ރައުޝަން ޢަބްދުﷲ ޖަލީލް ވ. މުޙައްމަދު ސަލީމް އަދި އިތުރު 10 މީހުން
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ފެމިލީ ކޯޓުން އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ފްލޯ ރަޖިސްޓްރީކޮށް ނުދެވޭނެ ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ބަންޑާރަ ގޯތީގައިވާ ޢިމާރާތާއި ނުއުފުލޭ މުދާ 4 ފިރިހެން ދަރިންނާއި 8 އަންހެން ދަރިންނަށް ހަމަހަމައަށް ލިބިގެންވާކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- 2008 ގައި ނިޔާވި މަރްޙޫމާއެއްގެ ތަރިކައިގެ މައްސަލަ ކޯޓުތަކުގައި ބަލަމުން ދަނިކޮށް، އޭނާގެ ފިރިހެން ދަރިއަކު (ޢިމާރާތް ބިނާކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން 2 ފްލޯ ދަޢުވާކުރި) 2019 ގައި ނިޔާވިއެވެ. ތަރިކައިގައި ބަންޑާރަ ގޯތީގައިވާ 10 ބުރީގެ ޢިމާރާތާއި ނުއުފުލޭ މުދާ ހިމެނެއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ތަރިކައިގެ މައްސަލަ ބަލަމުންދަނިކޮށް ނިޔާވި ވާރިސެއްގެ ވާރިސުންގެ ބަސް ނުހޯދައި، ބަންޑާރަ ގޯތީގައިވާ ޢިމާރާތާއި ނުއުފުލޭ މުދާ ވާރިސުންގެ މެދުގައި ހަމަހަމަ އުޞޫލުން ބެހުމަށް ފެމިލީ ކޯޓުން ކުރި ޙުކުމް ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމަތަކާ އެއްގޮތްތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ނިޔާވި ވާރިސުގެ ދަރިއަކު ކަމުގައިވާ އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ނިޔާވި ވާރިސުގެ ވާރިސުންގެ ބަސް ނުހޯދާ ހަމަހަމަ އުޞޫލުން ބެހުމުން ފިރިހެން ދަރިއަކަށް ލިބެންޖެހޭ 16 ބައިކުޅަ 2 ބައި ގެއްލުނު ކަމަށެވެ. ރައްދުވި ފަރާތްތަކުން ބުނީ ނިންމުން ރަނގަޅު ކަމަށާއި އެހެން ވާރިސުން ތަދައްޚުލް ނުވީ ބަހެއް ބުނަން ބޭނުން ނުވާތީ ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ބަންޑާރަ ބިން ހަމަހަމަ އުޞޫލުން ބެހުނަސް، އެ ބިމުގައިވާ އަމިއްލަ ޢިމާރާތާއި ނުއުފުލޭ މުދާ ބެހެންވާނީ ތަރިކައިގެ ނިސްބަތުން، ނުވަތަ ހުރިހާ ވާރިސުން އެއްބަސްވާނަމަ އެހެން ގޮތަކަށެވެ. ނިޔާވި ވާރިސު ދިރިހުއްޓާ ހަމަހަމަ ބެހުމަށް އެދިފައި ނުވާއިރު، އޭނާގެ ވާރިސުންގެ ބަސް ނުހޯދާ ހަމަހަމަ އުޞޫލުން ބެހުމުން ބޭއިންސާފު މެދުވެރިވުމުގެ އިޙްތިމާލު ބޮޑެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ފެމިލީ ކޯޓު 1818/Fm-C/2019
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ބައެއް ބަދަލުކުރިޙުކުމުގެ ބައެއް ބާޠިލުކޮށް، ވާރިސުންގެ ބަސް ހޯދައި ގޮތެއް ނިންމުމަށް ފެމިލީ ކޯޓަށް އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ތަރިކައިގެ މުދަލެއް ވާރިސަކަށް ލިބުމަށް ވާރިސެއްގެ ބަސް ހޯދުން ކޮންމެހެން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ؛ ބަސް ނުހޯދިނަމަވެސް ކަނޑައެޅިފައިވާ ނިޞާބާ އެއްގޮތަށް މުދާ ލިބިދީފައިވާނަމަ، ހަމައެކަނި ބަސް ނުހޯދުމަކީ ތަރިކައިގެ ނިންމުން ބާޠިލުކުރުން ހުއްދަ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 14)
އެހެންނަމަވެސް ވާރިސުން ބުނާ ބުނުމަކުން ނުވަތަ އެދޭ ގޮތަކުން ތަރިކަ ބެހޭ ގޮތަށް ބަދަލު އައިސް، ބަސް ނުހޯދުމުގެ ސަބަބުން ވާރިސެއްގެ ޙައްޤަށް އުނިކަން ލިބޭނަމަ ނުވަތަ ބޭއިންސާފެއް މެދުވެރިވާނަމަ، އެ ވާރިސެއްގެ ބަސް ހޯދުމަކީ ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ؛ އެފަދަ ވާރިސަކު ކުރާ ޝަކުވާއަކީ ޙައްޤު ޝަކުވާއެކެވެ. (ޕެރ. 14-15)
ދިރިއުޅުމަށް ދައުލަތުން ޙަވާލުކުރާ ބަންޑާރަ ބިމަކީ ދައުލަތުގެ މިލްކެއް ކަމުން ތަރިކައިގައި ނުހިމެނޭއިރު، އެ ބިން ބަހަންވާނީ ބިމުން ލިބޭ ބެހެނިވެރިންގެ މެދުގައި ހަމަހަމަ އުޞޫލުންނެވެ؛ ނަމަވެސް އެ ބިމުގައިވާ މީހެއްގެ އަމިއްލަ ޢިމާރާތާއި ނުއުފުލޭ މުދަލަކީ ވެރިފަރާތުގެ މިލްކެއް ކަމުން ދައުލަތުގެ މިލްކަކަށް ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 21-23)
ބަންޑާރަ ބިމެއްގައިވާ އަމިއްލަ ޢިމާރާތާއި ނުއުފުލޭ މުދާ ވާރިސުންނަށް ނަޤުލުވާނީ، ވާރިސުން އެހެން ގޮތަކަށް އެއްބަސްވެފައި ނުވާނަމަ، ތަރިކައިގެ އުޞޫލުންނާއި ކަނޑައެޅިފައިވާ ނިސްބަތުންނެވެ؛ ހަމަހަމަ އުޞޫލުން ބެހެން އޮންނާނީ ހުރިހާ ވާރިސުން އެގޮތަށް އެއްބަސްވާ ހާލަތުގައި ކަމުން، އެއް ވާރިސަކު ނަމަވެސް އިންކާރުކުރާ ހާލަތުގައި ހަމަހަމަ އުޞޫލުން ނިސްބަތް ކަނޑައެޅުން ޞައްޙައެއް ނުވާނެއެވެ. (ޕެރ. 21، 23)
ތަރިކައިގެ މައްސަލަ ނުނިމި ހުއްޓާ ވާރިސަކު ނިޔާވެ، މުދާ ބަހާނެ ގޮތަކާ މެދު އޭނާ އެދުނު ގޮތެއް ނޭނގޭ ހާލަތުގައި، އެކަމުގައި ބަސް ބުނުމުގެ ޙައްޤު ނަޤުލުވަނީ އޭނާގެ ވާރިސުންނަށެވެ؛ އެ ވާރިސުންގެ ބަސް ނުހޯދާ ހަމަހަމަ އުޞޫލުން ބެހުމުން ބޭއިންސާފު މެދުވެރިވުމުގެ އިޙްތިމާލު އޮތްނަމަ ޙުކުމުގެ އެ ބަޔަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 25-26)
ވާރިސުންގެ ބަދަލުގައި ޝަރީޢަތަށް ޙާޟިރުވާ މީހަކު ބުނާ ބުނުން އެހެން ވާރިސުންގެ ބަހެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭނީ އެ ވާރިސުންގެ ފަރާތުން ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ބާރު ދީފައިވާކަން އެނގޭނަމައެވެ. (ޕެރ. 19)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސަރކިއުލަރ ނަންބަރު 2015/02/SC
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/18 (ޙުކުމުގެ (1) ވަނަ ނަންބަރުގެ (ރ))
- ހައިކޯޓުގެ 2011/HC-A/163
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޢަލީ ސަމީރު، ޙުސައިން މަޒީދު، ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.