ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/512ހައިކޯޓު · 13 ޑިސެމްބަރު 2021 · ވައްކަން ކުރުން

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ޢަބްދުﷲ

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 13 ޑިސެމްބަރު 2021ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 1215/Cr-C/2013ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމީ ތަޙްޤީޤުގެ އިޢުތިރާފާ ގުޅުވާލެވޭ ހަރުދަނާ ޤަރީނާއެއް ނެތުމުން (ފިންގަރޕްރިންޓް ތިޖޫރީން ނުފެނުމާއި ވީޑިއޯގައި ފެންނަނީ އޭނާ ކަމަށް ނުބުނުމުން) ދަޢުވާ ސާބިތު ނުވާކަމަށެވެ.
ވާޤިޢާ
2011 ނޮވެމްބަރު 16 ގެ ފަތިހު ފިހާރައެއްގެ ދޮރު ހަލާކުކޮށް ވަދެ ތިޖޫރީ ނަގައި 3,000 ރުފިޔާ ވަގަށް ނެގިކަމަށް ބުނެ ކުރީގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 131(ހ)، 137 އަދި 138 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދަޢުވާކުރެވުނެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ތަޙްޤީޤުގައި އިޢުތިރާފުވެ ޝަރީޢަތުގައި އިންކާރުކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ތަޙްޤީޤުގައި ކުށަށް އިޢުތިރާފުވެ ޝަރީޢަތުގައި އެ އިޢުތިރާފުން ރުޖޫޢަވި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއްގެ އިޢުތިރާފަށް، ފިންގަރޕްރިންޓް އާއި ސީސީޓީވީ ފަދަ ޤަރީނާއާއެކު ބުރަދަން ދެވި، ތަނެއް ހަލާކުކޮށްލައިގެން ފިހާރައަކުން ވައްކަންކުރުމުގެ ދަޢުވާ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވޭތޯ؛ އަދި ސާބިތުވާނަމަ ކަނޑައަޅަންވީ އަދަބު.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ ހެކިތަކުން ދަޢުވާ ސާބިތުވާއިރު ދަށުކޯޓުން 51 ވަނަ މާއްދާއާއި 2009/SC-A/18 ގެ އުޞޫލު ރަނގަޅަށް ތަޠްބީޤު ނުކުރާ ކަމަށެވެ. ދިފާޢުން ބުނީ ބަޔާން ދިނީ ފުލުހުން ބިރުދައްކައި ޕްރެޝަރކޮށްގެން ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
މަޖުބޫރުކުރިކަމަށް ބުނާ ސަބަބު ޤަބޫލުކުރެވޭ ސަބަބެއް ނޫނެވެ؛ ކައުންޓަރުގެ އެތެރޭން ފެނުނު އިނގިލީގެ ނިޝާނާއި، ސީސީޓީވީގެ ސިފަތަކާއި، ފައިސާގެ ޢަދަދު އެއްގޮތްވުމުން އިޢުތިރާފަށް ބާރުލިބި 131(ހ) އާއި 137 ގެ ކުށް ސާބިތުވިއެވެ. ލުއި ލިބޭ ފަހުގެ ޤާނޫނުން ކަނޑައެޅޭ 5 މަހާއި 12 ދުވަހުގެ ޖަލު އަދަބު ޖޫރިމަނާއަށް ބަދަލުކުރެވުނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 1215/Cr-C/2013
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް، ކުށް ސާބިތުކޮށް 32,400 ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރި

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ވައްކަން ކުރުން

ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދަޢުވާއަށް އިންކާރުކުރާ މައްސަލައެއްގައި ދަޢުވާ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގައިވާ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންގަނޑުން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮތީ ދައުލަތުގެ މައްޗަށެވެ. (ޕެރ. 5)

HN2ޖިނާއީ › ވައްކަން ކުރުން

ތަޙްޤީޤުގައިވާ އިޢުތިރާފަކުން ޝަރީޢަތުގައި ރުޖޫޢަވެއްޖެނަމަ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާގެ އުޞޫލުން އެ އިޢުތިރާފު އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ނޫންކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް އިޤްތިނާޢުވެއްޖެނަމަ އެއަށް އެއްވެސް ބުރަދަނެއް ނުދެވޭނެއެވެ؛ އެހެން ޙާލަތްތަކުގައި، އިޢުތިރާފުވި ކަންކަން ޙަޤީޤަތެއްކަމަށް ބުރަދަން ދޭ އިތުރު ދަލީލުތަކާއި ވާޤިޢާތައް ހުރިނަމަ، އެ އިޢުތިރާފު ޤަރީނާއެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަނެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 10)

HN3ޖިނާއީ › ވައްކަން ކުރުން

ތަޙްޤީޤުގައިވި އިޢުތިރާފަކުން ރުޖޫޢަވެއްޖެނަމަ، އެއަށް ޤަރީނާގެ ދަރަޖަ ދިނުމުގެ ކުރިން، އެއީ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރެއްނެތި ވެފައިވާ އިޢުތިރާފެއްތޯ ފަނޑިޔާރު ވަޒަންކުރަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 18)

HN4ޖިނާއީ › ވައްކަން ކުރުން

ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ކުށުގެ ވެށީގައި އުޅޭ، ގިނަ ފަހަރު ހައްޔަރުކުރެވިފައިވާ މީހެއް ކަމުގައިވާއިރު، ބަންދުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރާނެ ކަމަށް ފުލުހުން ބުނިކަމަށް ބުނުމަކީ ކުށަށް އިޢުތިރާފުވުމަށް މަޖުބޫރުވާންޖެހޭ މަޤްބޫލު ސަބަބެއް ކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 19-20)

HN5ޖިނާއީ › ވައްކަން ކުރުން

ތަޙްޤީޤުގައިވި އިޢުތިރާފުގައިވާ ތަފްޞީލުތަކަށް (ކަން ހިނގި ގޮތާއި ވަގަށް ނެގި ފައިސާގެ ޢަދަދު) ވައްކަންކުރި ތަނުން ފެނުނު އިނގިލީގެ ނިޝާނާއި، ސީސީޓީވީގައި ފެންނަ މީހާގެ ސިފަ އެއްގޮތްވުމާއި، މުދަލުގެ ވެރިފަރާތުގެ ބަޔާނުން ބާރުލިބޭއިރު، ދަޢުވާ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންގަނޑަށް ސާބިތުވެއެވެ. (ޕެރ. 21)

HN6ޖިނާއީ › ވައްކަން ކުރުން

ފިހާރައަކީ ކުރީގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 138 ވަނަ މާއްދާގައިވާ މީހުން ދިރިއުޅޭ ތަނެއްގެ މަފްހޫމަށް ނުފެތޭތީ، ފިހާރައަކުން ވައްކަން ކުރުމުން އެ މާއްދާގެ ކުށް ސާބިތު ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 23)

HN7ޖިނާއީ › ވައްކަން ކުރުން

ކުރީގެ ޤާނޫނާއި މިހާރުގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ ތެރެއިން ކުށްވެރިޔާއަށް ލުއި ލިބޭ ޤާނޫނުން އަދަބު ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ؛ ގިނަ ކުށްތަކެއް ސާބިތުވާއިރު 1006 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަށް ރިޢާޔަތްކޮށް އަދަބު ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ؛ އަދި ޖަލު އަދަބެއް 1005 ވަނަ މާއްދާގެ ތާވަލަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ޖޫރިމަނާ ފަދަ އެހެން އަދަބަކަށް ބަދަލުކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 24-30)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާ (ލިޔުމުގައި "(އ)")
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/68 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 131 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 137 ވަނަ މާއްދާ އަދި 138 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 210 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ 4 ވަނަ ނަންބަރު
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 211 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 220 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ރ) ގެ 5 ވަނަ ނަންބަރު
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 1002 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 1005 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 1006 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • 2009/SC-A/18
  • [2021] SC 32 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޢަބްދުލްމުހައިމިން އާދަމް)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަލީ ސަމީރު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ