Saeed Lex
ހައިކޯޓު · 2019/HC-A/19 · 24 އޮގަސްޓް 2022 · އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ފޮމެންޓޯ އެސޯސިއޭޓެޑް ސިންގަޕޯރ ހޯލްޑިންގްސް ޕވޓ ލޓޑ ވ. އޭޑީކޭ ކޮމްޕެނީ ޕވޓ ލޓޑ

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 3069/Cv-C/2017

Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ސިންގަޕޫރުގެ ކޯޓަކުން ކަނޑައެޅި ލޯނުގެ ފައިސާ ލޯނު ނެގި ފަރާތުން ދައްކާ ނިމިފައިވާއިރު، ލޯނަށް ދިން ކޯޕަރޭޓް އަދި ޕަރސަނަލް ގެރެންޓީ ތަންފީޛުކުރުމަށް ގެރެންޓަރުންގެ މައްޗަށް ދަޢުވާ ކުރެވޭތޯ؛ އަދި ފަރާތްތަކުން ނުބުނާ ކަމަކަށް (އިޚްތިޞާޞް/ދަޢުވާކުރުމުގެ ބާރު) ކޯޓުން ރިޢާޔަތްކުރެވޭތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

  1. ފަރާތެއްގެ ވަކީލު މަސްލަޙަތު ފުށުއަރާކަމަށް ބުނާ އިޖުރާއީ އިޢުތިރާޟެއް ޤަބޫލުކުރެވޭނީ އެކަން ސާބިތުކުރާ ހެއްކެއް ހުށަހަޅައިގެންނެވެ؛ އިސްތިއުނާފު ފޯމު ތައްޔާރުކުރިއިރު އެ ވަކީލަކީ އަނެއް ފަރާތުގެ ލޯ ފަރމުގެ މެމްބަރެއްކަމުގެ ހެއްކެއް ނެތްނަމަ މަސްލަޙަތު ފުށުއެރުމެއް ނުފެނެއެވެ. (ޕެރ. 11)
  2. ދަށު ކޯޓުން މައްސަލަ މައުޟޫޢީގޮތުން ނުބަލާ ދަޢުވާކުރުމުގެ ބާރު ނެތުމުގެ މައްޗަށް ނިންމާފައިވާނަމަ، މައުޟޫޢީގޮތުން ބެލުމުން މެނުވީ ގޮތް ނުކަނޑައެޅޭ ނުކުތާތައް (މިސާލަކަށް ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުން ފައިސާއަށް އިންކާރުނުކުރުން) އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ގޮތް ކަނޑައެޅޭ ނުކުތާއެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 12)
  3. ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހައިކޯޓުން މައްސަލަ ބަލާނީ ދަށު ކޯޓުގައި ހުށަހެޅި ހެކިތަކާއި ދިފާޢުތަކަކީ އަސާސްކަމުގައި ބަލައިގެންނެވެ؛ ދަށު ކޯޓުގައި ފާހަގަކުރުމުގެ ފުރުޞަތު އޮވެ ހުށަނާޅާ ނުކުތާތައް އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ނުބެލޭނެއެވެ؛ ޢާންމު އުޞޫލުން އިސްތިއުނާފުގައި ގޮތް ކަނޑައަޅަނީ ދަށު ކޯޓުގައި ފާހަގަކޮށް، ޙުކުމަށް އަސަރުކުރާ ނުކުތާތަކަށެވެ (2014/HC-A/83، 2014/SC-A/41). (ޕެރ. 14-15)
  4. އިޚްތިޞާޞާ ޚިލާފުވުމުގެ މައްސަލަތަކަކީ މި ޢާންމު އުޞޫލުން އިސްތިސްނާވާ ކަމެކެވެ (ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 46 ވަނަ މާއްދާ)؛ އެ ފަދަ މައްސަލައެއްގައި ކޯޓުގެ އިސްނެގުމުން ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 16)
  5. ކޯޓަކަށް ޤާނޫނުން އިޚްތިޞާޞާއި ބާރު ލިބިދީފައިވާތޯ ބެލުމަކީ މައްސަލަ ކުރިއަށް ގެންދިއުމުގެ ކުރިން ބަލަންޖެހޭ އަސާސީ ކަމެކެވެ؛ އިޚްތިޞާޞް ނެތި ކުރާ ނިންމުމަކީ އަޞްލުން ބާޠިލު، އެއްވެސް ފަރާތެއް ބެދިގެން ނުދާ ނިންމުމެކެވެ. އެހެންކަމުން އެއްވެސް ފަރާތެއްގެ އިޢުތިރާޟެއް ނެތިއްޔާވެސް އިޚްތިޞާޞާއި ބާރު އޮތްތޯ ބަލައި ގޮތް ކަނޑައެޅުމަކީ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރުގެ ދައުރެވެ. (ޕެރ. 17)
  6. ގެރެންޓީތަކަކީ މައިގަނޑު ލޯނު އެއްބަސްވުމަށް ބިނާވާ އެއްބަސްވުންތަކެއް ކަމަށްވާތީ، މައިގަނޑު އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ލޯނު ނެގި ފަރާތުން އަދާކުރަންޖެހޭ މާލީ ޒިންމާތައް (ޕްރިންސިޕަލް، އިންޓްރެސްޓް އަދި ޚަރަދު) އަދާކޮށް ނިމިފައިވާއިރު، ގެރެންޓަރުންގެ މައްޗަށް އިތުރަށް ދަޢުވާ ކުރިއަށްގެންދެވޭނެ ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 18.6-18.7)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.