ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2017/HC-S-A/04ހައިކޯޓު · 10 ސެޕްޓެމްބަރު 2018 · ޒިނޭ ކުރުން

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޝިޒުމާ މޫސާ

ބައެއް ބަދަލުކުރި
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި ނުވޭ · ރަޖިސްޓްރީ ބެލީ 15 އޮކްޓޫބަރު 2026ޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 10 ސެޕްޓެމްބަރު 2018ދަށު ކޯޓު: ގދ. ފަރެސްމާތޮޑާ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 55/Q8C/2013ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ފަރެސްމާތޮޑާ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ކުށް އިޢުތިރާފުން ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ޖުނަޙުގެ ކުށެއްގެ ގޮތުގައި 100 އެތިފަހަރުގެ ޙައްދާއި 4 މަހާއި 25 ދުވަހުގެ ގޭބަންދު ކަނޑައެޅި.
ވާޤިޢާ
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ކުއްޖަކު ވިހެއުމާ ގުޅިގެން ޒިނޭގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލުން އުފުލި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ކުށަށް އިޢުތިރާފުވި. މި ހަދަނީ އޭނާގެ މައްޗަށް ޒިނޭގެ ކުށް ސާބިތުވާ ދެވަނަ ފަހަރު.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2015/14/SC ސަރކިއުލަރުގެ ދަށުން ޙުކުމުގެ ޞައްޙަކަން ކަނޑައެޅުމަށް ހުށަހެޅުނު މި މައްސަލާގައި، ޒިނޭގެ ކުށަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ވި އިޢުތިރާފުން ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުން ޞައްޙަތޯއާއި، ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ ދަށުން އަދަބު ލުއިކޮށް ކަނޑައެޅި ގޮތް ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލުން އެދުނީ އިޢުތިރާފުގެ ޞައްޙަކަމާއި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާކަމާއި ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކޮށް، ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ ދަށުން އަދަބު ކަނޑައެޅުން އިޞްލާޙުކޮށްދިނުމަށް.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ކުށް ސާފުކޮށްދީ، ވަކީލުގެ ޙައްޤު ދޫކޮށްލައި، އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ތިން ޖަލްސާއެއްގައި އިޢުތިރާފުވެ، އެއިން ރުޖޫޢަވެފައި ނުވާތީ ކުށް ސާބިތުވުން ޞައްޙަ. ނަމަވެސް ޒިނޭގެ މައްސަލަތަކުގައި ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނަށް އިސްކަން ލިބޭތީ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ ދަށުން އަދަބު ކަނޑައެޅުން ރަނގަޅެއް ނޫން؛ ކުށް ތަކުރާރުވުމާއެކު ލުޔެއް ނެތުމުން ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން އަދަބު ކަނޑައެޅި.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ގދ. ފަރެސްމާތޮޑާ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 55/Q8C/2013
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ބައެއް ބަދަލުކުރި

ބައެއް ބަދަލުކުރި (ކުށް ސާބިތުވުން ޤާއިމްކޮށް، އަދަބުގެ ބައި ބާޠިލުކޮށް ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން 100 އެތިފަހަރުގެ ޙައްދާއި 2 އަހަރުގެ ގޭބަންދު ކަނޑައެޅި)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

ދަޢުވާގެ ޞީޣާއިން ދަޢުވާގައި ބަޔާންކުރާ ކުށް ކުރި ތަނެއް، ދުވަހެއް، ވަގުތެއް ބަޔާން ކޮށްފައި ނެތުމާއި، ދަޢުވާގައި ބަޔާން ކުރާ ކުށާއި އެކުށުގެ ޢުޤޫބާތް ބަޔާން ކުރާ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އެއްވެސް ނައްޞަކަށް ދަޢުވާގެ ސީޣާގައި ޙަވާލާ ދީފައި ނެތުމަކީ، ޤާނޫނުއަސާސީގައި ބަޔާން ކުރާ، ކުށުން ބަރީޢަވުމަށް އެކަށީގެންވާ ވަސީލަތް ލިބުން ހަނިވެގެންދާނެ ސަބަބެއް. (ޕެރ. 3.2)

ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަކީ ޤާނޫނުއަސާސީއިން ލިބިދީފައިވާ ޤާނޫނީ ވަކީލެއް ޢައްޔަން ކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދޫކޮށްލައި ދަޢުވާ ކުރިއަށް ގެންދަން ބޭނުންވަނީ އަމިއްލައަށްކަމަށްބުނެ ދަށުކޯޓުގައި ބަޔާން ދީފައިވާ ފަރާތެއްނަމަ، ޤާނޫނުއަސާސީން ލިބިދީފައިވާ ޤާނޫނީ ވަކީލަކާއި މަޝްވަރާ ކުރުމާއި ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުމުގެ ޙައްޤު ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި އޭނާ ދޫކޮށްލާފައިވާ ކަމަށް ބެލެވޭނެ. (ޕެރ. 3.3)

ޖިނާއީ އިޢުތިރާފަކީ އެއިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވެވޭނެ އިޢުތިރާފެއް؛ ޖިނާއީ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވުމާއި، އެ ރުޖޫޢަވުން ބިނާކުރާ ސަބަބުތައް ވަޒަންކޮށް ތަޤްޔީމު ކުރުމަކީ މައްސަލަބަލާ ފަނޑިޔާރަކަށް ލިބިގެންވާ ބާރެއް. (ޕެރ. 3.4)

އިސްލާމީ ޖިނާއީ ޤާނޫނު ބަޔާން ކުރާ ގޮތުން ޒިނޭގެ ކުށަށްވާ އިޢުތިރާފަކީ، އެއިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ކަނޑައެޅޭ ޙުކުމް ތަންފީޛު ކޮށް ނިމުމުގެ ކުރިން ރުޖޫޢަވުން ހުއްދަ އިޢުތިރާފެއް، އަދި ޢަމަލު ކުރާ ގޮތަކުން ނުވަތަ ކުރާ ޢިޝާރާތަކުން ނުވަތަ ބުނާ ބަހަކުން އެއިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވެވިދާނެ. (ޕެރ. 3.4)

ޒިނޭގެ ކުށުގެ އަދަބު ލުއިކުރުމުގެ ގޮތުން ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) އަށް ރުޖޫޢަވުމަކީ ކުރެވިދާނެ ކަމެއްނޫން، އެހެނީ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގައި އެ ޤާނޫނުގެ މައްޗަށް އިސްކަންލިބިގެންވާ ޤާނޫނުތަކުގެ ތެރޭގައި ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު ހިމެނިފައި އޮތުމުން، ޒިނޭގެ މައްސަލަތަކުގައި ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ މައްޗަށް އިސްވެގެންދާނީ ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު. (ޕެރ. 3.5)

ކުށުގެ ވާޤިޢާ ހިނގާފައިވަނީ ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން ނަމަވެސް، ޒިނޭ ކުރުމުގެ ކުށް ސާބިތުވާ ދެވަނަ ފަހަރުކަން ކުށުގެ ރެކޯޑުން އެނގެން އޮތްނަމަ، ޤާނޫނުއަސާސީއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ދެވޭނެ ލުޔެއް ނެތް، އަދި ޝަރީޢަތް ކުރުމާއިބެހޭ ގޮތުން ހެދިފައިވާ ޤަވާޢިދުގެ ދަށުން އަދަބު ކަނޑައެޅުމާއި ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން އަދަބު ކަނޑައެޅުމުގައި މިޙާލަތުގައި ތަފާތެއް އޮތްކަމަށް ބުރައެއް ނުވޭ. (ޕެރ. 3.6)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/14/SC ސަރކިއުލަރ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީ (ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ޙައްޤުތަކާބެހޭ މާއްދާގެ (ހ)، (ބ)، (ޅ)؛ އަދަބު ލުއިކުރުމާބެހޭ މާއްދާ — PDF ގައި މާއްދާ ނަންބަރުތައް '16' އާއި '17' ކަމަށް އޮތް، ޢަދަދުތައް އޮޅިފައި)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) (ޒިނޭގެ ކުށާބެހޭ މާއްދާ، އެހެން ޤާނޫނުތަކަށް އިސްކަންދޭ މާއްދާގެ (ރ)، ޖަލާއި ގޭބަންދާބެހޭ މާއްދާތައް — PDF ގައި މާއްދާ ނަންބަރުތައް އޮޅިފައި)
  • ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު (ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2014) ގެ ޒިނޭކުރުމާބެހޭ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) (PDF ގައި ނަންބަރުތައް '6664/69' / '69ވަނަ މާއްދާ' ކަމަށް އޮޅިފައި)
  • ޝަރީޢަތް ކުރުމާބެހޭ ގޮތުން ހެދިފައިވާ ޤަވާއިދު — ޒިނޭގެ އަދަބާބެހޭ މާއްދާ (PDF ގައި ނަންބަރުތައް އޮޅިފައި)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/23 ޤަޟިއްޔާ
  • ހައިކޯޓުގެ 2013/HC-A/122 ޤަޟިއްޔާ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙުސައިން ޝަހީދު، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ