ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަލީ ވަރުދީ

ނަތީޖާ: ބައެއް ބަދަލުކުރި: ފައިސާ ދައުލަތަށް ނުނެގޭނެކަމަށް ކަނޑައެޅި ބައި ބާޠިލުކޮށް، 29,925 ރުފިޔާ ދައުލަތަށް ނަގަން ކަނޑައެޅި

ކީވޯޑުތައް: ޖިނާއީ، ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކް ކުރުން، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2011/17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާއިބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 160 ވަނަ މާއްދާ، ކުށް ކޮށްގެން ހޯދި ފައިސާކަމަށް ޝައްކުކުރެވޭ ފައިސާ އަކީ އެ ނޫންގޮތަކަށް ހޯދި ފައިސާކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަށް ހެކި ހުށަހަޅާފައި ނެތުން

ދަށު ކޯޓު: ސ. ފޭދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 20/S4C/2023

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށް ސާބިތުވި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ކޮޓަރިން ފެނުނު ފައިސާ ދައުލަތަށް ނުނެގޭނެކަމަށް ދަށުކޯޓުން ކަނޑައެޅީ މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 160 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތަށްތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް އުޅޭ ގެއެއް ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ބަލައި ފާސްކުރިއިރު ޑައިމޯފިން ހިމެނޭ ޕެކެޓުތަކާއި، އޭނާ ނިދާ ކޮޓަރިން 29,925 ރުފިޔާ ފެނިފައިވެއެވެ. ފައިސާ ހޯދިގޮތް ބުނެދެވިފައި ނުވާތީ ދައުލަތަށް ނަގައިދިނުމަށް ދައުލަތުން އެދުނެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ފޭދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ޑައިމޯފިން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށް ސާބިތުކޮށް އުމުރު ދުވަހަށް ޖަލަށްލުމާއި 100,000 ރުފިޔާގެ ޖޫރިމަނާ ކަނޑައަޅައި، ފައިސާ ދައުލަތަށް ނެގުމަށް އަމުރުކުރާނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ޕްރޮސިކިއުޝަނުން ބުނީ ފައިސާއާމެދު ހެކި ހުށަހަޅައި ޝައްކު އުފައްދާފައިވާއިރު އެއީ ޙަލާލް ފައިސާކަން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ސާބިތުކޮށްދެވިފައި ނުވާތީ 160 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ނަގަންޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. ރައްދުވާ ފަރާތުން ބުނީ އެއީ ގޭމީހުންގެ ފައިސާ ކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: މަސްތުވާތަކެތި ބަންދުކުރާ އާލާތްތައް ފެނުމާއި ކުށް ސާބިތުވުމުން ފައިސާއާމެދު އެކަށީގެންވާ ޝައްކު އުފެދުނުއިރު، އެނޫން ގޮތަކަށް ހޯދި ފައިސާކަން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ސާބިތުކޮށްދީފައި ނުވާތީ، ތަޙްޤީޤުގައި ނެގި މަންމަގެ ބަޔާނަށް އެކަނި ބުރަވެ ދަށުކޯޓުން ކުރި ނިންމުން ރަނގަޅެއް ނޫނެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 160 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ކުށްކޮށްގެން ހޯދާފައިވާ މުދަލާއި ފައިސާކަމަށް ޝައްކުކުރެވޭ މުދަލާއި ފައިސާއަކީ އެނޫން ގޮތަކަށް ހޯދާފައިވާ މުދަލާއި ފައިސާކަން ސާބިތުނުވާހާހިނދަކު، ކުށްކޮށްގެން ހޯދާފައިވާ މުދަލާއި ފައިސާކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 14)
2. މަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރީގެ ދަޢުވާ ސާބިތުވެ، އެ މީހާ އިޢުތިރާފުވެ، ފައިސާ ފެނުނު ކޮޓަރިން މަސްތުވާތަކެތި ބަންދުކުރާ އާލާތްތައް ފެނިފައިވާނަމަ، އެ ފައިސާއަކީ ކުށްކޮށްގެން ހޯދި ފައިސާކަމަށް ބެލެވުމުގެ އެކަށީގެންވާ ޝައްކު އޮތެވެ. (ޕެރ. 12)
3. ދައުލަތުން ހެއްކާއެކު ފައިސާއާމެދު ޝައްކު އުފައްދައިފިނަމަ، އެއީ އެނޫން ގޮތަކަށް ހޯދި ފައިސާކަން ސާބިތުކޮށްދޭންޖެހެނީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުންނެވެ؛ އެކަން ސާބިތުކޮށްދީފައި ނުވާއިރު، ތަޙްޤީޤުގައި ނެގިފައިވާ ގާތްތިމާގެ މީހެއްގެ (މަންމަގެ) ބަޔާނަށް އެކަނި ބުރަވެ، އެ ފައިސާއަކީ 160 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނާ ފައިސާއެއް ނޫންކަމަށް ކަނޑައެޅުން ރަނގަޅެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 13، 15)
4. 160 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކުށްކޮށްގެން ހޯދި ފައިސާކަމަށް ބެލެވޭ ފައިސާ، މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 158 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 192 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދައުލަތަށް ނަގައިދޭންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 16)
5. އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތަށް ޤާނޫނީ ވަކީލަކު އައްޔަންކުރުމަށް ތަކުރާރުކޮށް އެކަށީގެންވާ ފުރުޞަތު ދީފައިވާނަމަ، ވަކީލަކު އައްޔަނުނުކުރި ނަމަވެސް ޝަރީޢަތް ކުރިއަށް ގެންގޮސް މައްސަލަ ނިންމިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 12 ގެ ފުޓްނޯޓް)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2011/17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 160 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2011/17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 158 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 192 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2011/17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 105 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ނ) (ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމުގައި)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 186 ވަނަ މާއްދާ (ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމުގައި)
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) (ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމުގައި)