ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/341ހައިކޯޓު · 2 ފެބުރުއަރީ 2022 · ޤަސްދުގައި މީހަކު މަރާލުން

ނަމާއި އެޑްރެސް އުނިކުރެވިފައި ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 2 ފެބުރުއަރީ 2022ދަށު ކޯޓު: ޖުވަނައިލް ކޯޓު 28/Jv-C/2016ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ޖުވެނައިލް ކޯޓުން ސިއްރު ހެކިންގެ ހެކިބަހާއި ސީސީޓީވީ ފުޓޭޖާއި ވީޑިއޯ އެނަލިސިސް ރިޕޯޓާއި މެޑިކަލް ހެކިތަކަށް ބިނާކޮށް ތޫނު އެއްޗެއް ބޭނުންކޮށްގެން ޤަޞްދުގައި މީހަކު މެރުމުގެ ކުށް ސާބިތުކޮށް، 16 އަހަރާއި 8 މަސް ޖަލަށްލުމަށް ޙުކުމްކޮށް، ވާރުތަވެރިންނަށް ދިޔަ ޙައްޤުވާކަމަށް ކަނޑައެޅި؛ އެހެން ދެ ކުދިންގެ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވި.
ވާޤިޢާ
2016 ޖޫން 3 ގައި މަޖީދީމަގުގައި ހިނގި މާރާމާރީއެއްގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުޑަކުއްޖާ ވަޅިއަކުން އަނެއް ކުއްޖާގެ ކަރަށް ހަރާލުމުން، ގިނަ ލޭ ބޭރުވެ ޝޮކަށް ގޮސް އެކުއްޖާ ނިޔާވި.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ތޫނު އެއްޗެއް ބޭނުންކޮށްގެން ޤަޞްދުގައި މީހަކު މެރުމުގެ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ޝަރީޢަތުގައި ބޭނުންވާ ދެ ޝަފަހީ ހެކިންގެ ޤަޠްޢީ ހެކިބަސް ނެތި ކުށް ސާބިތުކުރެވޭތޯ؛ ހެކިބަސްތަކުގައިވާ ފުށުއެރުންތަކުން ހެކިބަސް ބާޠިލުވޭތޯ؛ އަދި ދަށުކޯޓުގެ ޤާޟީ ޝަރީޢަތުގެ ބޭރުގެ އަމިއްލަ ޢިލްމަށް ބިނާކޮށް ހެކި ވަޒަންކުރިތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ޤަތުލު ޢަމްދަށް ދެ ހެކިންގެ ޤަޠްޢީ ހެކިބަސް ބޭނުންވާކަމަށާއި ސިއްރު ހެކިންގެ ހެކިބަސްތަކުގައި ފުށުއެރުންތައް ހުރިކަމަށާއި ޤާޟީ އަމިއްލަ ޢިލްމަށް ބިނާކޮށް ވީޑިއޯ ވަޒަންކުރިކަމަށް. ދައުލަތުން ބުނީ ގުޅުވާލެވޭ ހެކިން ޖިނާއީ ކުށް ސާބިތުކުރެވޭކަމަށާއި ފުށުއެރުންތައް ޖައުހަރީ ނޫންކަމަށް.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
މަރުގެ މައްސަލަތަކަށް ޤުރުއާނުގައި ވަކި ނިޞާބެއް ނެތުމުން ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަންޖެހޭކަމަށާއި، ފުށުއެރުންތައް ޖައުހަރީ ނޫންކަމަށާއި، ހެކިތަކުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ހަމަލާދީ އެއާ މަރާ ގުޅޭކަން ސާބިތުވާކަމަށާއި، ވީޑިއޯއާބެހޭ ފާހަގަކުރުން ބިނާވެފައިވަނީ ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅުނު ހެކިތަކަށްކަމަށް ކޯޓުން ދެކުނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ޖުވަނައިލް ކޯޓު 28/Jv-C/2016
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (ތަޙުލީލުން ދޭހަވާ ގޮތުން)

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ޤަސްދުގައި މީހަކު މަރާލުން

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 142 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ފަނޑިޔާރުން ޢަމަލުކުރާނީ ޤާނޫނުއަސާސީއާއި ޤާނޫނަށް ކަމަށާއި، އިސްލާމީ ޝަރީޢަތަށް ރުޖޫޢަވާނީ ޤާނޫނުއަސާސީއާއި ޤާނޫނުގައި ވަކިގޮތަކަށް ކަނޑައަޅާފައިނުވާ ކަންކަމުގައެވެ. (ޕެރ. 36، 37)

HN2ޖިނާއީ › ޤަސްދުގައި މީހަކު މަރާލުން

ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 7 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ވަކިގޮތަކަށް ހެކި ލިބިފައިވުން ބޭނުންވާކަމަށް ޤުރުއާނުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ ކަމެއްގައި މެނުވީ ހެކިދިނުމާއި ހޯދުމުގައި ޢަމަލުކުރެވޭނީ އެޤާނޫނަށެވެ؛ މަރުގެ މައްސަލަތަކަކީ ޤުރުއާނުގައި ވަކި ނިޞާބެއް ކަނޑައެޅިފައިވާ ކަމެއް ނޫންކަމުން، ޤަޞްދުގައި މީހަކު މެރުން ސާބިތުކުރުމަށް ދެ ޝަފަހީ ހެކިންގެ ޤަޠްޢީ ހެކިބަސް ލާޒިމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 39–43)

HN3ޖިނާއީ › ޤަސްދުގައި މީހަކު މަރާލުން

ހެކިބަހުގައިވާ ފުށުއެރުންތަކުން ހެކިބަސް ބާޠިލުވަނީ، އެއީ މައްސަލަ ބިނާވާ ޙަޤީޤަތްތައް ފުރޮޅިގެންދާ ޖައުހަރީ ތަފާތުތަކެއްނަމައެވެ؛ ހެކިބަސް ވަޒަންކުރަންވާނީ ހުރިހާ ހެކިތަކަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ހެކިވެރިޔާ ބަޔާންދިން ޙާލަތާއި ތަޢާރުޟުގެ ޠަބީޢަތަށް ބަލައިގެން ކަމަށާއި، ދަޢުވާގެ ޖައުހަރަށް ނުބުރޫއަރާ ކުދިކުދި ފަރަގުތަކަށް ބޮޑު ބުރަދަނެއް ދީގެން ނުވާނެއެވެ. (ހައިކޯޓުގެ 2017/HC-A/369 ގެ އުޞޫލުތައް؛ ޕެރ. 44، 45، 50)

HN4ޖިނާއީ › ޤަސްދުގައި މީހަކު މަރާލުން

ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދިން ހަމަލާއަށްފަހު އެހެން މީހުން ހަމަލާދިންކަމަށް ބުނިޔަސް، ހެކިތަކުން އޭނާގެ ހަމަލާއާއި މަރާ ގުޅޭކަން ސާބިތުވެ، އޭނާގެ ހަމަލާ ނުލިބުނުނަމަވެސް މަރުވީސްކަމަށް ބެލެވޭނެ ހަރުދަނާ އަސާސެއް ނެތްނަމަ، އޭނާ މަރުގެ ޒިންމާއިން ބަރީއަ ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 49)

HN5ޖިނާއީ › ޤަސްދުގައި މީހަކު މަރާލުން

ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅުނު ޝަފަހީ ހެކިބަހާއި ވީޑިއޯ ފުޓޭޖް ފަދަ ހެކިތަކުން ޤާޟީއަށް ފެނި އެނގޭ ކަމެއް ޙުކުމުގައި ފާހަގަކުރުމަކީ ޝަރީޢަތުގެ ބޭރުގެ ޤާޟީގެ އަމިއްލަ ޢިލްމަށް ބިނާކޮށް ކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 53)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 142 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 76/24 (ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 7 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 72/14 (އަންހެނުންގެ ހެކިބަހުގެ ޤާނޫނު)
  • ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޤަވާޢިދު 6.0 ގެ 56 ވަނަ ނަންބަރު
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 (ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ) އަދި (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 20 ވަނަ ބާބު އަދި 92 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (ދަށުކޯޓުން)
  • ކުޑަކުދިންގެ ޢަދުލުގެ ޤަވާޢިދުގެ 31 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (ދަށުކޯޓުން)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 149 ވަނަ މާއްދާ (ފަރާތްތަކުން ޙަވާލާދީފައި)
  • ހައިކޯޓުގެ 2017/HC-A/369
  • ހައިކޯޓުގެ 2014/HC-A/26
  • ހައިކޯޓުގެ 2014/HC-A/74
  • ހައިކޯޓުގެ 2010/HC-A/57
  • ހައިކޯޓުގެ 2019/HC-A/19-N
  • ހައިކޯޓުގެ 2013/HC-A/163
  • ހައިކޯޓުގެ 2015/HC-A/286
  • ހައިކޯޓުގެ 2011/HC-A/149
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2016/SC-JC/08
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2012/SC-A/01

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙަސަން ޝަފީޢު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ