ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2021/HC-B12/30ހައިކޯޓު · 17 ޖުލައި 2021 · ކޯޓު އަމުރު

ޢަބްދުﷲ ހައިޝަމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ނިންމުމުގެ ބައި ލިޔުމުގައި ނެތް (ތަޙުލީލ…
ހައިކޯޓު · 17 ޖުލައި 2021ދަށު ކޯޓު: ސ. ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު S2C-CA/2021/238ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން، އިންޓެލް ރިޕޯޓާއި ފޮރެންސިކް ރިޕޯޓާއި ކުރީގެ ރެކޯޑު އޮތުމާއި ބަންދުގައި ނުބެހެއްޓޭފަދަ ޞިއްޙީ ޙާލަތެއް ނެތުމުން، މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެތީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ) ގެ ދަށުން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
އައްޑޫ ސިޓީގައި ހަރުކަށި ފިކުރު ފަތުރައި އައި.އީ.ޑީ ހެދުމަށް ތަކެތި ރައްކާކުރި ކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވުނު ފަރާތެއް ހައިކޯޓުގެ ކުރީގެ އަމުރަކުން އަލުން ބަންދުކުރުމަށްފަހު، ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ޓެރަރިޒަމާ ގުޅޭ ތުހުމަތެއްގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރިތޯ އަދި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ޞިއްޙީ ޙާލަތުން ބަންދަށް ލުޔެއް ދޭންޖެހޭތޯ؛ އަދި ހަމަ އެ މައްސަލައިގެ އެހެން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއްގެ ކުރީގެ ވަކީލަކަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ވަކީލުކަން ކުރެވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރިތޯ ބެލުމުގައި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ މާނަކުރުމާ ޚިލާފުވެފައިވާ ކަމަށާއި، ޞިއްޙީ ޙާލަތަށް ރިޢާޔަތްނުކުރާ ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ހެކި ރަނގަޅަށް ވަޒަންކޮށް މެޑިކަލް ލިޔުންތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައިވާ ކަމަށާއި، ވަކީލަކީ ހަމަ އެ މައްސަލައިގެ އެހެން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއްގެ ކުރީގެ ވަކީލު ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ވަކީލާ މެދު ނަގާފައިވާ އިޖުރާއީ ނުކުތާ ބަލައިގަނެ ވަކީލު ބަދަލުކުރުމަށް ފުރުޞަތު ދިނެވެ. ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ މިންގަނޑުތައް ތަޠްބީޤުކޮށް، އިންޓެލިޖެންސް ރިޕޯޓާއި ޕްރިލިމިނަރީ މޮބައިލް ފޮރެންސިކް ރިޕޯޓުން ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރިކަމަށާއި، ހުށަހެޅި ޞިއްޙީ ލިޔުންތަކުން ބަންދުގައި ހުރުމުން ފުރާނައަށް ނުވަތަ ޞިއްޙަތަށް ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެކަން ނުފެންނަ ކަމަށް ދެކުނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސ. ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު S2C-CA/2021/238
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ނިންމުމުގެ ބައި ލިޔުމުގައި ނެތް (ތަޙުލީލ…

ނިންމުމުގެ ބައި ލިޔުމުގައި ނެތް (ތަޙުލީލުގައި އިސްތިއުނާފީ ދެ ނުކުތާވެސް ބަލައިނުގަނެފައި)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ) އާއި ފުލުހުންގެ ތަޙުޤީޤީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 72 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) ގެ ދަށުން، މައްސަލައެއްގެ ތަޙުޤީޤުގައި އެއް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއްގެ ވަކީލަކަށް ޢައްޔަންވި ފަރާތަކަށް، ވަކީލުކަމުން ތަނާޒުލުވި ނަމަވެސް، ހަމަ އެ މައްސަލައިގެ އެހެން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއްގެ ވަކީލުކަން ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 8-9)

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ބަންދާ މެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ފަނޑިޔާރު ޖަވާބު ހޯދަންޖެހޭ ދެ ސުވާލަކީ، ތުހުމަތުކުރެވުނު ކުށް ކުރިކަމަށް ބާރުދޭ ހެކި ހުރިތޯއާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުވެދާނެތޯއެވެ. (ޕެރ. 10)

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ބަންދާ މެދު ގޮތެއް ނިންމުމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާއާ ދެކޮޅަށް ހުރި ހެކިތަކުގެ ތަފްޞީލު ހާމަކުރުން ޤާނޫނުން ލާޒިމުކޮށްފައި ނުވެއެވެ؛ ބަންދަށް އެދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއަކީ ދެކޮޅަށް ހުރި ހެކި ކޮބައިކަން ޖުމްލަ ގޮތެއްގައި ފަނޑިޔާރަށް ބުނެދިނުމެވެ. (ޕެރ. 10)

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރުމަކީ ހަމައެކަނި ޝައްކަށްވުރެ މަތީ، ޔަޤީންކަމާއި ޝައްކާ ދެމެދުގެ ދަރަޖައެކެވެ؛ ޤާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ އިދާރާއަށް ލިބިފައިވާ މަޢުލޫމާތާއި ވާޤިޢާތަކަށް ބަލައި ފަރުވާތެރި، ސަބަބުވެރި މީހަކަށް ކުށް ކޮށްފައިވާ ނުވަތަ ކުރަމުންދާ ކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ނަމައެވެ. (ޕެރ. 11-12)

HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއް ޞިއްޙީ ޙާލަތަށް ބަލައި ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަކީ ޢާންމު އުޞޫލުން ރަނގަޅު ގޮތެއް ނޫނެވެ؛ ފަރުވާ ރަނގަޅަށް ނުދެވޭނަމަ ޙައްލަކީ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅުމެވެ. ނަމަވެސް ބަންދުގައި ހުރުމުން ފުރާނައަށް ނުވަތަ ޞިއްޙަތަށް ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެކަން ކަށަވަރުވާ ޟަރޫރީ ޙާލަތުގައި ބަންދަށް ލުޔެއް ދެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 13)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ) (ޤާނޫނު ނަންބަރު 21/2020 ގެ 3 ވަނަ އިޞްލާޙާއެކު)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ) (ދަށުކޯޓުގެ އަމުރުގައި)
  • ގަވާއިދު ނަންބަރު 2019/R-1052 (ޖިނާއީ މައްސަލަތައް ތަޙުޤީޤުކުރުމުގައި ފުލުހުން ޢަމަލުކުރާނެ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު) ގެ 72 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2015 (ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 6/94 (ދިވެހިރައްޔިތުންގެ ދީނީ އެއްބައިވަންތަކަން ޙިމާޔަތް ކުރުމުގެ ޤާނޫނު)
  • 2020/SC-A/93 (ޝަހީބް އިބްރާހީމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
  • [2021] SC 67 (މަފްތޫޙް ސަޢީދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
  • 2018/HC-A/208 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. މުޙައްމަދު ޒމިލާ)
  • 2010/SC-A/19 (ޤާސިމް އިބްރާހީމް ވ. މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސް)
  • 2021/SC-A/50
  • 2021/HC-B12/13-17

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ހާތިފް ހިލްމީ، ޙުސައިން މަޒީދު، ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ