ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/481ހައިކޯޓު · 12 އޮކްޓޫބަރު 2021 · ވައްކަން ކުރުން

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޝިނާޙް ޢާމިރު

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބަދަލުކޮށް ދަޢުވާ ސާބި…
ހައިކޯޓު · 12 އޮކްޓޫބަރު 2021ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 779/Cr-C/2015ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، ޝަރީޢަތުގައި އިޢުތިރާފުވެ މުޅި ޒިންމާ ނެގި އަނެއް ފަރާތުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުކޮށް، އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ނިންމިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ދެ މީހަކު ގެއެއްގެ 6 ވަނަ ފަންގިފިލާއަށް ވަދެ ރ. 170،000 އާއި 10،000 ބާތާއި ކެމެރާއެއް ވަގަށް ނެގިކަމުގެ ދަޢުވާ އުފުލިއެވެ. އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތް ތަޙްޤީޤުގައި ތަފްޞީލުކޮށް އިޢުތިރާފުވެ، ޝަރީޢަތުގައި އިންކާރުކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ތަޙްޤީޤުގައި ކުށަށް އިޢުތިރާފުވެ ޝަރީޢަތުގައި އެ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއްގެ މައްޗަށް، ތަޙްޤީޤު ބަޔާނަށް ބާރުލިބޭ އެހެން ހެކި ޤަރީނާއަށް ބަލައި ވައްކަމުގެ ދަޢުވާ ސާބިތުވޭތޯ؛ އަދި އެއް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަކުން ކުށުގެ މުޅި ޒިންމާ ނެގުމަކީ އަނެއް ފަރާތް ކުށުން ބަރީއަވާ ސަބަބެއްތޯ، އަދި އަދަބު ކަނޑައަޅަންވީ ކޮން ޤާނޫނެއްގެ ދަށުންތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕީޖީ ބުނީ ތަޙްޤީޤު އިޢުތިރާފާއި ރުޖޫޢަވުމާ ގުޅޭ މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ތަބާނުވެ (ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 (ރ))، އިޢުތިރާފަށް ބާރުލިބޭ ހެކި ލިބިފައިވާއިރު ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ނިންމީ 51 (އ) އާ ޚިލާފަށް ކަމަށެވެ. ރައްދުވާ ފަރާތުން ހައިކޯޓުގައި ބުނީ ތަކެތި ގަތީ ޓޫރިސްޓުން ފިހާރައަށް ގެންދިޔުމުން ލިބުނު ކޮމިޝަނުން ކަމަށާއި، ލުއި އަދަބަކަށް އެދުނެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އެކަކު ޒިންމާނެގުމުން އަނެކަކުގެ ހެކި ތަޤްޔީމުކުރުމުގެ ވާޖިބު ނުނިމޭކަމާއި، ތަނުގެ ސިފައާއި ފޯނާއި ކެމެރާ ފެނުމާއި ވީޑިއޯ އެނަލިސިސްއާއި ފިލަން މަސައްކަތްކުރުމާއި ގަތް ތަކެތީގެ އިންވޮއިސްތަކުން ތަޙްޤީޤު ބަޔާނަށް ބާރުލިބޭތީ ދަޢުވާ 51 (އ) ގެ މިންގަނޑުން ސާބިތުވާކަމަށް ކޯޓުން ނިންމިއެވެ. ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 (ހ) ގެ ދަށުން 9/2014 ގެ ލުއި އަދަބު ކުށުގެ ރެކޯޑަށް ދަރަޖަ މަތިކޮށް ކަނޑައެޅިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 779/Cr-C/2015
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބަދަލުކޮށް ދަޢުވާ ސާބި…

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބަދަލުކޮށް ދަޢުވާ ސާބިތުކޮށް، 2 އަހަރު 4 މަސް 24 ދުވަހުގެ ޖަލު ޙުކުމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ވައްކަން ކުރުން

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 (ރ) ގެ ދަށުން، މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ނިންމާ ނިންމުންތަކަށް ދަށު މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތައް ތަބާވާން ޖެހޭނެއެވެ. އެއީ ދުސްތޫރީ މަބްދައެކެވެ. (ޕެރ. 9)

HN2ޖިނާއީ › ވައްކަން ކުރުން

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރެ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ވާ އިޢުތިރާފު ފިޔަވައި އެހެން އިޢުތިރާފެއް ހެއްކެއްކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ. ތަޙްޤީޤުގައިވާ އިޢުތިރާފެއްގެ މައްޗަށް އެކަނި ބިނާކޮށް ކުށް ސާބިތުނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 14)

HN3ޖިނާއީ › ވައްކަން ކުރުން

ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާގައި މަޖުބޫރުކަމެއް ނެތި ވެވޭ އިޢުތިރާފަށް ބާރުލިބޭ ގުޅިފައިވާ ހަރުދަނާ އެހެން ހެކި ޤަރީނާ ހުރެއްޖެނަމަ، އެ އިޢުތިރާފަކީ މައްސަލަ ސާބިތުކުރުމަށް ފުދޭ ހަރުދަނާ ޤަރީނާއެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަނެވިދާނެއެވެ. ޝަރީޢަތުން ބޭރުގައި ވި އިޢުތިރާފުން ޝަރީޢަތުގައި ރުޖޫޢަވެއްޖެނަމަ، ރުޖޫޢަވުމާއި އޭގެ ސަބަބުތައް ޝަރީޢަތުން ވަޒަންކޮށް ތަޤްޔީމުކުރަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 11-12، 15)

HN4ޖިނާއީ › ވައްކަން ކުރުން

ގިނަ ބަޔަކު ބައިވެރިވެގެން ހިންގާ ކުށެއްގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން އެކަކު ކުށުގެ މުޅި ޒިންމާ ނެގުމަކީ އަނެއް ފަރާތްތަކުގެ ކިބައިން ތުހުމަތު ނެތިދާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެ ޙާލަތުގައި ފަނޑިޔާރަށް ލާޒިމުވަނީ ދެން ހިމެނޭ ފަރާތްތަކުގެ މައްޗަށް ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކި ޤަރީނާ ތަޤްޔީމުކޮށް ކުށް ސާބިތުވޭތޯ ބެލުމެވެ. (ޕެރ. 24)

HN5ޖިނާއީ › ވައްކަން ކުރުން

ތަޙްޤީޤު ބަޔާނުގައިވާ ތަފްޞީލުތަކާ (ތަނުގެ ސިފަ، ވަގަށްނެގި ފައިސާއިން ގަތް ތަކެތި، ފިލަން މަސައްކަތްކުރުން) ފުލުހުންގެ ހެކިބަހާއި ސީން އޮފް ކްރައިމް ރިޕޯޓާއި އިންވޮއިސްތަކާއި ވީޑިއޯ އެނަލިސިސް ފަދަ ހެކި ދިމާވާނަމަ، އެއީ އިޢުތިރާފަށް ބާރުލިބޭ ހަރުދަނާ ޤަރީނާއެވެ. އަދި ފައިސާ ހޯދި ގޮތުގެ ކުރިން ހާމަނުކުރާ އަލަށް ދައްކާ ވާހަކައަކަށް ބަރޯސާ ނުވެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 26-28)

HN6ޖިނާއީ › ވައްކަން ކުރުން

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 (ހ) ގެ ދަށުން، ކުށްކުރުމާއި ޙުކުމްކުރުމާ ދެމެދު ޤާނޫނަށް ގެނައި ބަދަލަކުން ކުށުގެ އަދަބަށް ލުޔެއް ދީފައިވާނަމަ، ދޭންވާނީ ލުއި އަދަބެވެ. އެހެންކަމުން ކުރީގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ ދަށުން ދަޢުވާކުރި ކުށެއްގެ އަދަބު ކަނޑައަޅަންވާނީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 ގެ ދަށުން، އެ ޤާނޫނުގެ ދަރަޖަކުރުމާއި 1002 ވަނަ މާއްދާގެ އަސާސީ މިންގަނޑާއި 1100 ވަނަ ބާބުގެ ކުށުގެ ރެކޯޑާ ގުޅޭ ދަރަޖަ މަތިކުރުމަށް ބަލައިގެންނެވެ. (ޕެރ. 30-34)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
  • ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 68/10 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ ޗެޕްޓަރ 4 ގެ 131 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 132، 136، 138 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 210 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (2)، 211 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 1002 ވަނަ މާއްދާ، 1100 ވަނަ ބާބު، 1104 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (2)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2009/SC-A/18 (އާދަމް ޝަރީފް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
  • ހައިކޯޓުގެ 2011/HC-A/94
  • ހައިކޯޓުގެ 2012/HC-A/14
  • ހައިކޯޓުގެ 2009/HC-A/274

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަލީ ސަމީރު، ޙުސައިން ޝަހީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ