ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/392ހައިކޯޓު · 20 ޖަނަވަރީ 2021 · އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

މާހަލް ޓުއަރސް ޕވޓ ލޓޑ ވ. އެންޓްރެކް މޯލްޑިވްސް ޕވޓ ލޓޑ

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 20 ޖަނަވަރީ 2021ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2588/Cv-C/2018ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން 670,000 ޑޮލަރަކީ އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ދަޢުވާކުރި ފަރާތަށް ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާއެއްކަން މަދަނީ މިންގަނޑުން ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި މަހުން މަހަށް ސިވިލް ކޯޓަށް ދައްކައި ދަރަނި ޚަލާޞްކުރުމަށް ޙުކުމްކުރި.
ވާޤިޢާ
ސަރުކާރުން ކުއްޔަށް ދީފައިވާ ރިސޯޓެއް ސަބްލީސްކުރުމަށް ދެ ކުންފުންޏެއްގެ މެދުގައި ނެގޯޝިއޭޓް ކުރެވި ޑްރާފްޓް އެގްރީމެންޓެއް އެކުލަވާލެވުނު ނަމަވެސް ސޮއިނުކުރެވެއެވެ. ސޮއިކުރުމުގެ ކުރިން ތިން ފަހަރަކުން 700,000 ޑޮލަރު ދިން ނަމަވެސް ރިސޯޓު ސަބްލީސްކޮށް ނުދީ، 30,000 ޑޮލަރު އަނބުރާ ދެއްކުމުން ބާކީ ފައިސާއާއި ފައިނޭންސިންގ ކޮސްޓް ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރެވުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ލިޔުމުން ކޮންޓްރެކްޓެއް ނެތި، ރިސޯޓެއް ސަބްލީސްކުރުމުގެ ނެގޯޝިއޭޓް ކުރުމުގެ މަރުޙަލާގައި ދީފައިވާ އެޑްވާންސް ފައިސާއަކީ އަނބުރާ ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާއެއްތޯ؛ އެކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލަންޖެހޭނީ ކޮން ފަރާތަކުންތޯ؛ އަދި ސީލާއި ސޮއިކުރި މީހުންގެ ނަން ނެތް ޕޭމަންޓް ވައުޗަރތަކަށް ދެވޭނެ ބުރަދަނަކީ ކޮބައިތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ، ފައިސާ އަނބުރާ ދައްކާގޮތަށް ދިން ކަމުގެ ކޮންޓްރެކްޓެއް ނެތްކަމަށާއި، ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގައި އޮތްކަމަށާއި، ސުވާލު އުފެދިފައިވާ ޕޭމަންޓް ވައުޗަރތަކަށް ބުރަދަން ދީފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި ފައިސާއަކީ އެކްސްކްލޫސިވިޓީ ޕީރިއަޑެއްގެ މުޤާބިލުގައި ދިން ނޮން-ރީފަންޑަބަލް ފައިސާ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ދެފަރާތުގެ މެދުގައި ސަބްލީސްގެ އެއްބަސްވުމެއް ވެފައިވާކަމަށާއި ފައިސާ ލިބުނުކަން އިންކާރުނުކުރާތީ، ފައިސާއަކީ އަނބުރާ ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާއެއް ނޫންކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ ފައިސާ ލިބުނު ފަރާތުގައި އޮތްކަމަށާއި، އެކްސްކްލޫސިވިޓީ ޕީރިއަޑެއް ސާބިތުނުވާކަމަށާއި، ބޮޑު އަދަދެއް ހަދިޔާއެއްގެ ގޮތުގައި ދިންކަމަށް ބުއްދި ޤަބޫލުނުކުރާތީ، ސިވިލް ކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމްކުރި.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 2588/Cv-C/2018
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ޤާނޫނުގައި ވަކި ސިފައެއްގައި އޮތުން ލާޒިމުނުކުރާ ކޮންޓްރެކްޓަކީ ވަކި ގޮތަކަށް އޮތުން ލާޒިމް އެއްޗެއް ނޫނެވެ. އެއީ އެއްފަރާތުން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމެއް އަނެއް ފަރާތުން ޤަބޫލުކުރުމުން ވުޖޫދަށް އަންނަ އެއްޗެއް ކަމަށާއި، ކޮންޓްރެކްޓުގެ ވުޖޫދު ތަފާތު ވަސީލަތްތަކުން ސާބިތުކުރެވިދާނެއެވެ. ލިޔުމުން އެއްބަސްވުމެއް ނެތްނަމަވެސް މުޢާމަލާތް ވެފައިވާކަމަށް ދެފަރާތުން އެއްބަސްވާނަމަ އެއްބަސްވުމެއް ވެފައިވާ ކަމަށް ބަލަންޖެހޭނެއެވެ.

HN2މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ކިތާބީ ހެއްކަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ފުރިހަމަ ކިތާބީ ދަލީލަކަށް ނުވިޔަސް، ހެކިންގެ ހެކިބަހާއި ޤަރީނާއިން ފުރިހަމަކުރެވިދާނެ ދަލީލެކެވެ. ކުންފުނީގެ ސީލާއި ސޮއިކުރި މީހުންގެ ނަން ނެތް ޕޭމަންޓް ވައުޗަރަކީ ފުރިހަމަ ކިތާބީ ހެއްކެއް ނޫން ނަމަވެސް، ޗެކުތަކުގެ އަދަދާ ދިމާވާތީ ފައިސާ ދިންކަން ސާބިތުކުރުމަށް އޭގެ ބުރަދަން ދެވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ފައިސާއަކީ އަނބުރާ ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާއެއްތޯ ސާބިތުކުރުމަށް އެ ވައުޗަރތައް ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިނުގަނެވޭނެއެވެ.

HN3މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ވަކި މުއްދަތެއް ކަނޑައެޅުމަކާ ނުލައި އެކްސްކްލޫސިވިޓީ ޕީރިއަޑެއް ދެވުނު ކަމަށް ބުނުމަކީ ސަބަބުވެރި އިންސާނެއްގެ ބުއްދިއަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ވާހަކައެއް ނޫނެވެ. އެފަދަ މުއްދަތެއް ދިން ކަމާއި، އޭގެ މުއްދަތާއި، ހަމަވިކަން އަންގައި އެއްބަސްވުން ނިންމިކަން ސާބިތުނުކޮށް، އެއް ފަރާތުން މަޑުކުރި މުއްދަތަކީ އެކްސްކްލޫސިވިޓީ ޕީރިއަޑެއް ކަމަށް ބަލާނެ ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތެވެ.

HN4މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

މަދަނީ ޚުޞޫމާތުތަކުގައި ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ (onus probandi) އަކީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ މަސްއޫލިއްޔަތެވެ. ނަމަވެސް ދަޢުވާ ރައްދުވާ ފަރާތުން ކުރާ ދިފާޢީ ދަޢުވާއެއް (ދަފްޢެއް) ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލަންޖެހޭނީ އެ ދަފްޢެއް ކުރިމަތިކުރާ ފަރާތުންނެވެ. (2010/SC-A/02)

HN5މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

މީހަކަށް ލިބިފައިވާކަން ސާބިތުވާ ފައިސާއަކީ އަނބުރާ ދައްކާގޮތަށް ލިބުނު ފައިސާއެއް ނޫންކަމަށް އެމީހަކު ބުނާނަމަ، އެއީ ހަދިޔާއެއްކަން ނުވަތަ މުޢާމަލާތަކުން އޭނާގެ ޙައްޤެއް އޮތް ފައިސާއެއްކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލަންޖެހޭނީ ފައިސާ ލިބުނު ފަރާތުންނެވެ. ޚަރަދުދީ ބެލެހެއްޓުމުގެ ޒިންމާ ނެތް ފަރާތްތަކެއްގެ މެދުގައި ދޭ ފައިސާއަކީ ތަބައްރުޢެއްކަން ނޭނގޭނަމަ، އަޞްލަކީ އެއީ އަނބުރާ ދައްކަންޖެހޭ ދަރަންޏެއް ކަމުގައި އޮތުމެވެ. (2018/SC-A/45)

HN6މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ކޮންޓްރެކްޓެއް ކުރިއަށްދާނެކަމުގެ ޔަޤީންކަމުގައި އެއް ފަރާތުން އަނެއް ފަރާތަށް ބޮޑު އަދަދެއްގެ ފައިސާ ދީފައިވާއިރު، ފައިސާ ލިބުނު ފަރާތުން އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފަށް މުޢާމަލާތް އެހެން ފަރާތަކާ ކޮށްފިނަމަ، އެއްބަސްވުމަށް ބަރޯސާވެގެން ދިން ފައިސާއަކީ އަނބުރާ ލިބެންޖެހޭ ފައިސާއެކެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 1 ވަނަ މާއްދާ އަދި 3 ވަނަ މާއްދާ
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2009/SC-A/30
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/SC-A/02 (އަޙްމަދު ނާޝިދު ވ. މުޙައްމަދު މުސްޠަފާ)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/SC-A/45 (ޢަލީ ޝަރީފު ވ. އުއްމުސަލްމާ)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
ރައުޔު ލިޔުނު ފަނޑިޔާރު
މުޙައްމަދު ފައިޞަލް · ތާއީދުކުރެއްވީ: ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ