HC
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު A/344-2014/HC

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ފަނޑިޔާރު ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ