ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2018/HC-S-A/18ހައިކޯޓު · 19 ޖޫން 2019 · ބަދަލު ދިނުން

ގއ. ދާންދޫ ކައުންސިލް ވ. ޞާލިޙު ޢަބްދުﷲ

ބައެއް ބަދަލުކުރި
ހައިކޯޓު · 19 ޖޫން 2019ދަށު ކޯޓު: ގއ. ދާންދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 50/P5C/2015ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ދާންދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ޢިމާރާތުގެ އަގު 174,308 ރ. އާއި ހަލާކުވި ބޭހުގެ އަގު 109,895.38 ރ. އާއި ލިބެން ހުރި އާމްދަނީގެ ގޮތުގައި 437,221.68 ރ.، ޖުމްލަ 721,425.06 ރ. ކައުންސިލުން ދައްކަން ޙުކުމްކުރި.
ވާޤިޢާ
2010 ގައި ވެވުނު އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ގއ. ދާންދޫ ޞިއްޙީ މަރުކަޒުގެ ގޯތިތެރޭގައި އިސްތިއުނާފު ރައްދުވި ފަރާތް އަމިއްލަ ޚަރަދުގައި ފާމަސީއެއް ޢިމާރާތްކޮށް ހިންގި. ފާމަސިސްޓަކު ނެތުމުން 2012 ގައި ކައުންސިލުން ފާމަސީ ބަންދުކޮށް، ފަހުން ތަން ހުސްކުރަން އަންގައި ބޭސްތައް ނެރެ، އެ ޢިމާރާތުގައި އެސްޓީއޯގެ ފާމަސީއެއް ހުޅުވި.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ބަންޑާރަ ބިމެއްގައި ފަރުދަކު އަމިއްލަ ޚަރަދުގައި ޢިމާރާތްކޮށް ހިންގި ފާމަސީއެއްގެ އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު ހަމަނުވަނީސް ކައުންސިލުން އެ ފާމަސީ ބަންދުކޮށް އެއްބަސްވުން އުވާލުމުން، ފާމަސީގެ ވެރިފަރާތް އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވިކަމަށް ނިހާއީ ޙުކުމެއް އޮތްއިރުވެސް، ޢިމާރާތާއި ހަލާކުވި ބޭހާއި ލިބެން ހުރި ފައިދާގެ ބަދަލު ކައުންސިލުން ދޭންޖެހޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ކައުންސިލުން ބުނީ 134/P5C/2014 ގައި އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވީ ފާމަސީގެ ވެރިފަރާތްކަމަށް ނިހާއީކޮށް ކަނޑައަޅާފައިވާތީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާއާއި 2017/SC-SJ/07 ގެ ދަށުން ބަދަލު ނުދެވޭނެކަމަށާއި، ތަން ހުސްކުރަން 7 ދުވަސް ދީފައިވާތީ ބޭހުގެ ގެއްލުމަކީ 24 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ރައްކާތެރިނުވުމުން ލިބުނު ގެއްލުމެއްކަމަށް.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
72/P5C/2012 ގެ ނިހާއީ ޙުކުމުގައި ޢިމާރާތުގެ ވެރިފަރާތަކީ އިސްތިއުނާފު ރައްދުވި ފަރާތްކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާތީ ޢިމާރާތުގެ އަގު ޙައްޤުވެއެވެ؛ ބޭސް ނައްތާލީ ކޯޓު އަމުރަކާނުލައިކަމުން ބޭހުގެ އަގު ޙައްޤުވެއެވެ؛ ނަމަވެސް 134/P5C/2014 ގައި އޭނާ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވިކަމަށް ނިހާއީކޮށް ކަނޑައަޅާފައިވާތީ ލިބެން ހުރި ފައިދާގެ ބަދަލު ޙައްޤެއް ނުވެއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ގއ. ދާންދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 50/P5C/2015
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ބައެއް ބަދަލުކުރި

ބައެއް ބަދަލުކުރި (ބަދަލުގެ އަދަދު 721,425.06 ރ. އިން 284,203.38 ރ. އަށް ދަށްކުރި)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ބަދަލު ދިނުން

ޢިމާރާތުގެ ވެރިފަރާތަކީ އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތުގައި ފާމަސީ ހިންގި ފަރާތްކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ޙުކުމަކީ ނިހާއީ ޙުކުމަކަށްވާތީ، އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތުގެ ކުރިން އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރިނަމަވެސް، ބަންޑާރަ ބިމުގައި އޭނާ އަމިއްލަ ޚަރަދުގައި ކުރި ޢިމާރާތުގެ ޝަރުޢީ އަގުކޮމިޓީން ކަނޑައަޅާ އަގަކީ އޭނާއަށް ޙައްޤުވާ ބަދަލެކެވެ.

HN2މަދަނީ › ބަދަލު ދިނުން

އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވިކަމަށް ނިންމާފައިވާ ޤަޟިއްޔާގެ މައުޟޫއަކީ ބަދަލު ނަގައިދިނުން ނޫންކަމަށާއި ބަދަލުގެ ދަޢުވާ ވަކިން ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް އެ ޙުކުމުގައި އަންގާފައިވާނަމަ، ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ގެއްލިފައެއް ނުވެއެވެ؛ އެ ދަޢުވާ ބެލުމަކީ ނިހާއީ ޙުކުމެއް އަލުން ބެލުމެއް ނޫނެވެ.

HN3މަދަނީ › ބަދަލު ދިނުން

ޑޮކްޓަރީ ބޭހަކީ ވަކި މިންގަނޑެއްގައި ރައްކާތެރިކޮށް ބަހައްޓަންޖެހޭ އެއްޗަކަށްވާއިރު، ޝަރުޢީ ކޯޓު އަމުރަކާނުލައި ފާމަސީ ބަންދުކޮށް އެތަނުގައިހުރި ބޭސް ނައްތާލުމުން ހަލާކުވި ބޭހުގެ އަގަކީ ވެރިފަރާތަށް ޙައްޤުވާ ބަދަލެކެވެ.

HN4މަދަނީ › ބަދަލު ދިނުން

އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވެގެން އެއްބަސްވުން ބާޠިލުވެފައިވާކަމަށް ނިހާއީ ޙުކުމެއް އޮތްހިނދު، އެއްބަސްވުމުގެ ބާކީ މުއްދަތުގައި ފާމަސީ ހިންގައިގެން ލިބޭނެކަމަށް ލަފާކުރާ ފައިދާގެ ބަދަލަކީ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ގޮތުން ޙައްޤުވާ ބަދަލެއް ނޫނެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާ އަދި 24 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2002 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 40 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • ޤާނޫނުއަސާސީގެ 17 ވަނަ މާއްދާ، 20 ވަނަ މާއްދާ، 40 ވަނަ މާއްދާ
  • ޑޮކްޓަރީ ބޭސް އެތެރެކުރުމާއި ޑޮކްޓަރީ ބޭސް ވިއްކުމުގެ ޤަވާޢިދުގެ 29 ވަނަ ނަންބަރު
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ކޯޓު އަމުރު 2017/SC-SJ/07
  • 2014/SC-A/52
  • ގއ. ދާންދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 72/P5C/2012
  • ގއ. ދާންދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 134/P5C/2014
  • ގއ. ދާންދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 135/P5C/2014

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ