އަޙްމަދު އަފްޟަލް ވ. މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސް

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ މިންވަރު ކަނޑައެޅުމަށް ސިވިލް ކޯޓަށް އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 536/Cv-C/2016

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑުގެ ނިންމުމަކުން ފުލުހަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްފައިވޭތޯ، އަދި ވަކިކުރުން ނުޞައްޙަ ނަމަ 10 އަހަރަށްވުރެ ދިގު މުއްދަތެއް ފާއިތުވުމަށްފަހު ދޭންވީ ފަރުވާއަކީ ކޮބައިތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. މައުޟޫޢީ ގޮތުން ބަލައި ފައިޞަލާނުކޮށް ނިންމާފައިވާ ކުރީގެ ޤަޟިއްޔާއެއްގެ ޙުކުމަކުން، ހަމަ އެ މައުޟޫޢާ ގުޅޭ ފަހުން ހުށަހަޅާ ދަޢުވާއަކަށް އަސަރެއް ނުކުރެއެވެ. (ޕެރ. 7)
2. ފުލުހަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް ހިނގަނީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ޢާންމު ހަމަތަކާއި މިންގަނޑުތަކެއް ނޫނެވެ. ފުލުހުންގެ ޤަވާޢިދުތަކާއި ކޯޑް އޮފް ކޮންޑަކްޓާ ޚިލާފުވެފައިވޭތޯ ބެލުމުގައި ރިޢާޔަތްކުރާ ސާބިތުކުރުމުގެ މިންގަނޑު ވަޒީފާއާބެހޭ ޢާންމު ޤާނޫނުގެ މިންގަނޑަށްވުރެ ލުއިވާންޖެހެއެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/17). (ޕެރ. 8)
3. ޑިސިޕްލިނަރީ ބޯޑުން ފުލުހަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި މައްސަލައެއް ކޯޓަށް ހުށަހެޅިއްޖެނަމަ، ކޯޓުން ފުރަތަމަ ބަލަންވާނީ ބޯޑުގެ ނިންމުމަށް ބުރަވެވުނު އެކަށީގެންވާ ހެއްކެއް އެވަގުތު ބޯޑުގެ ކުރިމަތީގައި އޮތްތޯ އެވެ؛ ދެވަނައަށް، ވަކިކުރުމަށް ބޯޑަށް ޤަބޫލުކުރެވުނު ސަބަބުތަކުގެ ޙަޤީޤަތް ދެނެގަތުމަށް ބޯޑުން އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ތަޙްޤީޤެއް ކޮށްފައިވޭތޯ އެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/17). (ޕެރ. 10)
4. ވަޒީފާއާބެހޭ މައްސަލަތަކުގައި ޤާއިމުވެ އިސްތިޤްރާރުވެފައިވާ ޢާންމު މަބްދައަކީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރީ ރަނގަޅަށްކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަކީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ފަރާތުގެ ޒިންމާކަމެވެ. ބޯޑުގެ ނިންމުން ބިނާކުރި ހެކި ދައުލަތުން ކޯޓަށް ހުށަނާޅައިފިނަމަ، ތަޙްޤީޤަށްފަހު އެކަށީގެންވާ ހެކީގެ މައްޗަށް ނިންމިކަން ސާބިތުނުވާތީ، ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުނުކޮށެވެ. (ޕެރ. 11)
5. ފުލުހަކު ވަކިކުރުމުގައި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުވީ ކަމަށް ބެލެވޭނީ، އެންމެ ކުޑަމިނުން، ޚިލާފުވި ކަމަށް ފެންނަ ސަބަބުތައް ތަފްޞީލާއެކު އޭނާއަށް އަންގައި، ބޯޑުގެ ކުރިމަތީގައި ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ދީ، ވަކިކުރަން ނިންމައިފިނަމަ ނިންމުމާއި އެ ނިންމުން ބިނާކުރި ސަބަބުތައް ލިޔުމަކުން އޭނާއަށް ރައްދުކޮށްގެންނެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/17). ފޯނުން ގުޅަން މަސައްކަތްކުރިކަމަށް ލޮގް ފޮތެއްގައިވާ ލިޔުމަކާއި، ސަސްޕެންޑްކޮށްފައިވާ މުއްދަތުގައި ނޯޓިސް ބޯޑުގައި ކުރި އިޢުލާނަކީ، ވަކިކުރި ސަބަބާއެކު ނިންމުން އޭނާއަށް އެންގުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 10، 13)
6. ފުލުހަކު ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށްފަހު ދިގު މުއްދަތެއް (10 އަހަރަށްވުރެ ގިނަ) ފާއިތުވެފައިވާނަމަ، ފުލުހުންގެ މަސައްކަތުގެ ޠަބީޢަތާއި ޝަރުޠުތަކަށް އައިސްފައިވާ ބަދަލުތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ވަޒީފާއަށް އަލުން ރުޖޫޢަކުރުމުގެ ބަދަލުގައި އެންމެ ޢަދުލުވެރި ގޮތަކީ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ނަގައިދިނުމެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/75). ބަދަލާމެދު ވާހަކަ ދެކެވިފައިނުވާނަމަ ބަދަލުގެ މިންވަރު ކަނޑައެޅުމަށް މައްސަލަ ދަށު ކޯޓަށް ތަޙުވީލުކުރެވެއެވެ. (ޕެރ. 14–16)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ފުލުހުންގެ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 24 ވަނަ މާއްދާ (ށ)
• ޑިސިޕްލިނަރީ އަދި އިދާރީ ކުށްތަކާއި އެކުށްތަކަށް އަދަބު ދިނުމާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 8 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 5/2008 (ފުލުހުންގެ ޤާނޫނު) (ދަށު ކޯޓުގެ ޙުކުމުގައި)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 46 ވަނަ މާއްދާ
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/17 (މުޙައްމަދު ޝަމްޢޫން ނަޞީރު ވ ދިވެހި ދައުލަތް) ޤަޟިއްޔާ
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/75 (ޢަބްދުﷲ ޖާމިޢު ވ އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް) ޤަޟިއްޔާ
• ސިވިލް ކޯޓުގެ 2275/Cv-C/2013 ޤަޟިއްޔާ (ކުރީގެ މައްސަލަ)