ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2020/HC-A/255ހައިކޯޓު · 31 އޮކްޓޫބަރު 2021 · ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުން

ފާތިމަތުމަނިކެ ވ. މަރްޔަމް ފަރުހާދާ ވަޙީދު

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 31 އޮކްޓޫބަރު 2021ދަށު ކޯޓު: ފެމިލީ ކޯޓު 743/Fm-C/2020ބާވަތް: ޢާއިލީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކުރިން ކުރި ޙުކުމާ އެއްގޮތަށް ދެ ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ކުއްޖާ މަންމައާ ޙަވާލުކުރުމަށް މާމައަށް އަންގައި، ތަންފީޒުކުރުމަށް އިންކާރުކޮށްފިނަމަ ތަންފީޒުކުރުމަށް ފުލުހުންނަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ކުއްޖެއްގެ ޙަޟާނަތު މަންމައަށް ލިބިގެންވާ ކަމަށް 2013 ގައި ފެމިލީ ކޯޓުން ކުރި ޙުކުމަށް ހައިކޯޓާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުން ތާއީދުކުރި ނަމަވެސް، ކުއްޖާ ދިރިއުޅެމުން ދިޔައީ ބައްޕަގެ ފަރާތު މާމަގެ ގާތުގައެވެ. ޙުކުމް ތަންފީޒުކޮށްދިނުމަށް އެދި މަންމަ ފެމިލީ ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ޙަޟާނަތުގެ ޙުކުމެއް ތަންފީޒުކުރުމަށް ހުށަހަޅާ މައްސަލައެއްގައި، ޙަޟާނަތުގެ ޢުމުރު ހަމަވެފައިވާ ކުއްޖާއަށް ޢާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 44 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން މައިންބަފައިންކުރެ މީހަކު އިޚްތިޔާރުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދިނުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
މާމަ ބުނީ ޙަޟާނަތުގެ ޢުމުރު ހަމަވެފައިވާ ކުއްޖާއަށް 44(ށ) ގެ ދަށުން މައިންބަފައިންކުރެ މީހަކު އިޚްތިޔާރުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދިނުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ. މަންމަ ބުނީ އެ ނުކުތާއަށް ފެމިލީ ކޯޓުން ޙައްލު ލިބެން އޮތް ކަމަށާއި ޙުކުމް ބާޠިލުކުރާނެ ހަމައެއް ނެތް ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ޙުކުމް ތަންފީޒުކުރުމުގެ މައްސަލައެއްގައި މައުޟޫޢު އަލުން ހުޅުވޭކަށް ނެތެވެ. 44(ށ) ގެ އިޚްތިޔާރު ލިބިދެވޭނީ އެކަމަށް ހުށަހަޅާ މައްސަލައެއްގައެވެ؛ ކުއްޖާގެ ބައްޕަ އެފަދަ މައްސަލައެއް ފެމިލީ ކޯޓުގައި ހުށަހަޅާފައިވާތީ އެ ފުރުޞަތު އެ މައްސަލައިގައި ލިބިގެންދާނެއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ފެމިލީ ކޯޓު 743/Fm-C/2020
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޢާއިލީ › ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުން

(ޕެރ. 14) ޙުކުމް ތަންފީޒުކުރުމަށް އެދި ހުށަހަޅާ މައްސަލައެއް ބެލުމުގައި ޢަމަލުކުރަންޖެހޭނީ، މައްސަލައިގެ މައުޟޫޢު އަލުން ހުޅުވައިނުލައި، ތަންފީޒުކުރުމަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ޙުކުމް ތަންފީޒުކުރުމަށް އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމެވެ؛ އޭގެ އިތުރު ފިޔަވަޅު އަޅައިގެން ނުވާނެއެވެ. ޙުކުމެއް ކުރުމާއެކު އެ ޙުކުމް ރައްދުވާ ފަރާތުން އެ ޙުކުމުގައިވާ ގޮތަށް ޢަމަލުކުރުން ލާޒިމްވެއެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ [2021] SC 48 އަށް ތަބާވެ).

HN2ޢާއިލީ › ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުން

(ޕެރ. 13، 15) ޙަޟާނަތުގެ ޢުމުރު ހަމަވުމުން ޢާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 44 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން މައިންބަފައިންކުރެ ދިރިއުޅެން ބޭނުންވާ މީހަކު އިޚްތިޔާރުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިދެނީ ކުއްޖާއަށެވެ؛ އެ ފުރުޞަތު ލިބިދެވޭނީ އެކަމަށް ނުވަތަ އެ ޢުމުރު ހަމަވެފައިވާ ކުއްޖެއްގެ ޙަޟާނަތު ހޯދުމަށް އެދި ހުށަހަޅާ މައްސަލައެއް ބެލުމުގެ ތެރޭގައެވެ. އެއީ ޙަޟާނަތުގެ ޙުކުމެއް ތަންފީޒުކުރުމަށް ހުށަހަޅާ މައްސަލައެއްގެ ތެރެއިން ބެލެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ؛ އެހެންކަމުން ތަންފީޒުކުރުމުގެ މައްސަލައެއްގައި އެ ފުރުޞަތު ނުދިނުމަކީ 44 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ.

HN3ޢާއިލީ › ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުން

(ޕެރ. 15) ޙުކުމް ތަންފީޒުކުރުމުގެ މައްސަލައެއްގެ ތެރެއިން ކުއްޖާއަށް މައިންބަފައިންކުރެ މީހަކު އިޚްތިޔާރުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމަކީ، ތަންފީޒުކުރަން ހުށަހެޅި ޙުކުމް ތަންފީޒުނުކުރެވި ޙަޟާނަތުގެ މައުޟޫޢު އަލުން ބެލުމަށް މަގުފަހިކޮށްދީ، ކުރިން ކޯޓުން ނިންމި ނިންމުން އެއްފަރާތްކުރެވި، ޢަދުލުއިންޞާފު ޤާއިމްކުރުމަށް ހުރަސްއެޅޭނެ ކަމެކެވެ.

HN4ޢާއިލީ › ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުން

(ޕެރ. 16) ޙަޟާނަތުގެ ޙައްޤަކީ ކުއްޖާއަށް ލިބިގެންވާ، ކުއްޖާގެ ޢުމުރާއި ޙާލަތަށް ބަލައި ބަދަލުވަމުންދާ ޙައްޤެކެވެ؛ ޙަޟާނަތުގެ މައްސަލަތަކުގައި ޝަރީޢަތުން އިސްކަންދޭންޖެހޭނީ ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތު އެންމެ ބޮޑު ގޮތަކަށް މައްސަލަ ނިންމުމަށެވެ. ޙަޟާނަތު ވަކި ފަރާތަކާ ޙަވާލުކުރުމަކީ ދާއިމީ ޙަވާލުކުރުމެއް ނޫނެވެ؛ ކުއްޖާގެ ޙާލަތު ނުވަތަ މަޞްލަޙަތު ބަދަލުވެއްޖެނަމަ، ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތު އޮތް ކޮންމެ ފަރާތަކަށްމެ ޙަޟާނަތު ހޯދުމަށް އާ ދަޢުވާއެއް ހުށަހެޅުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2000 (ޢާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 44 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
  • [2021] SC 48 (ދައުލަތް (މިނިސްޓްރީ އޮފް ހައުސިންގ އެންޑް އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ) ވ. މަޢުރޫފާ އަބޫބަކުރު)
  • 1240/Fm-C/2013 (ފެމިލީ ކޯޓު)
  • 2013/HC-A/368
  • 2014/SC-A/32

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ހާތިފް ޙިލްމީ، ފާޠިމަތު ފަރުހީޒާ
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ