ޢަބްދުﷲ ނަޡީފް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތާއި އިތުރު މީހެއްގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ވާރިޘުން ޤިޞާޞަށް އެދުނުތީ މެރުމަށް ޙުކުމްކޮށް، ތިންވަނަ މީހާގެ މައްޗަށް ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތާއި އިތުރު ބަޔަކު ވިލިމާލޭގައި މީހަކާ މެދު މާރާމާރީ ހިންގައި، ލަކުނޑި ބުރިއަކުން ބޮލުގައި ޖެހުމުގެ ސަބަބުން އެމީހާ ނިޔާވުމާ ގުޅިގެން ޤަޞްދުގައި މީހަކު މަރާލުމުގެ ދަޢުވާ ކުރެވުނެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ޤަޞްދުގައި މީހަކު މަރާލުމުގެ ކުށުން ކުށްވެރިކޮށް ޤިޞާޞްގެ ގޮތުން މެރުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ކުރި ޙުކުމް، ހެކިބަހުގައި ހުރި ފުށުއެރުންތަކާއި، ޤިޞާޞްގެ މައްސަލައިގައި އަންހެނުންގެ ހެކިބަސް ބަލައިގަތުމާއި، ހެކިންގެ ޢަދުލުވެރިކަމާއި، ދިފާޢީ ހެކިން (އެލިބައި) އާއި ބިރުދައްކައިގެން ނެގި ކަމަށް ބުނާ ބަޔާންތަކާ ގުޅިގެން ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފުވޭތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ހެކިބަހުގައި ފުށުއެރުންތައް ހުރިކަމާއި، ޤިޞާޞްގައި ދެ ފިރިހެނުންގެ ހެކިބަސް ބޭނުންވާކަމާއި، ހެކިންގެ ޢަދުލުވެރިކަމާމެދު ސުވާލު އުފެދޭކަމާއި، ދިފާޢީ ހެކިންނަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ބިރުދައްކައިގެން ނެގި ބަޔާންތަކަށް ބުރަވެފައިވާކަމެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- މާރާމާރީ ހިނގިކަމާއި، ތަނާއި ވަގުތާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދެނެގަތުމާއި، ހަތިޔާރާމެދު ހެކިންގެ ބަހުގައި ޝައްކު އުފެދޭ ފުށުއެރުމެއް ނެތްކަމާއި، އަންހެނުންގެ ހެކިބަސް ޤާނޫނުން ހަމަހަމަކޮށްފައިވާކަމާއި، އެލިބައި ދިފާޢު ލަސްކޮށް ހުށަހެޅިކަމާއި ހާދިސާ ހިނގިތަނުގައި ހުރިކަން ޔަޤީނީކޮށް ސާބިތުވާކަމާއި، ބިރުދެއްކި ކަމަށް ބުނާ ހެކިންގެ ބަސް ދަށުކޯޓުން ޤަބޫލުކޮށްފައި ނެތްކަމެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 1028/Cr-C/2011
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިއިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ހެކިވެރިޔާގެ ހެކިބަހުގައި ނުވަތަ ކުރިން ދިން ބަޔާނާއި ޝަރީޢަތުގައި ދިން ބަޔާނުގައި ތަޢާރުޟެއް ހުރިކަމަށް ބުނާނަމަ، ޙަޤީޤަތުގައިވެސް ތަޢާރުޟެއް އޮތްތޯއާއި އޭގެ ޒާތު ކޮބައިތޯ ފަރުވާތެރިކަމާއެކު ކަނޑައަޅައި، ހުށަހެޅިފައިވާ ހުރިހާ ހެކިތަކެއް ޝާމިލުވާ އަސާސެއްގެ މައްޗަށް އެހެކިބަސް ތަޤްޔީމްކުރަންވާނެއެވެ؛ ހެކިބަހުގައި ހިމެނޭ ކޮންމެ ތަޢާރުޟަކީ ހެކިވެރިޔާގެ ތެދުކަން ނަފީވާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.
ދަޢުވާގެ ޖައުހަރަށް ނުވަތަ އަސާސީ ތަރަހައަށް ލޮޅުމެއް ނާންނަ ވަރުގެ ކުދިކުދި ފަރަގު (discrepancies) ތަކަށް އެކަށީގެންނުވާ ބޮޑު ބުރަދަނެއް ދީގެން ނުވާނެއެވެ؛ ހެކިން ވަގުތު ބަޔާންކުރަނީ އަންދާޒާއިން ކަމަށްވާތީ، އެ އަންދާޒާތަކާއި ރެކޯޑުކުރެވިފައިވާ ވަގުތުތަކާ ދެމެދު ޤަބޫލުނުކުރެވޭފަދަ ފުށުއެރުމެއް ނެތްނަމަ އެއީ ބުރަދަން ދޭންޖެހޭ ޚިލާފެއް ނޫނެވެ.
އެކަކަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ބައިވެރިވެގެން ހިންގާ ޖަރީމާއެއްގައި، މަރުގެ ސަބަބަކަށްވި ހަމަލާ ދިނީ ކާކުކަން ޔަޤީނީކޮށް ކަނޑައަޅަން ނުޖެހެއެވެ؛ ޖަރީމާގައި ބައިވެރިވި ކޮންމެ މީހަކުވެސް އެމީހަކު އެކަނި އެ ޢަމަލު ހިންގި ފަދައިން ޒިންމާކުރެވޭނެއެވެ (ތަމާލުއު).
ޤާނޫނު ނަންބަރު 72/14ޖ (އަންހެނުންގެ ހެކިބަހުގެ ޤާނޫނު) އާއި ޝަރީޢަތް ކުރުމާބެހޭ ޤަވާޢިދު (6) ގެ 56 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ޒިނޭ ފިޔަވައި ޙައްދާއި ޤިޞާޞްގެ މައްސަލަތަކުގައި ހެކިބަސް އަދާކުރާނީ ކަނޑައެޅިގެން ދެ ފިރިހެނުން ކަމަށް ބުނެވެން ނެތެވެ؛ ޤިޞާޞްގެ މައްސަލަތަކުގައި މެޑިކަލް އެވިޑެންސާއި ޤަރީނާ (ޤަސާމާގެ އަސާސްވެސް) އަށް ބުރަވެވިދާނެއެވެ.
ހެކިވެރިޔާގެ ޢަދުލުވެރިކަމުގެ ސިފައަކީ ބޮޑެތި ފާފަތަކަށް އަރައިނުގަންނަ އަދި ކުދި ފާފަ ކުރުމުގައި ދެމިނުހުންނަ ކަމެވެ؛ ނުދަންނަ މީހުން ސާފުކޮށް ދެނެނުގަނެވުމަކީ ދަންނަ މީހުން ދެނެގަތުމާމެދު ޝައްކު އުފެދޭނެ ކަމެއް ނުވަތަ ހެކިންގެ ޢަދުލުވެރިކަން ގެއްލޭނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ.
ހަނުހުރުމުގެ ޙައްޤާއި އަމިއްލަ ނަފުސާ ދެކޮޅަށް ބަޔާން ނުދިނުމުގެ ޙައްޤަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 2 ވަނަ ބާބުގެ ދަށުން ކަށަވަރުކޮށްދީފައިވާ ޙައްޤުތަކެކެވެ؛ ނަމަވެސް 'ކުށުގެ ޢަމަލު ހިނގިތަނުގައި ނެތް' ކަމުގެ ދިފާޢު (alibi) ސާބިތުކުރުމަށް ހުށަހަޅާ ހެކިންގެ ބަހަށް ބުރަދަން ދޭނީ، ޕްރޮސިކިއުޝަނުގެ ހެކިންގެ ބަހުން ވަގުތާއި ޤަބޫލުކުރެވޭ ތަފާތެއް އޮތްނަމައެވެ؛ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ހާދިސާ ހިނގިތަނުގައި ހުރިކަން ޔަޤީނީކޮށް ސާބިތުވެއްޖެނަމަ އެ ދިފާޢު ބަލައެއް ނުގަނެވޭނެއެވެ.
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 142 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)، (ނ) އަދި (ކ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/66 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 88 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 110 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 1204 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)، 1205 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 72/14ޖ (އަންހެނުންގެ ހެކިބަހުގެ ޤާނޫނު)
- ޝަރީޢަތް ކުރުމާބެހޭ ގޮތުން ހެދިފައިވާ ޤަވާޢިދު (6) ގެ 56 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 6/2008 (ޢާންމު ޤަވާޢިދުތަކާ ބެހޭ ޤާނޫނު)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 122 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 (ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު)
- Criminal Justice and Public Order Act 1994 (UK) ގެ 34، 35، 36 އަދި 37 ވަނަ މާއްދާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2012/SC-A/01
- ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2015/HC-A/288
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޙުސައިން ޝަހީދު (ރިޔާސަތު)
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.