ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ރިޟްވާން ވަޙީދު
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- 60 (ވ) ގެ ދަށުން ބަންދު މުރާޖަޢާކުރި ފަނޑިޔާރު ނިންމީ ޓްރެފިކިންގގެ ތުހުމަތަށް އެކަށީގެންވާ ހެކި ނެތް ކަމަށާއި ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތް ކަމަށް ބުނެ ކުރީގެ ބަންދުގެ އަމުރު ބާޠިލުކޮށް ޝަރުޠުތަކާ އެކު ދޫކޮށްލުމަށެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ކެނެބިސް ޓްރެފިކްކުރުމާއި ބޭނުންކުރުމުގެ ދަޢުވާގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އަމުރުކުރިއެވެ. ހެކީގައި ހިމެނެނީ ކޮތަޅު އޮތް ސިޓީއުރައިގެ ބޭރުން ފެނުނު އިނގިލީގެ ނިޝާނާއި، ކުޑަކަމުދާތަކެތި ކެނެބިސްއަށް ފައްސވުމާއި، ކޮޓަރިން ފެނުނު ތަކެތި އަދި އިންޓެލިޖެންސް މަޢުލޫމާތެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ކެނެބިސް ޓްރެފިކްކުރުމާއި ބޭނުންކުރުމުގެ ދަޢުވާގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރި އަމުރު، ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 (ވ) ގެ ދަށުން މުރާޖަޢާކުރަމުން އެކަށީގެންވާ ހެކި ނެތް ކަމަށް ބުނެ ބާޠިލުކޮށް ބަންދުން ދޫކުރި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރު ރަނގަޅުތޯ؛ އަދި ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމަށް ވަގުތީގޮތުން ކަނޑައަޅާ ފަނޑިޔާރަކަށް ބަންދުގެ އަމުރު ބާޠިލުކުރެވޭތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 އާއި 143 (ރ) އާއި ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22، 52، 59، 60 އާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމަށާއި، ވަގުތީ ފަނޑިޔާރަކު ހެކި ވަޒަންކޮށް ބަންދަށް ބަދަލު ގެނައުމަކީ ޤާނޫނު ދަންނަ އިޖްރާއަތެއް ނޫން ކަމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ބުނީ ވަގުތީ ފަނޑިޔާރަށް ހުރިހާ ބާރެއް ލިބޭ ކަމަށާއި ހަމައެކަނި އިނގިލީގެ ނިޝާނަކީ ފުދޭ ހެއްކެއް ނޫން ކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ހެކި ޖުމްލަ ގޮތެއްގައި ބަލާއިރު ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް އެކަށީގެންވާ ހެކި ހުރި ކަމާއި، މަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރީގެ ކުށުގެ ބާވަތަށް ބަލާއިރު ދޫކޮށްލުމަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކަމުން، ދޫކުރި އަމުރު ބާޠިލުކުރިއެވެ. ނަމަވެސް ވަގުތީ ފަނޑިޔާރަށްވެސް ސަބަބު ފިލައިގޮސްފައިވާނަމަ ދޫކުރުމުގެ ބާރު ލިބޭ ކަމަށް ކޯޓުން ދެކުނެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B3(142-2021)/ABA/2021/18
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު (ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރި ކުރީގެ އަމުރު ދެމިއޮންނާނެ)
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމާ މެދު ގޮތެއް ނިންމާއިރު ފަނޑިޔާރު ޖަވާބު ހޯދަންޖެހޭ ދެ ސުވާލަކީ، ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް އޭނާ ކުރިކަމަށް ބާރުދޭ ހެކި ހުރިތޯއާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގެ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުވެދާނެތޯއެވެ؛ އެ ސަބަބެއް ވުޖޫދުވުމުގެ ގާތްކަން ވުޖޫދުނުވުމަށްވުރެ ބޮޑުވުމަކީ މިންގަނޑެވެ؛ ބަންދަށް އެދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއަކީ ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާއާ ދެކޮޅަށް ހުރި ހެކި ޖުމްލަ ގޮތެއްގައި ފަނޑިޔާރަށް ބުނެދިނުމެވެ (2020/SC-A/93). (ޕެރ. 8-9)
ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 (ކ) ގެ ދަށުން، ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުގައިވާ މީހަކު އެ ކުށް ކުރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް އެކަށީގެންވާ ހެކި ލިބިއްޖެނަމަ، 15 ދުވަހަށްވުރެ ދިގު މުއްދަތަކަށް ނުވަތަ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމުގެ ބާރު ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 7)
ދަޢުވާ އަދި އިބްތިދާއީ މަރުޙަލާގައި އޮތް ޙާލަތުގައި ބަންދުގެ މުއްދަތު މުރާޖަޢާކުރާއިރު ފަނޑިޔާރު ބަލަންވާނީ ޖުމްލަ ހެއްކާއި ޤަރީނާއަށް އިޖުމާލީ ގޮތެއްގައެވެ؛ ހެކި ވަކިވަކިން ވަޒަންކުރުމަކަށް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 10)
މަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރީގެ ކުށަކީ ޒާތާއި ބާވަތުން މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރިކަން ބޮޑު ކުށެއް ކަމުން، ހެކިތަކާއި ކުށުގެ ޒާތާއި ތުހުމަތުކުރެވޭ ޙާލަތަށް ބަލާއިރު ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމެއް ކަމަށް ބެލެވިދާނެއެވެ (ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 13 (ނ)؛ 2017/HC-A/242؛ 2011/SC-A/33). (ޕެރ. 9، 11)
60 (ވ) ގެ ދަށުން ކޮންމެ 30 ދުވަހަކުން ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމުގެ މަޤްޞަދަކީ ބަންދުގައި ބެހެއްޓި ސަބަބު އަދިވެސް ވުޖޫދުގައި އޮތްތޯ ބަލައި، ފިލައިގޮސްފައިވާނަމަ ދޫކޮށްލުމެވެ (2020/SC-A/108,109,110)؛ ގަވާއިދުގެ 144 (ބ) ގެ ދަށުން ބަންދު މުރާޖަޢާކުރުމަށް ޙަވާލުކުރެވޭ ފަނޑިޔާރަށްވެސް، މަޤްޞަދު ގެއްލިނުދާ ގޮތަށް ސަބަބު ފިލައިގޮސްފައިވާނަމަ ދޫކޮށްލުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 13)
ބަންދު ދޫކުރި އަމުރު އިސްތިއުނާފުގައި ބާޠިލުކުރުމުން ކުރިން ނެރުނު ބަންދުގެ އަމުރު ދެމިއޮންނާނެތީ، ބަންދުކުރުމަށް ހައިކޯޓުން އިތުރު އަމުރެއް ނެރެން ނުޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 14)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 (ކ)، 52، 59 އަދި 60 (ށ)، (ކ)، (ވ) ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 21/2020 (ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ޤާނޫނަށް 3 ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނު)
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ގަވާއިދު (REG-SC-2021-01) ގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) އަދި 144 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)
- 2020/SC-A/93 (ޝަހީބް އިބްރާހީމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
- 2017/HC-A/242 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އިޙްސާން ޙުސައިން)
- 2011/SC-A/33
- 2020/SC-A/108,109,110 (ޢަލީ ޒުބައިރު، ޙުސައިން ޒަހީން، އަރުޝަދު ޚާލިދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ހާތިފް ޙިލްމީ، ޙުސައިން ޝަހީދު، ޙުސައިން މަޒީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.