—

ޖިނާއީ ކުށެއް ކުރިކަން ސާބިތުކުރެވޭނީ ހަމައެކަނި ހެކިވެރިންގެ ބަހުން އެކަނި ނޫނެވެ. ޖިނާއީ ކުށެއް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުމަށްޓަކައި އެއްވެސް މަޖްބޫރު ކަމެއްނެތި އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުންވާ އިޢުތިރާފް ނުވަތަ ދެހެކިންނަށް ވުރެ މަދުނޫން ޢަދަދެއްގެ ހެކިންގެ ހެކިބަސް ނުވަތަ ހެއްކަކާއި އެހެކި އިތުރަށް ކަށަވަރުކޮށްދޭ ޤަރީނާހުރި ނަމަވެސް ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ބެލޭނެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ށ))

މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ ފަރާތްތަކުން ހުށަހަޅާ ހެކިތަކާއި ދަލީލުތައް ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ކޯޓުން ފަހިކޮށްދިނުމަކީ ކޯޓުތަކުން ކުރަންޖެހޭނެކަމެކެވެ. (ޕެރ. 03 (ނ))

ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅޭ މުސްތަނަދުތަކާއި ދަލީލުތައް މާނަކުރުމާއި، ވަޒަންކުރުމާއި، ތަރުޖީޙުކުރުމާއި، މައްސަލަ ސާބިތުކުރުމަށްޓަކައި އެމުސްތަނަދުތަކާއި ދަލީލުތައް ފުދޭތޯ ބެލުމަކީ، މައްސަލައިގެ "ފެކްޓްސް" ގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އެހެކިތައް ވަޒަންކުރާ ކޯޓެއްގެ ތަޤްދީރީ ބާރުގެ ދަށުން ކަނޑައެޅޭކަމެކެވެ. (ޕެރ. 03 (ނ))

ހުށަހެޅޭ ދަލީލުތައް ތަޤްޔީމުކޮށް ވަޒަންކުރުމަށްފަހު ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ދަލީލުތަކާއި، އެ ދަލީލުތަކުން ކުރެވޭ އިސްތިންތާޖުތަކުގެ މައްޗަށް ބުރަވެހުރެ، ޔަޤީނާ ގާތްކުރާ މިންވަރަށް އިޤްތިނާޢު ވެގެން މެނުވީ ކުށެއް ސާބިތުވެއްޖެކަމަށް ޖިނާއީ މައްސަލައެއްގައި ޙުކުމެއް ކޮށްގެންނުވާނެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ނ))

ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅޭ ހެކިތަކުގެ ތެރެއިން ބަލައިގަނެވޭނެ ހެކިންނާއި ބަލައިނުގަނެވޭނެ ހެކިން ކަނޑައަޅާ، ހެކިންގެ ހެކިބަސް ޤަބޫލުކުރުމާއި ނުކުރުމާއި، ޝަރީޢަތަށް ޙާޟިރުކުރަންޖެހޭ ހެކިންނާއި ޙާޟިރުކުރަންނުޖެހޭ ހެކިންނާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމަކީ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރުގެ ތަޤްދީރީ ބާރުގެ ތެރެއިން ކަނޑައެޅޭ ކަންކަމެވެ. ނަމަވެސް، އެގޮތަށް ނިންމަންޖެހުނު ސަބަބު ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކުރަންޖެހޭނެއެވެ. އެނިންމުން ބިނާކުރި ސަބަބުތަކުގައި ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތިން އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ބަޔާންކުރެވިފައިވާނަމަ، އެކަމަކީ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އަސްލަކާއި ޚިލާފުވުންކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ނ))

މައްސަލައެއް ނުވަތަ ކަމެއް ސާބިތުކުރުމަކީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް ކަމުން، މައްސަލައެއްގައި ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުން ކުށް ނުކުރާކަން ސާބިތުކުރުމަކީ ޢާންމު އުޞޫލަކުން ކުރަންޖެހޭނެ ކަމަކަށް ނުވާތީ، ދަޢުވާގައި ބުނާ ޢަމަލަކީ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް ހިންގާފައިވާ ޢަމަލެއް ނޫންކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަށްޓަކައި ހުށަހަޅާ ދިފާޢީ ހެކިން، ހެކި ހުށަހެޅި ސަބަބަށް ބަލައި ބަލައިނުގަތުމަށް ނިންމުމަކީ ޝަރުޢީ ޤާނޫނީ އަޞްލަކާ ޚިލާފު ސަބަބެއް ކަމަށް ނުބެލެވެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ނ))

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 ވަނަ މާއްދާއާއި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްއުޤޫބާތުގެ 10 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުން، އައު ޤާނޫނަކުން ލުއި ލިބޭނަމަ އެޤާނޫނަކުން ލިބޭ ލުއިތައް ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތަށް ލިބިދެވެންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ރ))

އަދަބު ކަނޑައެޅުމުގައި އަސާސީ މިންގަނޑަކަށް ވުރެ އަދަބު ބޮޑުކުރެވޭ ކަންތައްތަކާއި އަދަބު ލުއި ކުރެވޭ ކަންތައްތަކެއް ހިމެނިފައިވާއިރު، ކުށުގެ ރެކޯޑް އޮތުމާ ނެތުމުގެ މައްޗަށްވެސް އަދަބުގެ މިންވަރު ބިނާވެގެން ދެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ރ))

ވޭތުވެދިޔަ 02 އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މިބާވަތުގެ ކުށެއް ސާބިތުވެފައިވާނަމަ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްއުޤޫބާތުގެ 1104 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ކުށަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ އަދަބު އަސާސީ މިންގަނޑުން އެއް ދަރަޖަ މަތިކުރަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ރ))