ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2015/HC-A/02/05ހައިކޯޓު · 8 ޖޫން 2016 · އެގްރީމެންޓް ބާތިލް ކުރުން

—

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
2 ޙުކުމެއްގައި ޙަވާލާދީފައިޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 8 ޖޫން 2016ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން އެއްބަސްވުން ދެމިއޮތްކަމަށް ކަނޑައަޅައި ހައިކޯޓުން (2013/HC-A/81) ތާއީދުކުރިއެވެ. ސުޕްރީމް ކޯޓުން (2013/SC-A/25) ހައިކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް، އެއްބަސްވުމުގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ ދިފާޢު މައުޟޫޢީ ގޮތުން ބަލަން ހައިކޯޓަށް ފޮނުވިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ބަންޑާރަ ގޯތްޗެއް 15 އަހަރަށް ކުއްޔަށް ދީ، ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން 6 ބުރީގެ ޢިމާރާތެއް ބިނާކޮށް، 2 ބުރި ވެރިފަރާތާ ޙަވާލުކުރާ ގޮތަށް ހެދި އެއްބަސްވުމުގެ ވެރިފަރާތް ނިޔާވުމުން، އެއްބަސްވުން ދެމެހެއްޓުމަށް އެދި ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ވާރިޘުންގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ. ވާރިޘުން ބުނީ ނޯޓިސް ދީފައިވާތީއާއި ދެ ފްލޯރ ޙަވާލުނުކުރާތީ އެއްބަސްވުން ބާތިލުވެފައިވާކަމަށެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ސުޕްރީމް ކޯޓުން (2013/SC-A/25) އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި މައްސަލައެއްގައި، ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން އެއްބަސްވުމުގެ 2 ވަނަ މާއްދާގައިވާ މުއްދަތުގައި ދެ ފްލޯރ ޙަވާލުނުކުރުމުން ބިމުގެ ކުލީގެ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ވާރިޘުން ބުނީ، 2 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ތާރީޚުގެ ކުރިން ދެ ފްލޯރ ޙަވާލުނުކުރުމުން އެއްބަސްވުން ބާތިލުވެފައިވާކަމަށެވެ. ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތުން ބުނީ، ކުރެހުން އިޞްލާޙުކުރަން ޖެހުމުން މުއްދަތު ފެށެނީ ފަހުންކަމަށާއި، ލަސްވުމުގެ ނަތީޖާ 2 ވަނަ މާއްދާގައި ކަނޑައެޅިފައިވާތީ އެއީ އެއްބަސްވުން އުވާލެވޭނެ ސަބަބެއް ނޫންކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
2 ވަނަ މާއްދާގައި ލަސްވާ ކޮންމެ ދުވަހަކަށް ފައިސާ ދެއްކުން ކަނޑައެޅިފައިވާތީ ދެ ފްލޯރ ޙަވާލުނުކުރުމަކީ ހަމައެކަނި އެސަބަބަށް އެއްބަސްވުން ބާތިލުވާ ސަބަބެއް ނޫންކަމަށާއި، މުއްދަތުގެ ކުރިން ބާތިލުކުރަން 15 ވަނަ މާއްދާގައިވާ އިޖުރާއަތާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކޮށްފައި ނުވާކަމަށް ކޯޓުން ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
—
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

އެއްބަސްވުން ބާޠިލުނުވެ ދެމިއޮތް ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، އެއްބަސްވުމަށް އިޙްތިރާމްކުރުމަށް ވާރިޘުންނަށް އަންގައިފި (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި)

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › އެގްރީމެންޓް ބާތިލް ކުރުން

ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން އަލުން ބެލުމަށް ހައިކޯޓަށް ތަޙްވީލުކުރާ މައްސަލަ މައުޟޫޢީގޮތުން ބަލަންވާނީ، އެ މައްސަލައެއްގައި ސުޕްރީމްކޯޓުން ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ ނުކުތާގެ ތަރަހައިގެ ތެރޭގައެވެ. (ޕެރ. (ރ))

ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 11 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި، 17 ވަނަ މާއްދާއާއި، 21 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި، 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަށް ބަލާއިރު، އެއްބަސްވުން ބާތިލުކުރެވޭނެކަމަށް އެއްބަސްވުމުގައި ބުނެފައިވާނަމަ އެގޮތަކަށް، ނުވަތަ އެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިންގެ ބާރު ނުފޯރާ ޙާދިސާއެއް މެދުވެރިވެގެން، ނުވަތަ އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް ގެނައުމަށް ބައިވެރިން އެއްބަސްވެގެން، ނުވަތަ އެއްބަސްވުން ޣައިރު ޤާނޫނީވެގެން، ނުވަތަ އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވެގެން، ނުވަތަ އަނބުރާ އިޢާދަނުކުރެވޭ ފަދަ ޚިލާފުވުމަކުން ބައިވެރިއަކު އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވެގެން އެއްބަސްވުން ބާތިލުކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. (ކ))

ދެފަރާތެއްގެ ދެމެދުގައިވެފައިވާ އެއްބަސްވުމެއް ބާތިލުކުރުމަށް ނުވަތަ އެއްބަސްވުން ބާތިލުވެއްޖެކަމަށް ހުށަހަޅާ މައްސަލަތަކުގައި އެންމެ ފުރަތަމަ ބަލަންޖެހޭނީ، އެއްބަސްވުން ބާތިލުކުރުމަށް ނުވަތަ ބާތިލުވެއްޖެކަމަށް ކަނޑައެޅުމުގައި އެއްބަސްވުމުގެ ދެބައިވެރިންގެ މެދުގައި އެއްބަސްވެފައިވަނީ ކޮންގޮތަކަށްތޯއެވެ. (ޕެރ. (ކ))

އެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިއަކު އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވެގެންކަމަށް ބުނެ އެއްބަސްވުން ބާތިލުކުރަން ހުށަހަޅާއިރު، މިއީ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އެއްބަސްވުން ބާތިލުކުރުމަށް ދެފަރާތުން އެއްބަސްވެފައިވާ ސަބަބެއްތޯއާއި، އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވެ ކުރިކަމަށްބުނާ ޢަމަލަކީ ދެވަނަ ބައިވެރިޔާ ޤަސްދުގައި ކުރިކަމެއްތޯ ބެލެވެންޖެހޭނެއެވެ. ޚިލާފުވިކަމަށް ބުނާ ޢަމަލަކީ ޚިލާފުވުމުގެ ނިޔަތެއްނެތި ކުރިކަމެއްކަމަށް ބައިވެރިއަކު ބުނަނީނަމަ، އެކަން ޝަރީޢަތުގެ ފަރާތުން ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. (ކ))

ޢާއްމު އުސޫލެއްގެ ގޮތުން ދެފަރާތެއްގެ ދެމެދުގައިވެވޭ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން އެއްފަރާތުން އަނެއްފަރާތަށް އަދާކުރަންޖެހޭ ޒިންމާތައް އެއްބަސްވެފައިވާ ގޮތަށް އަދާކުރަމުން ނުދަނީނަމަ، އެއީ އެއްބަސްވުމެއް ނިމުމަކަށް ގެނެވިދާނެ ޙާލަތެއްކަމަށް ބެލެވިދާނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އެސަބަބަށްޓަކައި އެއްބަސްވުމަކީ ބާތިލު އެއްބަސްވުމެއްކަމަށް ކަނޑައަޅާއިރު، އަދާނުކުރި ޒިންމާއަކީ އެސަބަބަށްޓަކައި އެއްބަސްވުން ބާތިލުކުރަންޖެހޭފަދަ ޒިންމާއެއްކަން ނުވަތަ ނޫންކަން ދެނެގަނެވިދާނީ ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައިވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ މައްޗަށް ރިޢާޔަތްކޮށްގެންނެވެ. (ޕެރ. (އ))

އެއްބަސްވުމުގެ މާއްދާއެއްގައިވާ ޒިންމާއެއް އަދާނުކޮށްފިނަމަ ކަންކުރަންޖެހޭނެ ގޮތް އެއްބަސްވުމުގެ އެމާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާނަމަ، އެ ޒިންމާ ބުނާ ތާރީޚުގައި އަދާނުކުރެވި އޮތުމަކީ ހަމައެކަނި އެސަބަބަށްޓަކައި މުޅި އެއްބަސްވުމަކީ ބާތިލުވެފައިވާ އެއްބަސްވުމެއްކަމަށް ބަލަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. (އ))

އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ ކުރިން އެއްބަސްވުން ބާތިލުކުރަންޖެހޭނަމަ ޢަމަލުކުރަންޖެހޭނީ، އެކަމަށް އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތަށެވެ. (ޕެރ. (އ))

ޙުކުމް ކުރުމަށް ބާއްވާ މަޖިލީހަށް ޙާޟިރުނުވެވޭނެ ޢުޛުރަކަށް ހައިކޯޓު ޤަވާޢިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާފަދަ މެޑިކަލް ސެޓްފިކެޓެއް ހުށަހަޅާފައި ނުވާއިރު، ޙުކުމް ކުރެވޭ މަޖިލީހަކީ ޚަސްމުންނަށް އިތުރަށް ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދެވޭ މަޖިލީހަކަށްވުމުން، ޝަރީޢަތަށް ޙާޟިރުނުވީކަމުގައި ބަލައި އޭނާގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ޙުކުމް ކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. (ވ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާއި 19 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 11 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 17 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ) ގެ 1 އާއި 2 ވަނަ ނަންބަރު، (ނ)، 21 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ހައިކޯޓު ޤަވާޢިދު (މެޑިކަލް ސެޓްފިކެޓް ހުށަހެޅުން)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/SC-A/25
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/HC-A/81
  • ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/Cv-C/2368

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަލީ ސަމީރު، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަބްދުﷲ ދީދީ
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ