ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މަރްޔަމް ޔުމްނާ

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް އިސްތިއުނާފު ނުކުރެވި ހުރުމުން، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ SC/2015/14 ސަރކިއުލަރގެ ދަށުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ހުށަހަޅާ މައްސަލައެއްގައި ހައިކޯޓުން ބަލަނީ ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޞައްޙަ ޙުކުމެއްތޯއެވެ؛ އެއީ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަތޯ، ޤާނޫނުއަސާސީން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވޭތޯ، އަދި ޙައްދު ޖެހުން މަނާކުރާ ސަބަބެއް ނެތްތޯއެވެ.

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ ކުށް ރަނގަޅަށް ދޭހަވާ ބަހަކުން ލަސްނުކޮށް އަންގަންވާނެއެވެ؛ (ށ) ގެ ދަށުން އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ޝަރީޢަތްކޮށް ނިންމަންވާނެއެވެ؛ (ނ) ގެ ދަށުން ތިމާއާ ދެކޮޅަށް ބަޔާން ނުދިނުމުގެ ޙައްޤު އަންގަންވާނެއެވެ؛ (ބ) އަދި (ޅ) ގެ ދަށުން ދިފާޢުގެ ވަސީލަތްތަކާއި ވަކީލަކާ މަޝްވަރާކުރުމުގެ ޙައްޤު ލިބިދޭންވާނެއެވެ؛ ވަކީލު ޢައްޔަންކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމަށްފަހު އެކަމަށް ނޭދުނަމަ ޙައްޤުތައް ލިބިދީފައިވާ ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ށ))

ޒިނޭއަކީ ޙައްދު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެކެވެ؛ އެ ކުށް ސާބިތުކުރެވެނީ ކުށްކުރި މީހާގެ އިޢުތިރާފުން ނުވަތަ މަދުވެގެން 4 ފިރިހެނުންގެ ހެކިބަހުންނެވެ؛ އިޢުތިރާފު ޞައްޙަވުމަށް ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރުމާއި ބާލިޣުވުމާއި އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ވުން ޝަރުޠެވެ؛ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވެއްޖެނަމަ ޙައްދު ޤާއިމުކުރުމުން ދުރުހެލިވާންޖެހޭނެއެވެ (2013/HC-A/122). (ޕެރ. 3(ނ))

ޖިނާއީ އިޢުތިރާފަކީ ފަނޑިޔާރުގެ އިޤްތިނާޢުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ޤާއިމުވާ ދަލީލެއް ކަމުން، މަދަނީ އިޢުތިރާފާ ޚިލާފަށް އެ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވެވޭނެއެވެ؛ ރުޖޫޢަވުމާއި އޭގެ ސަބަބުތައް ވަޒަންކޮށް ތަޤްޔީމުކުރުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވަނީ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރަށެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/23). (ޕެރ. 3(ރ))

ޒިނޭގެ ކުށަށް ވާ އިޢުތިރާފަކީ ޙުކުމް ތަންފީޛުކޮށް ނިމުމުގެ ކުރިން ރުޖޫޢަވުން ހުއްދަ އިޢުތިރާފެކެވެ؛ ޢަމަލަކުން، ޢިޝާރާތަކުން ނުވަތަ ބަހަކުން ރުޖޫޢަވެވިދާނެއެވެ (2013/HC-A/122)؛ ރުޖޫޢަނުވާނަމަ ޝަރީޢަތުގައި ވި ޞައްޙަ އިޢުތިރާފުގެ މައްޗަށް ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ 27 (ށ) ގެ ދަށުން ޙައްދާއި ގޭބަންދު ކަނޑައެޅުން ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތެވެ. (ޕެރ. 3(ރ))

ޙުކުމްކުރުމުގެ މަޖިލީހަށް ޙާޟިރުވުމަށް ފޮނުވާ އަމުރާ ޙަވާލުވެ، މަޤްބޫލު ޢުޛުރެއް ނެތި ޙާޟިރުނުވާ ފަރާތެއްގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ޙުކުމް ކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ބ))