އާދަމް ނަޞީރު ވ. އާއިޝަތު ސުއިޒާ
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ހައްދުންމަތީ ގަމު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން، ވިއްކަން އެދޭ މީހާއާއި ޢާއިލާއަށް ދިރިއުޅޭނެ އެހެންތަނެއް ހަމަޖެހިފައިވުމުގެ ޝަރުޠު ފުރިހަމަ ނުވާތީ ވިޔަފާރީގެ ޢަޤުދު ކޮށްދެވެން ނެތްކަމަށް ނިންމިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ ނަމުގައިވާ 4000 އަކަފޫޓުގެ އަމިއްލަ ގޯތި 100,000 ރުފިޔާއަށް ޝަރީޢަތް މެދުވެރިކޮށް ވިއްކުމަށް އެދި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް ހުށަހެޅިއެވެ. އޭނާއާއި ޢާއިލާ ދިރިއުޅެނީ އަނބިމީހާގެ ބައްޕަގެ ގޭގައި ކަމަށާއި، އަނބިމީހާގެ ނަމުގައި ބަންޑާރަ ގޯއްޗެއް އޮވެއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ވިއްކަން އެދޭ ގޯތި ފިޔަވައި ވިއްކާ މީހާގެ ނަމުގައި އެހެން ގޯއްޗެއް ނެތްނަމަވެސް، އަނބިމީހާގެ ނަމުގައިވާ ގޯއްޗަކާއި ޢާއިލާގެ ގޭގައި ދިރިއުޅެމުންދާއިރު، ބިމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 'ދިރިއުޅޭނެ އެހެންތަނެއް ހަމަޖެހިފައިވުން' މި ޝަރުޠު ފުރިހަމަވޭތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ޤަވާޢިދުގެ 17 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ނިންމާފައިވާކަމަށާއި، 2014/SC-A/40 ގެ ޙާލަތާ ތަފާތުތައް ރިޢާޔަތް ނުކޮށް ނިންމާފައިވާކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- އަނބިމީހާގެ ނަމުގައި ގޯއްޗެއް އޮތުމަކީ ޤަވާޢިދުގެ 17 (ހ) ގައިވާ ފަދަ ތަނެއްކަމުންނާއި، ޢާއިލާއާއެކު ދިރިއުޅެމުންދާ ގޭގައި ކުރިއަށްވެސް ދިރިއުޅެވޭނެ ކަމަށް ބުނާތީއާއި، ވިއްކަން އެދޭ ގޯއްޗަކީ ހުސްގޯއްޗަކަށް ވާތީ، ދިރިއުޅުމުގެ އިންތިޒާމް ހަމަޖެހިފައިވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް، މުޢާމަލާތުގެ ޞައްޙަކަން ބަލައި ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމަށް އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވިއެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ލ. ގަމު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 91/O6C/2016
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ދިވެހިރާއްޖޭގައި ބިމާއި ގޯތި ލިބިގަނެ، މިލްކުކޮށް، ވިއްކައި، ކުއްޔަށްދީ، ބޭނުންކޮށް، ގެންގުޅެ، ބިމާއި ގޯއްޗާބެހޭ އެންމެހައި މުޢާމަލާތުކުރަންވާނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިންނެވެ. އަމިއްލަ ބިމެއް ވިއްކުމުގެ މުޢާމަލާތެއް ހިންގުމުގެ ކުރިން، ގޯތި ވިއްކަން އެދޭ މީހާއާއި އެމީހަކު ޝަރުޢީ ގޮތުން ބަލަންޖެހޭ މީހުންނަށް ދިރިއުޅޭނެ އެހެންތަނެއް ހަމަޖެހިފައިވުމާއި، ގޯތި ގަންނަ ފަރާތަކީ ދިވެހި ރައްޔިތެއްކަމުގައިވުމާއި، ގޯތި ވިއްކާ އަގުގެ 15% ޓެކްސްގެ ގޮތުގައި ބިން ވިއްކާ ފަރާތުން ސަރުކާރަށް ދެއްކުން ލާޒިމް ކޮށްފައިވެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ހ))
ބިމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އިން މުޝައްރިޢު ޙާސިލުކުރަން ބޭނުންވާ އިޖުތިމާޢީ މަޞްލަޙަތަކީ ގޯއްޗެއް ވިއްކަން އެދޭ މީހާގެ މިލްކުގައިވާ ގޯތި ވިއްކާލާ ޙާލަތުގައި އޭނާއާއި، އޭނާ ޝަރުޢީ ގޮތުން ބަލަންޖެހޭ ފަރާތްތައް މަގުމަތިނުވެ، ދިރިއުޅޭނެ އެހެންތަނެއް ހަމަޖެހި އިންތިޒާމުވެފައިވުމެވެ. ދިރިއުޅޭނެ އެހެންތަނެއް ހަމަޖެހިފައިވުމުގެ މުރާދަކީ ވިއްކަން އެދޭތަން ފިޔަވައި އެހެންތަނެއް އޭނާއާއި، އޭނާ ޝަރުޢީ ގޮތުން ބަލަންޖެހޭ މީހުން ދިރިއުޅުމަށްޓަކައި ހަމަޖެހިފައިވުމެވެ. (ޕެރ. 03 (ނ))
ދިރިއުޅޭނެ އެހެން ތަނެއް ހުރިކަމަށް ކަނޑައަޅާނީ، ކޮންމެ މައްސަލައަކަށް ވަކިން އެމައްސަލައަކާ ގުޅުން ހުރި އެހެނިހެންކަންތައް ބެލުމަށްފަހުގައެވެ. އެގޮތުން ބަލާނެ ކަންތައްތަކަކީ، އެމީހެއްގެ ނުވަތަ ފިރިމީހާ ނުވަތަ އަނބިމީހާގެ ނަމުގައި ތަނެއް ރަޖިސްޓްރީވެފައި އޮތުން، ނުވަތަ ދަރިއެއްގެ ނަމުގައި އެފަދަ ތަނެއްއޮވެ އެތަނެއްގައި ދިރިއުޅުމުގެ ކަންތައްތައް ހަމަޖެހިފައިވުން، ނުވަތަ ދިރިއުޅެވޭނެ އެހެންތަނެއް ހަމަޖެއްސުމުގެ މާލީ ތަނަވަސްކަންހުރުން، ނުވަތަ ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި އެމީހެއްގެ ނަމުގައި ބިމެއް ނުވަތަ ޢިމާރާތެއް ނުވަތަ ފުލެޓެއް ހުރުމެވެ. (ޕެރ. 03 (ނ))
ގޯތި ވިއްކާ ފަރާތަށް ދިރިއުޅޭނެ އެހެންތަނެއް ހަމަޖެހިފައިވުން މާނަކުރަންޖެހޭނީ ހުށަހެޅޭ ކޮންމެ މައްސަލައަކަށް ވަކިން އެމައްސަލައަކާއި ގުޅުން ހުރި އެހެންކަންކަމުގެ މައްޗަށް ބެލުމަށްފަހުގައެވެ. ގޯތި ވިއްކާ މީހާއަށް ވިއްކާ ގޯތި ފިޔަވައި އެހެން ގޯއްޗެއް ނުވަތަ ގޯއްޗަކުން ބައެއް ނުވަތަ ފްލެޓެއް ލިބިފައިނެތުމަކީ ހަމައެކަނި އެސަބަބަށްޓަކައި ގޯތި ވިއްކުމުގެ މުޢާމަލާތް ހިންގުމުގެ ޝަރުތު ފުރިހަމަވެފައިނުވާކަމަށް ބަލަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 03 (ރ))
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2002/1 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2002/1 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2002/1 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 24 ވަނަ މާއްދާ (ޤާނޫނު ނަންބަރު 2015/39 އިން 25 ވަނަ މާއްދާ)
- ގޯތި އަމިއްލަ ކުރުމާއި، ގަނެވިއްކުމާބެހޭ ޤަވާޢިދު (1 އޮކްޓޯބަރު 2008) ގެ 9 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ގޯތި އަމިއްލަ ކުރުމާއި، ގަނެވިއްކުމާބެހޭ ޤަވާޢިދު (1 އޮކްޓޯބަރު 2008) ގެ 17 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- 2014/SC-A/40
- 2015/HC-A/367
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަލީ ސަމީރު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.