—
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން (379/HMC/2013) ކަނޑައެޅީ، ވިއްކާ ފަރާތާއި ދަރިންނަށް ދިރިއުޅޭނެ އެހެން ތަނެއް ނެތުމާއި، ވިއްކާ ފަރާތުގެ ނަމުގައި އިތުރު ގޯއްޗެއް ނުވަތަ ފްލެޓެއް ނެތުމުން ގޯތި ވިއްކުމުގެ މައްސަލަ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ ކަމަށެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ޢާއިޝަތު އާނިޔާގެ ނަމުގައިވާ ހުޅުމާލޭގެ އަމިއްލަ ގޯއްޗެއް ކޮންޓެކްޓް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑަށް ވިއްކުމުގެ މުޢާމަލާތް ކުރެވި، އަގު ވެސް ވިއްކި ފަރާތުން ބަލައިގަތެވެ. ގޯތީގެ ޢިމާރާތްތަކުގެ މިލްކުވެރިޔާ ކުންފުނިކަމަށް ކަނޑައަޅައިދިނުމަށް ކުންފުނިން ދަޢުވާކުރުމުން، ވިއްކި ފަރާތުން ވިއްކުން ތަންފީޛުކުރުމަށް އިޢުތިރާޟުކުރިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ވިއްކާ ގޯތި ފިޔަވައި އެހެން ގޯއްޗެއް، ގޯއްޗަކުން ބައެއް ނުވަތަ ފްލެޓެއް ވިއްކާ ފަރާތުގެ ނަމުގައި ނެތުމަކީ، ބިމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 18 ވަނަ މާއްދާގައިވާ 'ދިރިއުޅޭނެ އެހެން ތަނެއް ހަމަޖެހިފައިވުން' މި ޝަރުޠު ފުރިހަމަނުވާކަމަށް ބަލަން އެކަނި ފުދޭ ސަބަބެއްތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ކޮންޓެކްޓް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑުން ބުނީ، ދަރިން ބަލަދުވެރިކަމުގައި ތިބުމާއި ދިރިއުޅޭނެ އެހެން ތަނެއް ނެތުމަކީ ގޯތި ވިއްކުމަށް ޤާނޫނީ ހުރަހެއް ކަމަށް ކަނޑައެޅީ ޤާނޫނީ އުޞޫލެއްގެ ދަށުން ނޫން ކަމަށާއި، މިލްކުވެރިކަން ބަދަލުނުކުރެވޭނެ ކަމަށް ނިންމީ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- 18 ވަނަ މާއްދާގެ ޝަރުޠު މާނަކުރަންވީ ކޮންމެ މައްސަލައެއްގެ ވަކި ޙާލަތުތަކަށް ބަލައިގެން ކަމާއި، ވިއްކާ ފަރާތުގެ ނަމުގައި އިތުރު ގޯއްޗެއް ނެތުން އެކަނި ޝަރުޠު ފުރިހަމަނުވާކަމަށް ބަލަން ފުދޭ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. ވިއްކި ފަރާތުން ދަރިން އެންމެން ބޮޑެތިވެ ކައިވެނިކޮށްގެން ތިބޭކަމާއި ބައްޕަގެ ގޭގައި ދިރިއުޅެވޭނެ ކަމަށް ބުނެފައިވާއިރު، އޭގެ ޙަޤީޤަތް ދަށުކޯޓުން ނުހޯދައެވެ. އެހެންކަމުން، ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 46 (ށ) ގެ ދަށުން މައްސަލަ އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވިއެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- —
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު، ސިވިލް ކޯޓުގެ ހުޅުމާލެ ޑިވިޜަނަށް އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ދިވެހިރާއްޖޭގައި ބިމާއި ގޯތި ލިބިގަނެ، މިލްކުކޮށް، ވިއްކައި، ކުއްޔަށްދީ، ބޭނުންކޮށް، ގެންގުޅެ، ބިމާއި ގޯއްޗާބެހޭ އެންމެހައި މުޢާމަލާތުކުރަންވާނީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2002 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނު) އާއި އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިންނެވެ. އަމިއްލަ ބިމެއް ވިއްކުމުގެ މުޢާމަލާތެއް ހިންގުމުގެ ކުރިން، އެ ޤާނޫނުގެ 18 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެ މަތީން ބިންވިއްކާ ފަރާތުން ފުރިހަމަ ކުރަންޖެހޭ ޝަރުތުތަކެއް ވެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ނ))
ގޯތި ވިއްކަން އެދޭ މީހާއާއި ޝަރުޢީގޮތުން ބަލަންޖެހޭ މީހުންނަށް ދިރިއުޅޭނެ އެހެންތަނެއް ހަމަޖެހިފައިވުމުގެ މުރާދަކީ، ގޯތި ވިއްކަން އެދޭ މީހާ، އެ ވިއްކަން އެދޭތަން ފިޔަވައި އެހެން ތަނެއް އޭނާއާއި އޭނާ ޝަރުޢީ ގޮތުން ބަލަންޖެހޭ މީހުން ދިރިއުޅުމަށްޓަކައި ހަމަޖެހިފައިވުމެވެ. ބިމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އިން މުޝައްރިޢު ޙާޞިލުކުރަން ބޭނުންވާ އިޖުތިމާޢީ މަސްލަޙަތަކީ ގޯއްޗެއް ވިއްކަން އެދޭ މީހާގެ މިލްކުގައިވާ ގޯތި ވިއްކާލާ ޙާލަތުގައި އޭނާއާއި އޭނާ ޝަރުޢީ ގޮތުން ބަލަންޖެހޭ ފަރާތްތައް މަގުމަތިނުވެ ދިރިއުޅޭނެ އެހެންތަނެއް ހަމަޖެހި އިންތިޒާމުވެފައިވުމެވެ. (ޕެރ. 3 (ރ))
ވިއްކާ މީހާގެ ބައްޕަގެ ނަމުގައި ގޯއްޗެއް އޮވެ އެގޯތީގައި ވިއްކާމީހާއަށް ދިރިއުޅެވޭނެ މަގު ފަހިވެފައިވުމަކީވެސް ގޯތި ވިއްކާ މީހާއަށް ދިރިއުޅެވޭނެ މަގު ފަހިވެފައި އޮތް އޮތުމުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 3 (ރ))
ބިމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 18 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެ މަތީން ގޯތި ވިއްކަން އެދޭ މީހާއާއި އެމީހަކު ޝަރުޢީ ގޮތުން ބަލަންޖެހޭ މީހުންނަށް ދިރިއުޅޭނެ އެހެންތަނެއް ހަމަޖެހިފައިވުން މާނަކުރަންޖެހޭނީ، ހުށަހެޅޭ ކޮންމެ މައްސަލައަކަށް ވަކިން އެމައްސަލައަކާއި ގުޅުން ހުރި ދެން ހުރި އެހެންކަންކަމުގެ މައްޗަށް ބެލުމަށްފަހުގައެވެ. (ޕެރ. 3 (ބ))
ގޯތި ވިއްކާ މީހާއަށް ވިއްކާ ގޯތި ފިޔަވައި އެހެން ގޯއްޗެއް ނުވަތަ ގޯއްޗަކުން ބައެއް ނުވަތަ ފްލެޓެއް ލިބިފައިނެތުމަކީ، ހަމައެކަނި އެސަބަބަށްޓަކައި ގޯތި ވިއްކާ ފަރާތުން ގޯތި ވިއްކުމުގެ މުޢާމަލާތް ހިންގުމުގެ ޝަރުތު ފުރިހަމަވެފައިނުވާކަމަށް ބަލަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3 (ބ))
ޢުމުރުން 18 އަހަރުވެފައިވާ އަދި ކައިވެނިކޮށްގެންތިބި ދަރިންނަކީ، ގޯތި ވިއްކާ މީހާ ޝަރުޢީ ގޮތުން ބަލަންޖެހުމުގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭ ކުދިންތަކެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3 (ބ))
ހައިކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފުކުރެވިފައިވާ މައްސަލައަކީ މައްސަލައިގައި ކަންހިނގާފައިވާ ގޮތް އަލުން ބަލަންޖެހޭ ގޮތަކަށް އޮތް މައްސަލައެއްނަމަ، އެ މައްސަލަ އަލުން ބެލުމަށްޓަކައި ދަށު ކޯޓަށް ތަޙްވީލުކުރުމުގެ ބާރު ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ހައިކޯޓަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ޅ))
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2002 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2002 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2002 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 24 ވަނަ މާއްދާ (މިހާރު 25 ވަނަ މާއްދާ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 39/2015 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނަށް 6 ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނު)
- ގޯތި އަމިއްލަކުރުމާއި ގަނެވިއްކުމާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 17 ވަނަ މާއްދާ (ހ) އިން (ރ) އަށް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 13 އެޕްރީލް 2016 ގެ ޤަރާރު (ހުޅުމާލޭގެ މައްސަލަތައް ސިވިލް ކޯޓުގެ ހުޅުމާލެ ޑިވިޜަނުން ބެލުން)
- 2014/SC-A/40
- 2006/HC-A/122
- 2/1-A-2008/HC
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.