—

ހެކިވެރިން ހެކިބަސް ދީފައިވަނީ ހަމައެކަނި ތަޙްޤީޤަށް ބަޔާނެއް ދީފައިވާނެކަމަށް ބުނެ އެކަނި ނޫންކަމާއި، ޝަރީޢަތުގެ ފަރާތުން ކުރިމަތިކުރުވި ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބުދީ އެހާދިސާ ފެނުނު ގޮތަށް ދީފައިވާ ހެކިބަސްކަން އެނގެން އޮތުމުން، އެ ހެކިބަހަކީ A/171-2008/HC އާއި A/276-2013/HC ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތަށް ދީފައިވާ ހެކިބަހެކެވެ. (ޕެރ. 4(ށ))

ދަށުކޯޓުގެ ޝަރީޢަތް ނިމުނު ގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައި ހާދިސާ ހިނގި ތާރީޚު ގޯހަށް ބަޔާންކޮށްފައިވިނަމަވެސް، ޙުކުމާއި މައްސަލައިގައި ހުށަހެޅިފައިވާ ހުރިހާ ލިޔުންތަކެއްގެ މައްޗަށް ބަލާއިރު ހާދިސާ ހިނގި ތާރީޚު ޚިލާފެއްނެތި އެނގެން އޮތްނަމަ، އެއީ ލިޔުމުގެ ކުށަކުންކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 4(ނ))

ޤާނޫނު ނަންބަރު 77/17 ގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުން، މަސްތުވާތަކެތި ސައިންޓިފިކް އުޞޫލުގެ މަތިން ބަލަންޖެހޭ ބެލުންތައް ބެލުމަށް ބޭނުންވާ ތަޢުލީމީ ފާހާއި ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވާ މީހަކު ދޭ ބަޔާނަކީ، އެކަމެއް ސާބިތުކުރުމަށްޓަކައި ލިބޭ ޚަރުދަނާ ޤަރީނާއެކެވެ. އަދި (ށ) ގައިވާ ފަދައިން މަސްތުވާ އެއްޗެއްގެ ބާވަތާއި، ނަމާއި، ސިފައާއި، ބަރުދަނާއި، ތަޙްލީލު ކުރެވުނު ގޮތާއި އޭގެ ނަތީޖާ ހިމެނޭ ތަޙްލީލު ރިޕޯޓަކީ ޝަރީޢަތަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ބަޔާނެކެވެ. (ޕެރ. 4(ރ))

އެމީހެއްގެ ހިޔާޒަތުގެ ދަށުގައި ހުއްޓާ ފެންނަ މަސްތުވާތަކެތީގެ ޒިންމާ އެމީހަކު އުފުލަންޖެހޭނެއެވެ. ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތީން އެފަދަ މަސްތުވާތަކެތީގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭ ފަރާތެއް ނުދެއްކޭނަމަ، އެތަކެތީގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭނީ އެތަކެތި އެމީހެއްގެ ހިޔާޒަތުގެ ދަށުގައި ހުއްޓާ ފެނުނު މީހާއެވެ. (ޕެރ. 4(ބ))

ހިޔާޒަތުގެ ދަށުން މަސްތުވާތަކެތި ފެނިފައިވާއިރު، އެއީ އެމީހާގެ އެއްޗެއްނޫންކަމަށް ނުވަތަ އެހެން މީހެއްގެ ތަކެތިކަމަށް ބުނާ ބުނުމަކުން، އެ ވާހަކަތައް ދައްކާފައިވާ ވަގުތާއި، ޙާލަތާއި އަދި ވަށައިގެންވާ ކަންކަމުގެ މައްޗަށް ބަލައި، ނަޒަރުކުރުމެއް ނެތި، ހަމައެކަނި އެ ބުނުމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، އެމަސްތުވާތަކެއްޗާމެދު އުފުލަންޖެހޭ ޒިންމާއިން ބަރީއަވެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 4(ބ))

މަޢުނަވީ ހިޔާޒަތު (constructive possession) ގެ ހާލަތަކީ މަނާކުރެވިފައިވާ މަސްތުވާއެއްޗެއް ތިމާގެ ޙަޤީޤީ ޙިޔާޒަތުގައި ނެތްނަމަވެސް، އެތަކެތި ތިމާ ހުރިތަނުގައި ހުރިކަމަށް ނުވަތަ ތިމާގެ އެއްޗެއް ތެރޭގައި ހުރިކަން އެނގުމާއިއެކު، އެއެއްޗެއްގެ މައްޗަށް އެމީހާގެ ކޮންޓްރޯލް އޮތުމެވެ. އެނގުމުގެ މާނައިގެ ތެރޭގައި އެއީ މަނާކުރެވިފައިވާ މަސްތުވާ އެއްޗެއްކަން އެނގިފައިވުން ވެސް ހިމެނެއެވެ. (ޕެރ. 4(ބ))

މަސްތުވާތަކެތި ފެނުނު ތަނުގައި އެކަކަށްވުރެ ގިނަބަޔަކު ތިބިނަމަ، އެތަކެތި އެތަނުގައި ހުރި މީހެއްގެ އަތުގައި ހުރިތަކެތިކަމަށް ބެލުމަށްޓަކައި، އެމީހާގެ ލޮލުގެ މައްޗަށް އެތަކެތި ފެންނަން ހުރުން، ނުވަތަ އެމީހާގެ އެއްޗެއްގެ ތެރެއިން ފެނުން، ނުވަތަ ހައްޔަރުކުރުމުގައި ޝައްކުކުރެވޭ ފަދަ ގޮތަކަށް ޢަމަލުތައް ހުރުން ފަދަ އިތުރު ޤަރީނާތަކެއް ހުންނަން ޖެހޭނެއެވެ. ފުލުހުން ފެނުމުން ދުވެ ފިލަން މަސައްކަތްކުރުމަކީ ކުށެއްގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަދަ ގޮތަކަށް ޢަމަލުތައް ހުރުމެވެ. (ޕެރ. 4(ބ))

ޖިނާއީ މައްސަލައެއް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުމުގައި ފަނޑިޔާރު ބަލަންޖެހޭ މިންގަނޑަކީ، އެމީހަކު ކުށެއްކޮށްފިކަން އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއްނެތި ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވުމެވެ. ހެކިތަކާއި ދަލީލުތައް ތަޤްޔީމް (evaluation) ކޮށް ވަޒަންކުރުމަށް ފަހު، ޔަޤީނާ ގާތްކުރާ މިންވަރަށް އިޤުތިނާޢު (convince) ވެގެން މެނުވީ ކުށެއް ސާބިތުވެއްޖެކަމަށް ޙުކުމް ކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. އަދި ޖިނާއީ ދަޢުވާއެއް ސާބިތުވާކަމަށް ކުރާ ޙުކުމް ބިނާވާންޖެހޭނީ އަބަދުވެސް ޤާނޫނީ ގޮތުން ޞައްޙަ ދަލީލުތަކާއި ޤަރީނާތަކެއްގެ މައްޗަށެވެ. (ޕެރ. 4(ބ))