މޯލްޑިވްސް ޕެންޝަން އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން އޮފީސް

މި ޤަޟިއްޔާގައި ފަރާތްތަކުގެ ނަން ފޮރުވާފައި.

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު (ޕެންޝަން އޮފީހަށް ކުރި އަމުރު) — އަޣުލަބިއްޔަތުން

ދަށު ކޯޓު: ފެމިލީ ކޯޓު 1355/Fm-C/2022

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކުއްޖާގެ ބައްޕަ ދައްކަންޖެހޭ ސާބިތު ޚަރަދާއި މަހުން މަހަށް ދޭންޖެހޭ ޚަރަދު، ކުއްޖާގެ ބައްޕަފަރާތު ކާފައަށް ލިބޭ އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ އަސާސީ ޕެންޝަނުން އުނިކޮށް ކޯޓަށް ޖަމާކުރުމަށް ޕެންޝަން އޮފީހަށް ފެމިލީ ކޯޓުން އަމުރުކުރުމަކީ ޕެންޝަނާބެހޭ ޤާނޫނާއި އާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނާއި ގަވާއިދުތަކާ އެއްގޮތް ކަމެއްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ އަސާސީ ޕެންޝަނަކީ މުސާރައެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ ޕެންޝަން ޢުމުރު ހަމަވާ ކޮންމެ ރައްޔިތަކަށް ޤާނޫނުން ލިބިދޭ ޕެންޝަނެކެވެ؛ އެހެންކަމުން ޢާއިލާއާބެހޭ ގަވާއިދުގެ 55 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން "މުސާރައިން ޚަރަދު ކަނޑަމުން ގެންދިއުމަށް" އެންގުމުގެ ބާރަކީ އަސާސީ ޕެންޝަން ކެނޑުމަށް ޕެންޝަން އޮފީހަށް އަމުރުކުރެވޭނެ ބާރެއް ނޫނެވެ. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒްގެ ރައުޔު، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު ތާއީދުކޮށް)
2. އަސާސީ ޕެންޝަން ލިބެންވާ ފަރާތް ނޫން އެހެން ފަރާތަކަށް، ދަރިންގެ ޚަރަދުގެ ގޮތުގައި ވިޔަސް، އެ ފައިސާ ދިނުމަށް ޕެންޝަން އޮފީހަށް ކޯޓުން އަމުރުކުރުމަކީ ޕެންޝަނާބެހޭ ޤާނޫނާއި އަސާސީ ޕެންޝަން ދިނުމުގެ ގަވާއިދާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ؛ ޕެންޝަން ޖަމާކުރެވޭނީ ޕެންޝަން ލިބޭ މީހާގެ ނަމުގައިވާ (ނުވަތަ ޖޮއިންޓް) އެކައުންޓަށެވެ؛ އެކައުންޓަށް ޖަމާވުމުގެ ކުރިން އުނިކޮށް އެހެން ފަރާތަކަށް ދިނުމަކީ ޕެންޝަން ލިބިދިނުމަކަށް ނުވާއިރު، ޕެންޝަން އޮފީހުގެ ފިޑިއުޝަރީ ވާޖިބާ ޚިލާފުވެދާނެ ކަމެކެވެ.
3. ޕެންޝަން ލިބޭ މީހާގެ ޕެންޝަނުން ކުއްޖާގެ ޚަރަދު ކެނޑުމަށް އެދޭނަމަ އެކަން ހަމަޖައްސަންވާނީ އެ މީހާއާ ވާހަކަދައްކައިގެންނެވެ؛ ޕެންޝަން އެ މީހާގެ އެކައުންޓަށް ޖަމާކުރުމަށްފަހު އޭނާގެ އަތުން ފައިސާ ހޯދުމަކީ ވަކި މައްސަލައެކެވެ.
4. ކާފަ އާމްދަނީގެ ނިސްބަތުން ކާފަދަރިއަށް ފައިސާ ދައްކަން ހުރިކަމަށް ބުނުމަކީ ބައްޕަގެ ޚަރަދަށް ޖާމިނުވުމެއް ނޫނެވެ؛ އަދި ބައްޕައަށް ޚަރަދު ދޭ ޤާބިލުކަން ނެތްކަން ސާބިތުވުމުން ބައްޕަފަރާތު ކާފަގެ މައްޗަށް ޝަރުޢީ ބަލަދުވެރިޔާގެ ގޮތުގައި ޚަރަދު ލެއްވުމަކީ ތަފާތު މައްސަލައެކެވެ؛ އާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 55 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ޚަރަދާ ޙަވާލުވާ މީހެއްގެ ކިބައިން ޚަރަދު ނަގައިދެވޭނީ އެ މީހެއްގެ ފުދުންތެރިކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/8 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޕެންޝަނާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ "33 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)" (ލިޔުމުގައި އޮތް ގޮތަށް) އަދި "3 ވަނަ މާއްދާ"
• އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ އަސާސީ ޕެންޝަން ދިނުމުގެ ގަވާއިދުގެ "35 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)" (ލިޔުމުގައި އޮތް ގޮތަށް)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2000 (އާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ "23 ވަނަ މާއްދާ" (ލިޔުމުގައި އޮތް ގޮތަށް) އަދި 55 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
• ޢާއިލާއާބެހޭ ގަވާއިދުގެ 55 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ގަވާއިދު ނަންބަރު 2022/R-99
• ފެމިލީ ކޯޓުގެ ޢާއިލީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ "33 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)" (ލިޔުމުގައި އޮތް ގޮތަށް)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2021/32 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާ (އިސްތިއުނާފުގެ މުއްދަތު)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު 2022/SC-A/51 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އޚމ) (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ސަލީމްގެ ރައުޔުގައި)