ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2015/HC-A-02/02ހައިކޯޓު · 6 ޑިސެމްބަރު 2017 · ވަޒީފާއާ ބެހޭ

ކްރައުން ކޮމްޕެނީ ޕވޓ ލޓޑ ވ. އިސްމާޢީލް ޢަބްދުﷲ

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައިޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 6 ޑިސެމްބަރު 2017ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 89/VTR/2011ބާވަތް: ވަޒީފާއާބެހޭ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން، ވަކިކުރި ސަބަބު ސާބިތުކޮށްދެވިފައި ނުވާތީ ވަކިކުރުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ވަކިކުރުމެއްކަމަށް ކަނޑައަޅައި، މުވައްޒަފުން ވަޒީފާގައި އަލުން ބަހައްޓައި މުސާރައާއި އިނާޔަތް ދިނުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ. ހައިކޯޓުގެ 2012/HC-A/184 ޙުކުމް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2013/SC-A/35 އިން ބާޠިލުކޮށް މައްސަލަ އަލުން ބެލުމަށް ހައިކޯޓަށް ފޮނުވިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ރިޒޯޓުގެ 32 ވޯޓަރ ވިލާއާއި 08 ޑިލަކްސް ވިލާ މަރާމާތަށް ވަގުތީގޮތުން ބަންދުކުރުމާ ގުޅިގެން އޮކިއުޕެންސީ ދަށްވާނެކަމަށް ލަފާކޮށް، މުވައްޒަފުންގެ މަޤާމު ރިޑަންޑަންޓްވިކަމަށް ބުނެ، ނޯޓިސްގެ ބަދަލުގައި ފައިސާއާއި ރިޑަންޑަންސީ ޕޭމަންޓެއް ދީ 4 ޖޫން 2011 ގައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ރިޒޯޓުގެ ވިލާތައް މަރާމާތަށް ވަގުތީގޮތުން ބަންދުކުރުމާ ގުޅިގެން ރިޑަންޑަންސީގެ ނަމުގައި މުވައްޒަފުން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަކީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ކުރެވުނު ވަކިކުރުމެއްތޯ؛ އަދި ރިޑަންޑަންސީގެ ޙާލަތުގައި ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ޤާއިމުކުރަންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިޖްރާއީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ ކޮބައިތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ކުންފުނިން ބުނީ، ޓްރައިބިއުނަލުން ކުންފުނީގެ ވާހަކަތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރާކަމަށާއި، ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ "ޑިއު ޕްރޮސެސް" އަކީ ކޮބައިކަން ޤާނޫނީ ނައްސަކުން އެނގެން ނެތްކަމަށާއި، އޮނިގަނޑުން އުނިކުރެވުނު މަޤާމުތައް އަނބުރާ ދިނުމަށް އަމުރުކުރުމަކީ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ކުރީގެ ނިންމުންތަކާ ޚިލާފު ކަމެއްކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ވަގުތީ މަރާމާތަކަށް ކޮޓަރިތައް ބަންދުކުރުމަކީ ރިޑަންޑަންސީ އިޢުލާނުކުރެވިދާނެ ޙާލަތެއް ނޫނުކަމާއި، ނޯޓިސް ނެރެފައިވަނީ ވަކިކުރި ދުވަހުގެ ކުރީދުވަހު ކަމުން ރިޑަންޑަންސީ ކުރިއާލާ އަންގާފައި ނުވާކަމާއި، ވަކިކުރުމުގެ އުޞޫލުތަކާއި ޢިނާޔަތުގެ މިންގަނޑުތައް ކުރިން އަންގާފައި ނުވާކަމުން، މައުޟޫޢީ އަދި އިޖްރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރުމަށްފަހު ވަކިކޮށްފައިވާކަމަށް ނުބެލެވޭތީ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުމަށް ބަދަލު ނުގެނެވުނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 89/VTR/2011
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެގެން، ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިންނެވެ. މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެގެންކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަކީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ. (ޕެރ. 03 (ރ))

ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގައި ރިޑަންޑަންސީއާ ގުޅޭގޮތުން ވަކި އުޞޫލެއް ޤާއިމުކޮށްފައި ނުވިނަމަވެސް، ވިޔަފާރީގެ ނަފާ ހޯދުމަށް ހިންގޭ ކުންފުނިތައް ރީސްޓްރަކްޗަރ ކުރުމަށް ނުވަތަ ކުންފުނީގެ މާލީ ޙާލަތު ދަށްވުންފަދަ ކަމެއް މެދުވެރިވެގެން ކުންފުނީގެ މުވައްޒަފަކު ދޫކޮށްލަންޖެހިއްޖެނަމަ ނުވަތަ މަދުކުރަންޖެހިއްޖެނަމަ، އެފަދަ ޙާލަތުގައި މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރާ ވަކިކުރުމަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ކަމުގައި ބެލެވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް މި ސަބަބަށްޓަކައި ވަކިކުރުމުގައި ޙަޤީޤަތުގައިވެސް އެފަދަ ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެފައިވޭތޯއާއި، އެކަން ކޮށްފައިވަނީ ހެޔޮނިޔަތުގައިތޯއާއި، އެއީ ވަކި މުވައްޒަފުންތަކެއް ކަނޑައެޅިގެން ބޭއިންސާފުން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށްޓަކައި ކޮށްފައިވާކަމެއްތޯއާއި، މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިޖްރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްފައިވޭތޯ ބަލާ އެކަންކަން ކަށަވަރުވާން ޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ރ))

ރިޑަންޑަންސީގެ ޙާލަތު މެދުވެރިވެގެން މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީން ލިބިދޭ ވަޒީފާ އަދާކުރުމުގެ ޙައްޤުން މިންވަރެއް ހިފެހެއްޓިގެންދާނެ ނުވަތަ ހަނިވެގެންދާނެ ކަމެއްކަމަށްވީ ހިނދު، ރިޑަންޑަންސީގެ ޙާލަތު މެދުވެރިވެގެން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭ މުވައްޒަފުންގެ ޙައްޤުތައް މާނަކުރުމުގައްޔާއި ލިބިދިނުމުގައި، ހުޅުވިގެންވާ ދީމިޤްރާޠީ މުޖްތަމަޢުތަކުން އެޙައްޤު ލިބިދިނުމުގައި ޤަބޫލުކުރާ އުޞޫލުތަކަށް، ކޯޓުތަކުންނާއި ޓްރައިބިއުނަލްތަކުން ރިޢާޔަތްކޮށް އެއުޞޫލުތައް ނަގަހައްޓަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ބ))

ރިޑަންޑަންސީގެ ޙާލަތު މެދުވެރިވެގެން ވަކިކުރާ މުވައްޒަފުންނާމެދު ޢަމަލުކުރާނޭ ވަކި ޚާއްޞަ އުޞޫލެއް ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިފައި ނުވިނަމަވެސް، ހުޅުވިގެންވާ ދީމިޤްރާޠީ މުޖްތަމަޢުތަކުގައި ޤާއިމުކޮށްފައިވާފަދަ އުޞޫލުތަކެއް ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގައިވެސް އެކުލެވިފައިވާތީ، އެ ޤާނޫނު ހިންގޭނެ ދާއިރާގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކޮންމެ މުވައްޒަފަކުވެސް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނީ، އެމުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް ނިންމި ނިންމުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިޖްރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރުމަށް ފަހުގައެވެ. (ޕެރ. 03 (ބ))

ޢާންމު އުސޫލެއްގެ ގޮތުން، މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި ޤާއިމުކުރަންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ، މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވުނު ސަބަބަކީ ޢަދުލުވެރި ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްކަމަށް ވުމެވެ. އިޖްރާއީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ، މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ފުރިހަމަ ކޮށްފައިވާ އިޖްރާއާތަކީ ޢަދުލުވެރި އިޖްރާއާތަކަށް ވުމެވެ. (ޕެރ. 03 (ޅ))

ރިޑަންޑަންޓްވެގެން މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރާ ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރެވިފައިވާކަމަށް ބެލެވޭނީ، ކުންފުނި ރީސްޓްރަކްޗަރކޮށް މުވައްޒަފުން ރިޑަންޑަންޓްކުރުމަށް ނިންމި ނިންމުމަކީ ޙަޤީޤަތުގައިވެސް ކުންފުންޏަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ އިޤްތިޞާދީ (economic) ސަބަބުތަކަށްޓަކައި، ކުންފުނިން ހެޔޮނިޔަތުގައި ނިންމާފައިވާ ނިންމުމެއްކަމަށް ވާނަމައެވެ. (ޕެރ. 03 (ޅ))

ރިޑަންޑަންސީގެ ޙާލަތުގައި އިޖްރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރެވިފައިވާކަމަށް ޢާންމު ޙާލަތްތަކުގައި ކަނޑައެޅޭނީ، (1) ކުންފުންޏަށް ދިމާވެފައިވާ އިޤްތިޞާދީ ޙާލަތުގެ ސަބަބުން މުވައްޒަފުންތަކެއް ރިޑަންޑަންޓްކޮށް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރަންޖެހިފައިވާކަން މުވައްޒަފުންނަށް ކުރިއާލާ އަންގާފައިވުމާއި، (2) ވަކިކުރެވޭ މުވައްޒަފުން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ އިޖުރާއާތާއި އުޞޫލުތަކަކީ ކޮބައިކަން މުވައްޒަފުންނަށް ކުރިއާލާ އަންގާފައިވުމާއި، (3) ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދޭންޖެހޭ ނޯޓިސް ނުވަތަ 25 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ނޯޓިސްގެ ބަދަލުގައި ފައިސާ ދީފައިވުމާއި، (4) ޚާއްޞަ ޢިނާޔަތްތަކެއް ދިނުމަށް ކުންފުނިން ކަނޑައަޅާފައިވާނަމަ، އެޢިނާޔަތް ލިބިދެވޭނެގޮތާއި މިންގަނޑުތައް ކުރިން ކަނޑައެޅި މުވައްޒަފުންނަށް އެންގިފައިވާނަމައެވެ. (ޕެރ. 03 (ޅ)، (ކ))

ރިޑަންޑަންސީގެ ޙާލަތުތަކަކީ ކޮބައިކަން ޤާނޫނީ ނައްސުން އެނގެން ނެތްއިރު، ކޮންމެ މައްސަލައެއްގައިވެސް ހުށަހެޅިފައިވާ މަޢްލޫމާތުގެ އަލީގައި ޙަޤީޤަތުގައިވެސް މުވައްޒަފުންތަކެއް ރިޑަންޑަންޓް ކުރަންޖެހޭ ފަދަ ޙާލަތެއް މެދުވެރިވިތޯ ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. ހިނގަމުންދާ ވިޔަފާރިއެއްގައި މަރާމާތުތަކެއްކުރަން ނުވަތަ އެހެން ބޭނުމަކަށްޓަކައި އެތަނަކުން ދޭ ޚިދުމަތް ވަގުތީގޮތުން މަޑުޖައްސާލާ ނުވަތަ ހުއްޓާލާ ކޮންމެ ޙާލަތަކީ މުވައްޒަފުން ރިޑަންޑަންޓްކުރަންޖެހޭ ނުވަތަ ހުއްދަވާ ޙާލަތުތަކެއްކަމަށް ބުރަވެވެން ނެތެވެ؛ ރިޒޯޓުގެ ޢިމާރާތްތައް މަރާމާތުކުރުމަށް ކޮޓަރިތައް ބަންދުކުރުންފަދަ ކަންކަމަކީ ވިޔަފާރިކުރުމުގެ ތެރޭގައި މެދުވެރިވާނެ ޢާންމު ޙާލަތްތަކެއްކަމުން، އެފަދަ ކޮންމެ ޙާލަތަކީ ރިޑަންޑަންސީއެއް އިޢްލާނުކުރެވިދާނެ ޙާލަތެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 03 (ކ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 21 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 25 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 28 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 37 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 68 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • އައި.އެލް.އޯ ޓަރމިނޭޝަން އޮފް އެމްޕްލޮއިމަންޓް ކޮންވެންޝަން 1982 (ނަންބަރު 158)
  • އައި.އެލް.އޯ ޓަރމިނޭޝަން އޮފް އެމްޕްލޮއިމަންޓް ރެކޮމެންޑޭޝަން 1982 (ނަންބަރު 166)
  • 2013/SC-A/35
  • 2012/HC-A/184
  • 2011/HC-A/89
  • 2011/HC-A/134
  • 109/VTR/2009
  • 249/VTR/2009

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ