ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ސުގަންޏާ ނަގަރަޖަން
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ދެ ފަހަރު ބަންދު ދިގުކުރުމަށްފަހު، ހަމަލާދިނީ އަނެއް މުއްތަހަމުކަމަށް އޭނާ ބުނެފައިވާތީއާއި ބަންދުގައި 20 ދުވަސް ވެފައިވާތީ، ޕާސްޕޯޓު ހިފަހައްޓައި ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ބިދޭސީ ވިޔަފާރިވެރިއަކާ އެކު ހުޅުމާލޭގެ އެޕާޓްމަންޓެއްގައި ދިރިއުޅުނު، ޓޫރިސްޓް ވިސާގައި ރާއްޖެއައިސް މަސައްކަތްކުރަމުންދިޔަ ބިދޭސީއެއް، މުސާރަ ނުދިނުމާ ގުޅިގެން ޖެހުނު މައްސަލައެއްގައި އެ ވިޔަފާރިވެރިޔާއަށް ވަޅިން ހަމަލާދީ މަރާލަން އުޅުމުގައި ބައިވެރިވިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވުނެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ޤަޞްދުގައި މީހަކު މަރާލަން އުޅުމުގައި ބައިވެރިވިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވިފައިވާ، ޓޫރިސްޓް ވިސާގައި ރާއްޖޭގައި މަސައްކަތްކުރަމުންދިޔަ ބިދޭސީއެއް ޝަރުޠުތަކާއެކު ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 (ރ) އާ ޚިލާފު އަމުރެއްތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ދައުލަތުން ބުނީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގެ ތުހުމަތަށް ހެކި ހުރިކަމަށާއި، ފިލުމާއި މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތާ ގުޅޭ ނުރައްކާ އޮތްކަމަށާއި، އިމިގްރޭޝަނާއި ވަޒީފާގެ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް އުޅޭ ބިދޭސީއެއްކަމަށާއި، 2018/HC-A/410 އާއި 2019/HC-A/231 ގެ އުޞޫލާ ޚިލާފުކަމަށެވެ. ރައްދުވާ ފަރާތުން ބުނީ ޕާސްޕޯޓު ހިފަހައްޓާފައިވާތީ ފިލުމުގެ ފުރުޞަތު ނެތްކަމަށާއި، ޞައްޙަ ވިސާ އޮތްކަމަށާއި، ހަމަލާދިނީ އަނެކަކުކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ކިޔަން ފެންނަ ރައުޔުތަކުގައި، ސީނުން ފެނުނު ލޭ، ޒަޚަމްތަކާއި ބަޔާންތަކުން ތުހުމަތަށް ބާރުދޭ ހެކި ހުރިކަމާއި، ތޫނު ހަތިޔާރާއި ތަކުރާރު އަނިޔާއާއި ވަށައިގެންވާ ކަންކަމުން މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާ އޮތްކަމާއި، ޓޫރިސްޓް ވިސާގައި މަސައްކަތްކުރާ ބިދޭސީއެއް މުޖުތަމަޢަށް ދޫކޮށްނުލެވޭނެކަމާއި، ޒިންމާ ނަގާނެ ވަޒީފާދޭ ފަރާތެއް ނެތްކަން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކ. ހުޅުމާލެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު HMC-CA/711/2021
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު (ކިޔަން ފެންނަ ރައުޔުތަކުން ދޭހަވާ ގޮތުން؛ ނިންމުމުގެ ބައި ކިޔަން ނޭނގޭ)
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ބަންދާމެދު ގޮތް ނިންމުމުގައި ފަނޑިޔާރު ފުރަތަމަ ބަލަންޖެހެނީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް އެ މީހަކު ކުރިކަމަށް ބާރުދޭ ހެކި ހުރިތޯއެވެ. ދެވަނައަށް ބަލަންޖެހެނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ޙާލަތްތަކުންކުރެ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުވެދާނެތޯއެވެ. (ފަނޑިޔާރު ފަރްހީޒާގެ ރައުޔު، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/93)
"ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރުމަކީ" ހަމައެކަނި ޝައްކަށްވުރެ މަތީ ދަރަޖައެކެވެ. އެއީ ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރާ އިދާރާއަށް ލިބިފައިވާ މަޢުލޫމާތުގެ އަލީގައި ފަރުވާތެރި ސަބަބުވެރި މީހަކަށް ކުށްކޮށްފިކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ މިންވަރެވެ. "ކޮންމެވެސް މިންވަރެއްގެ ހެކި ހުރުމަކީ" އެއަށްވުރެ ދަށް ދަރަޖައެކެވެ. (ފަނޑިޔާރު ފަރްހީޒާގެ ރައުޔު، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ [2021] SC 67)
އެއް މުއްތަހަމަކު ކުށުގެ ޒިންމާ ނަގައި އަނިޔާކުރީ ތިމާކަމަށް ބުނުމުން، އަނެއް ފަރާތާ ދެކޮޅަށް ލިބިފައިވާ ހެކި ޤަރީނާ ނަފީވެގެން ނުދެއެވެ. (ފަނޑިޔާރު ފަރްހީޒާގެ ރައުޔު)
ހެކި ފޮރުވުމުގެ ނުވަތަ ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ ޙާލަތު އޮތްކަމަށް ދައުލަތުން ބުނާނަމަ، އެ އިޙްތިމާލު އުފެދުނު ސަބަބާއި އޭގެ ހެކި ދައުލަތުން ހުށަހަޅަންޖެހޭނެއެވެ. (ފަނޑިޔާރު ފަރްހީޒާގެ ރައުޔު)
ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށަކަށްވުމަކީ ހަމައެކަނި އެ ސަބަބަށް މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާ އޮތްކަމަށް އިފްތިރާޟުކުރާނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ތޫނު ހަތިޔާރު ބޭނުންކުރުމާއި، ޒަޚަމްތަކުން ދައްކާ އަނިޔާވެރި ނިޔަތާއި، ތަކުރާރުކޮށް އަނިޔާކުރުމާއި، ވަށައިގެންވާ އެހެން ކުށްތަކާއި، ހެކީގެ ބާރަށް ބަލައި މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާ އޮތްކަން ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ. (ފަނޑިޔާރު ފަރްހީޒާގެ ރައުޔު، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/93)
ޖިނާއީ ބޮޑެތި ކުށްތަކުގެ ތުހުމަތުގައިވާ ފަރާތްތައް ޝަރުޠާއެކުވެސް ދޫނުކުރެވޭނެ ކަމަށް ހައިކޯޓުގެ 2018/HC-A/410 ގައި ކަނޑައެޅި އުޞޫލަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަހުގެ ނިންމުންތަކުން (2020/SC-A/93، 2020/SC-A/61) ބަދަލު އައިސްފައިވެއެވެ. ބަންދަކީ ކުށުގެ ކުޑަބޮޑު މިނަށް ނޫން، ހެކިތަކާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގެ މިންގަނޑަށް ބަލައި ނިންމާ ކަމެކެވެ. ފަހުގެ ނުވަތަ މަތީ ކޯޓުގެ ނިންމުމަށް 143 (ރ) ގެ ދަށުން ތަބާވާންޖެހޭތީ، ބޮޑު ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހަކު ޝަރުޠާއެކު ދޫކުރުމަކީ ހަމައެކަނި އެ ސަބަބަށް 143 (ރ) އާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ފަނޑިޔާރު ފަރްހީޒާގެ ރައުޔު)
ޓޫރިސްޓް ވިސާއަކީ ރާއްޖޭގައި ވަޒީފާ އަދާކުރުމުގެ ނިޔަތެއް ނެތި އަންނަ ބިދޭސީއަކަށް ދޭ ހުއްދައެކެވެ. ޓޫރިސްޓް ވިސާގައި ވަޒީފާ އަދާކުރާ ބިދޭސީއަކީ، ވިސާ ޞައްޙަ ނަމަވެސް، އިމިގްރޭޝަންގެ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް އުޅޭ މީހެއް ނޫނެވެ. އެފަދަ މީހަކު މުޖުތަމަޢަށް ދޫކޮށްލުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް އުޅުމަށް ދޫކޮށްލުމެވެ. އޭނާގެ މައްޗަށް އެކަމުގެ ދަޢުވާއެއް އުފުލިފައި ނެތުމަކީ މުޖުތަމަޢަށް ދޫކޮށްލާނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. އިދާރީ ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް އެފަދަ މީހަކު ކޯޓުން ޙަވާލުކުރަންޖެހޭނީ އިމިގްރޭޝަނާއެވެ. (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒުގެ ރައުޔު)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ ބަންދާބެހޭ މާއްދާތައް (ލިޔުމުގައި "53" އާއި "62 (ށ)، (ޅ)، (ރ)"، "31")
- ގަވާއިދު ނަންބަރު 2021-SC-REG-01 (ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު) (ލިޔުމުގައި "33" ވަނަ މާއްދާ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2007 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިމިގްރޭޝަންގެ ޤާނޫނު) ގެ ޓޫރިސްޓް ވީޒާއާބެހޭ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކުންފުންޏާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ބޭރު ކުންފުނިތައް ރަޖިސްޓްރީކުރުމާބެހޭ މާއްދާ
- ވިޔަފާރި ރަޖިސްޓްރީކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/93 (ޝަހީބް އިބްރާހީމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ [2021] SC 67 (މަފްތޫޙު ސަޢީދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/61 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު ނިޝާމް)
- ހައިކޯޓުގެ 2018/HC-A/410 (އަޙުޝަމް ޢަބްދުﷲ ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް)
- ހައިކޯޓުގެ 2019/HC-A/231 (ނިރުމޯލް ޗަންދުރާ ޕައުލް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް)
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- މުޙައްމަދު ނިޔާޒު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.