ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/572ހައިކޯޓު · 13 ޑިސެމްބަރު 2020 · ކުންފުނީގެ ޤާނޫނީ ޝަޚްސިއްޔަތު ނަހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުން ކުރުން

ޕާރލް ހޮލިޑޭސް ޕވޓ ލޓޑ ވ. މުޙައްމަދު ޢަޒުމީ

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 13 ޑިސެމްބަރު 2020ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 51/Cv-C-HD/2019ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތްތަކުގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި، ކުންފުނީގެ ޤާނޫނީ ޝަޚްޞިއްޔަތު ނިވާފަތްގަނޑެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކޮށްގެން މަންފާ ހޯދާފައިވާތީ ކުންފުންޏާއި ޑިރެކްޓަރުން ފަރުދީގޮތުން ޒިންމާވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ލިބުނު ކުލީގެ ފައިސާ ވެރިފަރާތަށް ދިނުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ހުޅުމާލޭގައި ޢަޒުމީ ވެރިފަރާތްކަމުގައިވާ ގޯއްޗެއްގެ ޢިމާރާތް، އޭނާގެ ހުއްދައެއް ނެތި ޕާރލް ހޮލިޑޭސް ކުންފުނީގެ ތަނެއް ކަމަށް ދައްކައިގެން އެއާޕޯޓް ކުންފުނިތަކަށް ކުއްޔަށްދީ ކުލި ހޯދިކަމަށް ބުނެ، ކުންފުންޏާއި ޑިރެކްޓަރުންގެ މައްޗަށް އެ ފައިސާ ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކޯޓަށް ޙާޟިރުވުމުގެ އަމުރުތައް ރައްދުވެފައިވާ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތްތަކުގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ދަށުކޯޓުން ޙުކުމްކުރުމަކީ ކޯޓަށް މީހުން ޙާޟިރުކުރުމުގެ ޤަވާޢިދާއި ޤާނޫނުއަސާސީގައިވާ ޢަދުލުވެރި ޝަރީޢަތުގެ ޙައްޤާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ؛ އަދި ދަށުކޯޓަށް ހުށަނާޅާ ހުރި ހެއްކާއި ނުކުތާ (އަނގަބަހުން ވެފައިވާ ކަމަށް ބުނާ އެއްބަސްވުމެއް) އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ބެލޭނެތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތްތަކުން ބުނީ ޙުކުމަކީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނާއި ޢަދުލުވެރި ޝަރީޢަތުގެ ޙައްޤާއި A/09-2008/SC ގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު ޙުކުމެއް ކަމަށާއި، ބިނާކުރުމުގެ ޚަރަދު ކުލިން ހަމަކުރަން އަނގަބަހުން އެއްބަސްވުމެއް ވެފައިވާ ކަމަށެވެ. ރައްދުވާ ފަރާތުން ބުނީ ނުކުތާތައް ސާފުނޫން ކަމަށާއި ދަށުކޯޓުގައި ނުބުނާ ކަންކަން އިސްތިއުނާފުގައި ހުށަހަޅާފައިވާ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އަނގަބަހުން ވި އެއްބަސްވުމުގެ ހެއްކެއް ދަށުކޯޓަށް ހުށަނާޅާތީ އިސްތިއުނާފުގައި ބެލޭކަށް ނެތެވެ. ޙާޟިރުވުމުގެ އަމުރުތައް 5 ފަހަރު ރައްދުވެ ޙާޟިރުނުވާތީ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ނިންމުމަކީ ޤަވާޢިދާ އެއްގޮތް ކަމެކެވެ. ޙުކުމް ބިނާކޮށްފައިވަނީ ހުށަހެޅުނު ހެކިތަކުގެ މައްޗަށެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 51/Cv-C-HD/2019
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ކުންފުނީގެ ޤާނޫނީ ޝަޚްސިއްޔަތު ނަހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުން ކުރުން

ފަނޑިޔާރު ޤާނޫނީ ގޮތުން ގޯހެއް ހަދާފައިވާ ކަމަށް ނުވަތަ ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭ މިންވަރަށް ރިޢާޔަތްނުކުރާ ކަމަށް ހަމައެކަނި ބުނުމަކުން އިސްތިއުނާފަށް ހުއްދަކުރާ މިންގަނޑަށް ނުފޯރާނެއެވެ. ޤާނޫނީ ގޯހެއް، ޙައްޤު ގެއްލުމެއް ނުވަތަ އިންޞާފަށް ހުރަސްއެޅުމެއް ބުނާނަމަ އެކަމުގައި އުފެދޭ ޤާނޫނީ ބަހުސަކީ ކޮބައިކަން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ސާފުކޮށް ބުނަންވާނެއެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ L/87-2019/SC އާއި ގުޅޭ މައްސަލަތައް).

HN2މަދަނީ › ކުންފުނީގެ ޤާނޫނީ ޝަޚްސިއްޔަތު ނަހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުން ކުރުން

ހައިކޯޓުން މައްސަލަތައް ބަލާނީ ދަށު ކޯޓުގައި ހުށަހެޅި ހެކިތަކާއި ދިފާޢުތަކަކީ އަސާސްކަމުގައި ބަލައިގެންނެވެ. ދަށު ކޯޓުގައި ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބި ހުށަނާޅާ ހެކި، އަދި ފާހަގަކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބި ފާހަގަނުކުރާ ނުކުތާތަކަށް އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ހުށަހެޅި ނަމަވެސް ހައިކޯޓުން ރިޢާޔަތްކުރަން ނުޖެހޭނެއެވެ (ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު؛ A/83-2014/HC؛ A/41-2014/SC).

HN3މަދަނީ › ކުންފުނީގެ ޤާނޫނީ ޝަޚްސިއްޔަތު ނަހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުން ކުރުން

ޝަރީޢަތުގެ އަޑުއެހުން ނިމުމަށްފަހު ސިޓީއަކާއެކު ފޮނުވާ ލިޔުންތައް ޤާނޫނީ ގޮތުން ބަލައިގަނެވޭނެ ހަމައެއް ނެތެވެ.

HN4މަދަނީ › ކުންފުނީގެ ޤާނޫނީ ޝަޚްސިއްޔަތު ނަހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުން ކުރުން

ކޯޓަށް މީހުން ޙާޟިރުކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ ޤަވާޢިދުގެ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ދެ ޙާލަތެއް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. ކޯޓަށް ޙާޟިރުވުމުގެ އަމުރު ރައްދުވެ މަޤުބޫލު ޢުޛުރެއް ނެތި ޙާޟިރުނުވާނަމަ، ރޭޑިއޯ ނުވަތަ ޓީވީ ފަދަ ވަސީލަތްތަކުން އިޢުލާނު ނުކޮށް އޭނާގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި މައްސަލަ ހިންގައި ނިންމުމުގެ އިޚްތިޔާރު ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވެއެވެ. އިޢުލާނުކުރަންޖެހެނީ މީހާ ދީފައިވާ އެޑްރެހުގައި ނެތި ވީތަނެއް ނޭނގޭ ޙާލަތުގައެވެ (A/237-2014/HC، A/24-2018/HC، A/296-2019/HC).

HN5މަދަނީ › ކުންފުނީގެ ޤާނޫނީ ޝަޚްސިއްޔަތު ނަހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުން ކުރުން

އެ ޤަވާޢިދާ އެއްގޮތަށް ޙާޟިރުވުމުގެ އަމުރުތައް ރައްދުވެ ޙާޟިރުނުވާ ފަރާތްތަކުގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި މައްސަލަ ނިންމުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގައިވާ ޢަދުލުވެރިކަމާއި ހާމަކަމާއެކު ޝަރީޢަތްކުރުމުގެ ޙައްޤާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ.

HN6މަދަނީ › ކުންފުނީގެ ޤާނޫނީ ޝަޚްސިއްޔަތު ނަހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުން ކުރުން

ދަޢުވާއަށް ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބި ޖަވާބުދާރީނުވާ ޙާލަތެއްގައި، ދަޢުވާކުރި ފަރާތުން ހުށަހެޅި ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ޙުކުމްކުރުމަކީ ޝަރުޢީ ނުވަތަ ޤާނޫނީ އުޞޫލަކާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. ދެފަރާތާ ދެމެދު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން މަދަނީ ބަދަލެއް ލިބެންޖެހޭނަމަ، އެކަމަށް ވަކިން ދަށުކޯޓަށް ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތަށް އޮވެއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާ (ޢަދުލުވެރިކަމާއި ހާމަކަމާއެކު ޝަރީޢަތްކުރުން)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) - އިސްތިއުނާފުގެ މިންގަނޑާއި ހައިކޯޓުން މައްސަލަ ބެލުމުގެ އުޞޫލުތައް ބަޔާންކުރާ މާއްދާ (ހ)، (ށ)
  • ކޯޓަށް މީހުން ޙާޟިރުކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ ޤަވާޢިދުގެ (ޣައިރު ޙާޟިރުގައި މައްސަލަ ނިންމުމާ ބެހޭ) މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު)
  • L/87-2019/SC، L/88-2019/SC، L/89-2019/SC، L/90-2019/SC، L/91-2019/SC
  • A/83-2014/HC
  • A/41-2014/SC
  • A/237-2014/HC
  • A/24-2018/HC
  • A/296-2019/HC
  • A/09-2008/SC

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙުސައިން މަޒީދު، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ