ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2018/HC-A/108ހައިކޯޓު · 21 މާރިޗު 2021 · އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ފެނަކަ ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް ވ. ޝަރޫ ލޯންޗް ސަރވިސަސް ޕވޓ ލޓޑ

ބައެއް ބަދަލުކުރި
ހައިކޯޓު · 21 މާރިޗު 2021ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 86/Cv-C/2017ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން ފައިސާ ލޯންޗް ކުންފުނިން ދައްކަންޖެހޭކަމަށް ކަނޑައަޅައި ވަކި މުއްދަތެއްގައި ދެއްކުމަށް އެންގިނަމަވެސް، ޑިރެކްޓަރުން ފަރުދީ ޙައިޘިއްޔަތުން ޒިންމާވާނެ ޝަރުޢީ ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތްކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ސަރުކާރު ކުންފުންޏަކުން ޑޮލަރު ގަނެދިނުމަށް 17,857,979.10 ރުފިޔާ ލޯންޗް ސަރވިސް ކުންފުންޏަކަށް ދިނެވެ. ގެރެންޓީގެ ގޮތުގައި ދިން ޑޮލަރު ޗެކުތައް ބައުންސްވެ، ފައިސާ އަނބުރާ ނުދިނެވެ. ލޯންޗް ކުންފުންޏަކީ ބޭރު ފައިސާ ގަނެވިއްކުމުގެ ހުއްދަ އޮތް ފަރާތެއް ނޫނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ބޭރު ފައިސާ ގަނެވިއްކުމުގެ ހުއްދަ ނެތް ކުންފުންޏަކުން ޑޮލަރު ގަނެދިނުމަށް ރުފިޔާ ނަގައި ޑޮލަރު ނުދީ ފައިސާ އަނބުރާ ނުދިން ޙާލަތުގައި، އެ ކުންފުނީގެ ޑިރެކްޓަރުން/ޙިއްޞާދާރުން ފަރުދީ ޙައިޘިއްޔަތުން ޒިންމާވާން ޖެހޭތޯ (ކޯޕަރޭޓް ވެއިލް ނެގުން).
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ފައިސާ ނުލިބުނީ ޑިރެކްޓަރުން ކުންފުނީގެ ޝަޚްޞިއްޔަތު ނަހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމުން ކަމަށެވެ. ރައްދުވި ފަރާތްތަކުން ބުނީ ޑިރެކްޓަރުން ފަރުދީ ގޮތުން މުޢާމަލާތުގައި ބައިވެރިނުވާކަމާއި ފައިސާ އަދާކުރުމުގެ ޒިންމާ ގެރެންޓީ ދިން ބޭންކުގައި ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ބޭރު ފައިސާ ގަނެވިއްކުމުގެ ހުއްދަ ނެތި ހުއްދަނޫން މުޢާމަލާތެއް ކޮށް، ފައިސާ އަނބުރާ ނުދީ ތިބުމުން ކުންފުންޏާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ވެއިލް ނެގުމުގެ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ޑިރެކްޓަރުން ފަރުދީ ޙައިޘިއްޔަތުން ޒިންމާވާންޖެހޭނެކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 86/Cv-C/2017
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ބައެއް ބަދަލުކުރި

ބައެއް ބަދަލުކުރި (ޑިރެކްޓަރުން ފަރުދީ ޙައިޘިއްޔަތުން ޒިންމާވާ ކަމަށް ކަނޑައެޅި)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ރަޖިސްޓްރީވާ ކުންފުންޏަކީ ޙިއްޞާދާރުންނާ ވަކިން އުފެދިފައިވާ ޤާނޫނީ ޝަޚްޞެއް (separate legal entity) ކަމުން، ކުންފުނީގެ ނަމުގައި ކަންތައް ކުރުމާއި ކުންފުނި ހިންގުމުގެ ބާރު އޮންނަނީ ޑިރެކްޓަރުންގެ ބޯޑަށެވެ؛ ބޯޑަށް ހިންގާ ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް ކުންފުނީގެ ނަމުގައި ކަންތައް ކުރުމުގެ ބާރު ނުލިބެއެވެ.

HN2މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ޢާންމު އުޞޫލަކީ ޙިއްޞާދާރުން ކުންފުނީގެ ކަންކަމުގައި ފަރުދީ ޙައިޘިއްޔަތުން ޒިންމާ ނުއުފުލުން ކަމުގައިވީނަމަވެސް، ކުންފުނީގެ ނަމުގައި ކަންކަން ކުރުމަށް ލިބިދީފައިވާ ބާރުގެ ދާއިރާއިން ބޭރުވެ ކުރާ ކަންކަމުގައި ޑިރެކްޓަރުން އަމިއްލަ ޙައިޘިއްޔަތުން ޒިންމާ އުފުލަންޖެހެއެވެ.

HN3މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ކުންފުނި ނިވާފަތްގަނޑެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކޮށް ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއް ކުރުމަށް ނުވަތަ ދަރަނިވެރިން އޮޅުވާލުމަށް ކުންފުނީގެ ޝަޚްޞިއްޔަތު ބޭނުންކުރިކަން ސާބިތުވާނަމަ، ކުންފުނީގެ ޤާނޫނީ ޝަޚްޞުގެ ފަރުދާ ނަގައި (piercing the corporate veil) ކުންފުނީގެ ނަމުގައި ކުރި ކަންތައްތަކުގެ ޒިންމާ ޑިރެކްޓަރުންނަށް ފަރުދީ ގޮތުން އުފުލުވުމުގެ ބާރު ކޯޓަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

HN4މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ޗެކުތަކުގައި ބޭންކް ގެރެންޓީ ޖަހާފައި އޮތުމަކީ، ބޭންކުން ފައިސާ ދޫނުކުރާ ޙާލަތުގައި ޗެކު ދޫކުރި ފަރާތުގެ ޙައިޘިއްޔަތުން ފައިސާ އަނބުރާ ރައްދުކުރުމުގެ ޒިންމާ އެ ފަރާތުން ކެނޑިގެންދާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.

HN5މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

މުއައްސަސާއެއްގައި ކުރާ މުޢާމަލާތަކީ ޤާނޫނާއި ޤަވާޢިދުގެ އިމުގެ ތެރެއިން ހުއްދަ މުޢާމަލާތެއްކަން ކަށަވަރުކުރުމަކީ އެ މުއައްސަސާ ހިންގުމުގެ އިސް ސަފުގައި ތިބި ފަރާތްތަކުގެ މައްޗަށް ލާޒިމު ކަމެކެވެ؛ ބޭރު ފައިސާ ގަނެވިއްކުމުގެ ހުއްދަ ނެތްކަން އެނގިތިބެ ހުއްދަނޫން މުޢާމަލާތެއްގެ ތެރެއަށް ވަނުމުގެ ޒިންމާ ކުންފުނީގެ އިސްފަރާތްތަކުން ފަރުދީ ގޮތުން އުފުލަންޖެހެއެވެ.

HN6މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

މުޢާމަލާތަކީ ޤާނޫނީ ގޮތުން ހުއްދަނޫން މުޢާމަލާތަކަށް ވުމަކީ ލިބުނު ފައިސާ އަނބުރާ ރައްދުނުކުރުމުގެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ؛ މުޢާމަލާތް ކުރިއިރު އޮތް ޙާލަތަށް އަނބުރާ ރުޖޫޢަކުރުމަށް ލިބުނު ފައިސާ ރައްދުކުރަންޖެހެއެވެ.

HN7މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

(ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒްގެ އިތުރު ފާހަގަކުރުން) ސަރުކާރު ކުންފުންޏެއްގެ ބޯޑުން ނުވަތަ ނިންމުން ނިންމި ފަރާތްތަކުން، ފައިސާ ދޫކުރާ ފަރާތަކީ ބޭރު ފައިސާ ގަނެވިއްކުމުގެ ހުއްދަ އޮތް ފަރާތެއްކަން ކަށަވަރުނުކޮށް reasonable care، skill، diligence ފަދަ އުޞޫލުތަކަށް ތަބާނުވެ މުޢާމަލާތެއްގެ ތެރެއަށް ވަދެފިނަމަ، އިހުމާލުގެ ސަބަބުން ލިބުނު ގެއްލުމުގެ ޒިންމާ އެފަރާތްތަކަށް ކުރެވެންޖެހެއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކުންފުންޏާބެހޭ ޤާނޫނު (ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/96) ގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކުންފުންޏާބެހޭ ޤާނޫނު (ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/96) ގެ 11 ވަނަ މާއްދާ (ފުޓްނޯޓުގައި 44 ވަނަ މާއްދާ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކުންފުންޏާބެހޭ ޤާނޫނު (ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/96) ގެ 31 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ނ) (ލިޔުމުގައިވާ ގޮތަށް)
  • ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު (ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (ލިޔުމުގައިވާ ގޮތަށް)
  • މަނިޓަރީ ޤަވާޢިދުގެ 2 ވަނަ މާއްދާ
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2009/SC-C/27 ޤަޟިއްޔާ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ