ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ފާޠިމަތު ޢާރިޝާ

ޙުކުމް ކުރިތާ 10 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ޙައްޤު އޮތް ފަރާތުން އިސްތިއުނާފު ނުކުރާނަމަ، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ SC/2015/14 ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ހުށަހަޅައިގެން ހައިކޯޓުން ބަލަނީ ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަތޯއެވެ.

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)، (ބ) އަދި (ޅ) ގެ ދަށުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ދޭހަވާ ބަހަކުން ލަސްނުކޮށް އެންގުމާއި، އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގައި ޝަރީޢަތް ނިންމުމާއި، ތިމާއާ ދެކޮޅަށް ބަޔާން ނުދިނުމުގެ ޙައްޤު އެންގުމާއި، ދިފާޢުގެ ވަސީލަތްތަކާއި ވަކީލަކާ މަޝްވަރާކުރުމުގެ ޙައްޤު ލިބިދޭންވާނެއެވެ؛ ވަކީލު ޢައްޔަންކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމަށްފަހު ވަކީލަކާނުލައި ކުރިއަށް ދިއުމަށް އެދުނުނަމަ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާ ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3.2)

ޒިނޭއަކީ ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެކެވެ؛ އެ ކުށް ސާބިތުކުރެވެނީ ކުށްކުރި މީހާގެ އިޢުތިރާފުން ނުވަތަ މަދުވެގެން 4 ފިރިހެނުންގެ ހެކިބަހުންނެވެ؛ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަވުމަށް ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރުމާއި ބާލިޣުވުމާއި އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ވުން ޝަރުޠެވެ؛ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވެއްޖެނަމަ ޙައްދު ޤާއިމުކުރުމުން ދުރުހެލިވާންޖެހޭނެއެވެ (2013/HC-A/122). (ޕެރ. 3.3)

ޖިނާއީ އިޢުތިރާފަކީ ފަނޑިޔާރުގެ އިޤްތިނާޢުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ޤާއިމުވާ ދަލީލެއް ކަމުން، މަދަނީ އިޢުތިރާފާ ޚިލާފަށް އެ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވެވޭނެއެވެ؛ ރުޖޫޢަވުމާއި އޭގެ ސަބަބުތައް ވަޒަންކޮށް ތަޤްޔީމުކުރުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވަނީ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރަށެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/23). (ޕެރ. 3.4)

ޒިނޭގެ ކުށަށް ވާ އިޢުތިރާފަކީ ޙުކުމް ތަންފީޛުކޮށް ނިމުމުގެ ކުރިން ރުޖޫޢަވުން ހުއްދަ އިޢުތިރާފެކެވެ؛ ޢަމަލަކުން، ޢިޝާރާތަކުން ނުވަތަ ބަހަކުން ރުޖޫޢަވެވިދާނެއެވެ (2013/HC-A/122)؛ ރުޖޫޢަނުވާނަމަ ޝަރީޢަތުގައި ވި ޞައްޙަ އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ 27 (ށ) ގެ ދަށުން ޙައްދާއި ގޭބަންދު ކަނޑައެޅުން ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތެވެ. (ޕެރ. 3.4)

ޙުކުމްކުރުމުގެ މަޖިލީހަށް ޙާޟިރުވުމަށް ފޮނުވާ އަމުރާ ޙަވާލުވެ، މަޤްބޫލު ޢުޛުރެއް ނެތި ޙާޟިރުނުވާ ފަރާތެއްގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ޙުކުމް ކުރެވިދާނެއެވެ (ހައިކޯޓުގެ ޤަވާޢިދުގެ 55 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)). (ޕެރ. 3.5)