ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2017/HC-A/398ހައިކޯޓު · 18 އޭޕްރީލް 2019 · ބިމާ ބެހޭ

ޢާއިޝަތު ސުއިޒާ ވ. ޖާދުﷲ އަބޫބަކުރު

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 18 އޭޕްރީލް 2019ދަށު ކޯޓު: ލ. ގަމު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 207/O6C/2016ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ބިމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 17، 18 އަދި 24 ވަނަ މާއްދާގެ އިޖުރާއަތުތަކާ އެއްގޮތަށް ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ މައްސަލައެއް ނޫންކަމަށް (ދިރިއުޅޭނެ އެހެން ތަނެއް ހަމަޖެހިފައިނުވާތީ) ބުނެ މައްސަލަ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެކަމަށް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނިންމިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ލ. ގަނުގައި ޖާދުﷲ އަބޫބަކުރުގެ ނަމުގައިވާ 4000 އަކަފޫޓުގެ ހުސް ގޯތި ޢާއިޝަތު ސުއިޒާއަށް ޝަރީޢަތް މެދުވެރިވެ ވިއްކުމަށް ވިއްކާ ފަރާތުން މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް ހުށަހެޅިއެވެ. ވިއްކާ ފަރާތާއި ދަރިން ދިރިއުޅެނީ ބައްޕަގެ ގޭގައިކަމާއި، އެ ގޭގައި ދިރިއުޅުމަށް އިޢުތިރާޒެއް ނެތްކަމަށް ބައްޕަ ފޮނުވި ސިޓީއެއް ހުށަހެޅުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ބިމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 18 ވަނަ މާއްދާގައިވާ "ގޯތި ވިއްކަން އެދޭ މީހާއާއި ޝަރުޢީގޮތުން ބަލަންޖެހޭ މީހުން ދިރިއުޅޭނެ އެހެން ތަނެއް ހަމަޖެހިފައިވުން" ގެ ޝަރުޠު ފުރިހަމަނުވާކަމަށް ބަލައި، ގޯތި ވިއްކުމުގެ މައްސަލަ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެކަމަށް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނިންމީ ޤާނޫނާއި ސުޕްރީމް ކޯޓާއި ހައިކޯޓުގެ ސާބިޤާތަކާ އެއްގޮތަށްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ގަންނަ ފަރާތް (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތް) ބުނީ ނިންމުމަކީ 2008 ގެ ޤަވާޢިދުގެ 17 ވަނަ މާއްދާއާއި 2014/SC-A/40 އާއި 2015/HC-A/367 ގައިވާ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ކަމަށެވެ. އިސްތިއުނާފު ރައްދުވި ފަރާތް ޙުކުމްކުރާ ޖަލްސާއަށް ޙާޟިރުނުވެއެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ދިރިއުޅޭނެ އެހެން ތަނެއް ހުރިތޯ ބަލަންޖެހޭނީ ކޮންމެ މައްސަލައެއްގެ ވަށައިގެންވާ ކަންކަމަށް ބަލައި، ސާބިޤާތަކުގެ ދަށުން ބައްޕަގެ ގޭގައި ދިރިއުޅެވޭނެ މަގު ފަހިވުމަކީވެސް އެ ޝަރުޠު ފުރިހަމަވާ ގޮތެކެވެ. ބައްޕަގެ ސިޓީއާއި ބައްޕަގެ ނަމުގައި ގޭދޮރު ހުރިކަން މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ސާފުނުކުރާތީ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ލ. ގަމު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 207/O6C/2016
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު، އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ބިމާ ބެހޭ

ބިމާއި ގޯތި ލިބިގަނެ، ވިއްކައި، ކުއްޔަށްދީ، ބިމާއި ގޯއްޗާބެހޭ އެންމެހައި މުޢާމަލާތްތައް ކުރަންވާނީ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ކަމަށާއި (2 ވަނަ މާއްދާ)، އަމިއްލަ ބިމާއި ގޯތި ވިއްކަންވާނީ 18 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ޝަރުޠުތަކުގެ މަތިންނެވެ (24 ވަނަ މާއްދާ، މިހާރު 25). އެ ޝަރުޠުތަކުގެ ތެރޭގައި ވިއްކާ މީހާއާއި ޝަރުޢީގޮތުން ބަލަންޖެހޭ މީހުން ދިރިއުޅޭނެ އެހެން ތަނެއް ހަމަޖެހިފައިވުމާއި، ގަންނަ ފަރާތަކީ ދިވެހި ރައްޔިތަކަށް ވުމާއި، ވިއްކާ އަގުގެ 15% ޓެކްސްގެ ގޮތުގައި ސަރުކާރަށް ދެއްކުން ހިމެނެއެވެ. (3.1)

HN2މަދަނީ › ބިމާ ބެހޭ

18 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ޝަރުޠުގެ މުރާދަކީ ވިއްކަން އެދޭ ތަން ފިޔަވައި އެހެން ތަނެއް ވިއްކާ މީހާއާއި ޝަރުޢީގޮތުން ބަލަންޖެހޭ މީހުން ދިރިއުޅުމަށް ހަމަޖެހިފައިވުމެވެ؛ އޭގެ މަޤްޞަދަކީ އެ މީހުން މަގުމަތިނުވުމެވެ. (2014/SC-A/40) (3.2)

HN3މަދަނީ › ބިމާ ބެހޭ

ދިރިއުޅޭނެ އެހެން ތަނެއް ހުރިކަމަށް ކަނޑައަޅާނީ ކޮންމެ މައްސަލައަކަށް ވަކިން އެ މައްސަލައެއްގެ ވަށައިގެންވާ ކަންކަން ބެލުމަށްފަހުގައެވެ. ގޯތި އަމިއްލަކުރުމާއި ގަނެވިއްކުމާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 17 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އިން (ރ) އަށް ވާ ކަންކަމަށް ބަލާނެއެވެ. ވިއްކާ މީހާގެ ބައްޕަގެ ނަމުގައިވާ ގޯއްޗެއްގައި ދިރިއުޅެވޭނެ މަގު ފަހިވުމަކީވެސް ދިރިއުޅޭނެ އެހެން ތަނެއް ހަމަޖެހިފައިވުމުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެކެވެ. (2015/HC-A/367) (3.2، 3.3)

HN4މަދަނީ › ބިމާ ބެހޭ

ދިރިއުޅޭނެ އެހެން ތަނެއް ހަމަޖެހިފައިވާކަން ދެއްކުމަށް ހުށަހަޅާ ލިޔުންތައް (މިސާލަކަށް ބައްޕަގެ ނަމުގައިވާ ގޭގައި ދިރިއުޅުމަށް އިޢުތިރާޒެއް ނެތްކަމަށް ބުނާ ސިޓީ) ހުރިއިރު، ސިޓީ ފޮނުވި ފަރާތް ޙާޟިރުކޮށް ބަސްނަގައި އެ ކަންކަން ސާފުނުކޮށް، ޝަރުޠު ފުރިހަމަނުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައިގެން ނުވާނެއެވެ؛ އެއީ ޝަރީޢަތުން ސާފުކުރަންޖެހޭ ކަންތައްތަކެކެވެ. (3.3)

HN5މަދަނީ › ބިމާ ބެހޭ

ހައިކޯޓުން ފޮނުވި ޙާޟިރުވުމުގެ އަމުރާ ޙަވާލުވެ މަޤުބޫލު ޢުޛުރެއް ނެތި ޙާޟިރުނުވާ ފަރާތެއްގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ހައިކޯޓުގެ ޤަވާޢިދުގެ 55 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ޙުކުމްކުރެވިދާނެއެވެ. (3.4)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2002/1 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2002/1 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 17 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2002/1 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 18 ވަނަ މާއްދާ، (ހ) ހިމެނޭ ގޮތަށް
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2002/1 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 24 ވަނަ މާއްދާ (ޤާނޫނު ނަންބަރު 2015/39 ގެ 6 ވަނަ އިސްލާޙާއެކު މިހާރު 25 ވަނަ މާއްދާ)
  • ގޯތި އަމިއްލަކުރުމާއި ގަނެވިއްކުމާބެހޭ ޤަވާޢިދު (1 އޮކްޓޯބަރު 2008) ގެ 17 ވަނަ މާއްދާ
  • ހައިކޯޓުގެ ޤަވާޢިދުގެ 55 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • 2014/SC-A/40 (ސުޕްރީމް ކޯޓު)
  • 2015/HC-A/367 (ހައިކޯޓު)
  • 2006/HC-A/122 (ހައިކޯޓު)
  • 2008/HC-A/12 (ހައިކޯޓު؛ PDF ގައި "2/1-A-2008/HC")

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން (އިސްފަނޑިޔާރު، ރިޔާސަތު)، ޙުސައިން ޝަހީދު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ