Saeed Lex
ހައިކޯޓު · 2021/HC-A/171 · 13 ޖޫން 2022 · ކުންފުނީގެ ޤާނޫނީ ޝަޚްސިއްޔަތު ނަހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުން ކުރުން

ސޭވް ދަ ޑްރީމް ޕވޓ ލޓޑ ލައިބިލިޓީ ކޮމްޕެނީ ވ. ޙުސައިން ޝިހާމް ޢަލީ އަދި ޢަލީ އުސައިދު

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 1002/Cv-C/2020

Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

50/50 ހިއްސާ އޮންނަ ކުންފުންޏެއްގެ ޑިރެކްޓަރަކު ކުންފުނީގެ އެކައުންޓުން ފައިސާ ނެގުމަކީ ކުންފުނީގެ ޤާނޫނީ ޝަޚްޞިއްޔަތު ނަހަމަގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމެއްކަމަށް ބަލައި ކުންފުނީގެ ފަރުދާ ނަގައި (74 ވަނަ މާއްދާ) ޒިންމާކުރެވިދާނެތޯ؛ އަދި ކުންފުންޏާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 73 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކޯޓަށް ޑިރެކްޓަރަކު ބޯޑުން ވަކިކުރުމާއި ކޮމްޕެނީ ސެކްރެޓަރީ ވަކިކުރުމަށް އަމުރުކުރެވިދާނެތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

  1. ކުންފުންޏާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 15 (ހ) އާއި 18 (ހ) ގެ އަލީގައި ކުންފުންޏާއެކު ކުރެވޭ މުޢާމަލާތެއްގައި ޑިރެކްޓަރުންނާއި ހިއްސާދާރުން ފަރުދީގޮތުން ޒިންމާވުމެއް ނެތެވެ؛ ނަމަވެސް ކުންފުނި ނިވާފަތިގަނޑަކަށް ހަދައި ޤާނޫނާ ޚިލާފު ޢަމަލުތައް ހިންގުމަށް، މަކަރާއި ހީލަތް ހެދުމަށް، ނުވަތަ ދަރަނި ދޫކުރި ފަރާތްތަކަށް ނުވަތަ ކުންފުންޏާ ވިޔަފާރިކުރާ ފަރާތްތަކަށް އޮޅުވާލުމަށް ޤާނޫނީ ޝަޚްޞިއްޔަތު ބޭނުންކޮށްފައިވާކަން ސާބިތުވެއްޖެ ޙާލަތެއްގައި 74 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ފަރުދާ ނަގައި ޑިރެކްޓަރުން ޒިންމާކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 13-14)
  2. ކުންފުނި ކުއްޔަށް ހިފި ރިޒޯޓުގެ ކުލި އެ ކުއްޔަށް ހިފުމުގެ އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް ދެއްކުމަށް ޑިރެކްޓަރަކު ކުންފުނީގެ ޗެކު ދޫކުރުމަކީ ކުންފުންޏަށް ޚިޔާނާތްތެރިވުމެއް ނުވަތަ ޤާނޫނީ ޝަޚްޞިއްޔަތު ނަހަމަގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމެއް ކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ؛ ބޮޑު މުޢާމަލާތްތަކުގައި މަޝްވަރާކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށް ބުނާ ޖޮއިންޓް ވެންޗަރ އެއްބަސްވުމުގެ މާއްދާއެއް، ކުލި ދައްކާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އަނެއް ޑިރެކްޓަރުގެ ހުއްދަ ހޯދަން ޖެހޭނެ ކަމަށް މާނަ ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 18-19)
  3. ކުންފުންޏާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑިރެކްޓަރުން ޢައްޔަންކޮށް ވަކިކުރާނީ ހިންގާ ޤަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިންނެވެ؛ ހިންގާ ޤަވާއިދުގައި އެކަން ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާނަމަ 49 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުން ޢާންމު ޖަލްސާއެއްގައި ފާސްކުރާ ޚާއްޞަ ޤަރާރަކުންނެވެ؛ ކޯޓަށް ހުށަހަޅައިގެން ކޯޓުން ޑިރެކްޓަރަކު ވަކިކުރެވޭނެކަމަށް އެއްވެސް ޤާނޫނެއްގައި ނުވަތަ ޤަވާއިދެއްގައި ބަޔާންކޮށްފައި ނެތެވެ. (ޕެރ. 22-24، 26)
  4. ކުންފުންޏާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 73 (ށ) (1) ގައިވާ "ކުންފުނީގެ ކަންތައްތައް ވަކިގޮތަކަށް ހިންގުމަށް ކަނޑައަޅާ އަމުރު" ކަމަށް ބެލެވޭނީ ކުންފުނީގެ މަސައްކަތްތައް ވަކިގޮތަކަށް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ބަޔާންކުރާ އަމުރަކަށެވެ؛ ޑިރެކްޓަރަކު ނުވަތަ ކޮމްޕެނީ ސެކްރެޓަރީ ވަކިކުރުމަށް ކުރާ އަމުރަކީ އެފަދަ އަމުރެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 25، 29)
  5. 45 (ހ) ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޕްރައިވެޓް ކުންފުންޏެއްގައި މަދުވެގެން ދެ ޑިރެކްޓަރުން ތިބެން ޖެހޭތީ، ދެ ހިއްސާދާރުންގެ ހަމަހަމަ ހިއްސާ އޮންނަ ކުންފުންޏެއްގެ އެއް ޑިރެކްޓަރު ވަކިކޮށް އެއް ޑިރެކްޓަރަކާއެކު ކުންފުނި ނުހިންގޭނެއެވެ. (ޕެރ. 26)
  6. ކޮމްޕެނީ ސެކްރެޓަރީ ޢައްޔަންކުރުމަކީ ޑިރެކްޓަރުންގެ ބޯޑުގެ މަސްއޫލިއްޔަތެކެވެ (46 ވަނަ މާއްދާ)؛ ކުންފުނީގެ ސެކްރެޓަރީ ވަކިކުރެވޭނެ ގޮތެއް ކުންފުންޏާބެހޭ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާއިރު، ކޯޓުން ސެކްރެޓަރީ ވަކިކުރުމުގެ އަމުރެއް ނެރުމަށް ޤާނޫނު ޖާގަ ނުދެއެވެ. (ޕެރ. 27-29)
  7. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒުގެ ތާއީދީ ރައުޔު) ޢާންމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން، އިސްތިސްނާއީ ޙާލަތެއްގައި ޟަރޫރަތް ހުއްދަކުރާ މިންވަރަށް މެނުވީ ކުންފުންޏެއްގެ އެތެރޭގެ ކަންކަމުގެ ތެރެއަށް ކޯޓު ނުވަންނާނެއެވެ؛ ހިންގާ ޤަވާއިދަކީ ކުންފުންޏާއި ހިއްސާދާރުންގެ މެދުގައި އަދި ހިއްސާދާރުން އަމިއްލައަށް ދެމެދުގައި އޮތް އެއްބަސްވުމަކަށް ވާތީ، އޭގައި ބާރުތައް ބެހިފައިވާ ގޮތް ކޯޓުން ދަމަހައްޓާނެއެވެ. (ޕެރ. 37-38)
  8. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒުގެ ތާއީދީ ރައުޔު) ކުންފުނީގެ ހިންގުމަށް ކޯޓު ތަދައްޚުލުވެވޭނީ، (1) ބޯޑުގައި މަރުތަޅު (deadlock) އެޅިގެން ނުވަތަ ބޯޑަށް ހިންގުމަށް ނުކުޅެދިގެން ނުވަތަ ބޭނުން ނުވުމާއި، (2) ތަދައްޚުލުވާ މިންވަރަކީ މަރުތަޅު ނައްޓާލުމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންވާ މިންވަރު ކަމުގައިވުން، މި ދެ ޝަރުޠު ފުރިހަމަވާނަމައެވެ؛ ފުރަތަމަ ހިންގާ ޤަވާއިދާއި 49 ވަނަ މާއްދާގައިވާ އިޖުރާއަތު (ޢާންމު ޖަލްސާ / ޚާއްޞަ ޤަރާރު) ހިންގަން ޖެހޭނެއެވެ؛ މަރުތަޅު ނައްޓާލުމަށް ވަކި ކަމެއް ކުރުމަށް އަމުރުކުރުމާއި ސީދާ ޑިރެކްޓަރަކު ބޯޑުން ވަކިކުރަން އަމުރުކުރުމަކީ ތަފާތު ދެ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 39-44)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.