ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަޙްމަދު ނިމްޝާދު، އަދި އިތުރު 6 ފަރާތެއް

ނަތީޖާ: އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި (ހެކި ވަޒަންކޮށް އަލުން ޙުކުމްކުރުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ތަޙްވީލު)

ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 126/Cr-C/2015

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ޓެރަރިޒަމްގެ ދަޢުވާއެއް (މާރާމާރީއެއްގައި ތޫނު ހަތިޔާރުން ޙަމަލާދީ މީހަކު މަރުވި ހާދިސާ) ސާބިތުނުވާކަމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމުމުގައި ހުށަހެޅުނު ހެކިތަކަށް ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 (ށ) (1) ގެ ދަށުން ރިޢާޔަތްކޮށްފައިވޭތޯ، އަދި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 (އ) ގެ މިންވަރަށް ހެކި ލިބިފައިވޭތޯ؛ އަދި އިސްތިއުނާފުގެ މުއްދަތާ ގުޅޭ އިޖުރާއީ އިޢުތިރާޟު.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ހުއްދައަށް އެދި ހުށަހަޅައި، ހައިކޯޓުން ހުއްދަ ދީގެން ކުރިއަށް ގެންދާ މައްސަލައެއް، އިސްތިއުނާފުގެ މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހު ހުށަހެޅި ކަމަށް ބުނެ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެކަމަށް ކަނޑައެޅިދާނެ ތަނެއް ނެތެވެ.
2. އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ޝަރީޢަތުގައި އަނބުރާ ގެންދިޔަ އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާއެއް އަނބުރާ ގެންދެވިފައިވާ ނުކުތާއެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅައި، ބާކީ ނުކުތާތަކަށް ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތްތަކަށް ދޭނެއެވެ.
3. ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) (1) ގެ ދަށުން ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައިވާކަމަށް ބުނެވެން އޮންނާނީ، ހެކިތަކުގެ އަލީގައި ވާޤިޢާތައް ކަށަވަރުކުރުމަށް ކުރެވިފައިވާ މަސައްކަތް ނިންމުމުން ފެންނަން އޮތްނަމައެވެ؛ ވަކިވަކި ހެކިތަކުން ނުވަތަ ހެކި ގުޅުވާލުމުން ދެނެގަނެވުނު ނަތީޖާ، ފުށުއެރުންތައް ހުރީ ކޮން ހެކިންގެ ހެކިބަހުގައިކަމާއި އޭގެ މިންވަރު، އަދި ނިންމުމަށް ވާސިލުވި ސަބަބު ބަޔާންނުކޮށް 'ހަރުދަނާ އަދި ސާފު ހެކިބަހެއް ނުލިބޭ' ކަމަށް ޖުމްލަ ނަތީޖާއެއް ބަޔާންކުރުމުން އެ ޝަރުޠު ފުރިހަމައެއް ނުވެއެވެ.
4. ހެކިންގެ ހެކިބަސް ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގައި ޚުލާޞާކޮށް ބަޔާންކުރުމަކީ ހެކި ވަޒަންކުރުމެއް ނޫނެވެ؛ ފަނޑިޔާރު ނަތީޖާއަށް ވާސިލުވިގޮތް ބަޔާންނުކުރާނަމަ، އިސްތިއުނާފީ ކޯޓަށް އެ ނަތީޖާ ރަނގަޅުތޯވެސް ދެނެގަނެވޭނެ ގޮތެއް ނޯންނާނެއެވެ.
5. ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރުމުގެ ސަބަބުން މައްސަލަ ދަށުކޯޓަށް ތަޙްވީލުކުރާ ޙާލަތުގައި، ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކިތަކަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 (އ) ގެ މިންވަރަށް ދަޢުވާ ސާބިތުކުރަން ފުދޭ ހެކިތަކެއްކަމަށް ނުވަތަ ނޫންކަމަށް އިސްތިއުނާފީ ކޯޓުން ކަނޑައަޅާނަމަ، އެއީ ހިނގަމުންދާ މައްސަލައެއްގައި ކުރީބައިގައި ފައިސަލާކުރުން ކަމުގައިވާތީ، އެ ނުކުތާއަށް ގޮތެއް ކަނޑައަޅާކަށް ނުޖެހެއެވެ.
6. ޖިނާއީ ތުހުމަތެއްގައި ހުރި މީހަކާމެދު ދަޢުވާ ސާބިތުވާހާ ހިނދަކު ފަނޑިޔާރާއި، ތަޙްޤީޤު އިދާރާއާއި، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ޢަމަލުކުރަންވާނީ އޭނާއަކީ ކުށެއް ނެތް މީހެއްގެ ގޮތުގައެވެ؛ އެއީ ތަބީޢީ އިންސާފާއި ދުސްތޫރީ ޙައްޤެކެވެ.
7. ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ނިންމި މައްސަލައެއް ތަޙްވީލުކުރުމުން، ހެކިބަސް ނަގައި ނިމިފައިވާ މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގެން އެ ހެކިތައް ވަޒަންކޮށް އަލުން ޙުކުމްކުރުމަށް އަންގައި ފޮނުވޭނެއެވެ؛ އަދި އެގޮތަށް ނިންމުމުން އެހެން އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާތަކަށް ގޮތް ކަނޑައަޅަން ނުޖެހެއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/13 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (1)
• ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
• ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (އަނބުރާ ގެންދިޔަ ނުކުތާ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/90 (ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި 6 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (ދަޢުވާގެ ބިންގާ)
• ހައިކޯޓުގެ 2014/HC-A/74 އަދި 2010/HC-A/57 (އަނބުރާ ގެންދިޔަ ނުކުތާގައި ދައުލަތުން ޙަވާލާދީފައި)
• ހައިކޯޓުގެ 2017/HC-A/141 (ދައުލަތުން ޙަވާލާދީފައި)