ޢަބްދުﷲ ނަޘީފް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
ނަތީޖާ: ތަޢުޒީރީ އަދަބު ކަނޑައެޅުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ތަޙުވީލުކުރި
ކީވޯޑުތައް: ޖިނާއީ، ޤަސްދުގައި މީހަކު މަރާލުން، ދަށުކޯޓުގައި ޤިޞާޞް ހިފުމަށް އެދުމަށްފަހު ވާރިސުން މަޢާފުދިނުން، ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުން އަދަބު ކަނޑައެޅުން، ތަހުވީލުކުރުން
ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 1028/Cr-C/2011
Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފްކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ސުޕްރީމް ކޯޓުން ހައިކޯޓަށް ޙަވާލުކުރި ޤަސްދުގައި މީހަކު މަރާލުމުގެ މައްސަލައެއްގައި، މަރުވި މީހާގެ ވާރިސުން މަޢާފުދީފައިވާތީ ތަޢުޒީރީ އަދަބު ކަނޑައެޅުމަށް މައްސަލަ ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ތަޙުވީލުކުރުން.
ޚުލާޞާ
ވާޤިޢާ: ޤަސްދުގައި މީހަކު މަރާލުމުގެ ކުށުން ކުށްވެރިކޮށް، ވާރިސުން ޤިޞާޞް ހިފަން އެދުނުކަމަށް ބުނެފައިވާތީ މަރުގެ ޙުކުމް ކުރެވުނު މައްސަލައެއްގައި، ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި މަރުވި މީހާގެ ހުރިހާ ވާރިސުން ޙާޟިރުވެ ކުށްވެރިޔާއަށް މަޢާފުދިނެވެ.
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ކްރިމިނަލް ކޯޓުން (1028/Cr-C/2011) ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/81 ގެ 88 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން މެރުމަށް ޙުކުމްކޮށް، ހައިކޯޓުން (2017/HC-A/369) އެ ޙުކުމަށް ތާއީދުކުރިއެވެ. ސުޕްރީމް ކޯޓުން (2020/SC-A/72) ކުށްވެރިކަމަށް ތާއީދުކޮށް، 9/2014 ގެ 110 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ތަޢުޒީރީ އަދަބު ކަނޑައެޅުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ތަޙުވީލުކުރުމަށް ހައިކޯޓަށް ޙަވާލުކުރިއެވެ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ދެފަރާތުންވެސް ފާހަގަކުރާނެ އިތުރުކަމެއް ނެތްކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: މިއީ ހައިކޯޓުން މައުޟޫޢުގައި ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ޤަޟިއްޔާއެއް ނޫންކަމަށާއި، ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ ގޮތުގެމަތިން އަދަބު ކަނޑައެޅުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ތަޙުވީލުކުރަންޖެހޭކަމަށެވެ.
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
- ޤަސްދުގައި މީހަކު މަރާލުމުގެ މައްސަލައެއްގައި ދަށުކޯޓުގައި ޤިޞާޞް ހިފުމަށް އެދުމަށްފަހު މަރުވި މީހާގެ ހުރިހާ ވާރިސުން ކުށްވެރިޔާއަށް މަޢާފުދީފިނަމަ، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނިންމުމުގެ މަތިން، ކުށްވެރިޔާގެ މައްޗަށް ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 110 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާ ޙަވާލާދީ، އެ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ތަޢުޒީރީ އަދަބެއް ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ؛ އަދި އެ އަދަބުގެ މިންވަރު ކަނޑައަޅަންވާނީ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ކްރިމިނަލް ކޯޓުންނެވެ. (ޕެރ. 1، 4)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުން ހައިކޯޓަށް މައްސަލައެއް ޙަވާލުކުރީ ހަމައެކަނި ދަށުކޯޓަށް ތަޙުވީލުކުރުމަށް ކަމަށްވާނަމަ، އެއީ ހައިކޯޓުން މައްސަލައިގެ މައުޟޫޢުގައި ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ޤަޟިއްޔާއަކަށް ނުވާތީ، ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ ގޮތުގެމަތިން އަދަބު ކަނޑައެޅުމަށް މައްސަލަ ދަށުކޯޓަށް ތަޙުވީލުކޮށް ނިންމަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 5)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/81 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 88 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 110 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 1205 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2020/SC-A/72 ޤަޟިއްޔާ
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/HC-A/369 ޤަޟިއްޔާ
މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.