ފާޠިމަތު އިފާޝާ ވ. ކޮރަލް އައިލެންޑް ރިސޯޓްސް މޯލްޑިވްސް

ނަތީޖާ: ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުމަށް ބަދަލު؛ މުސާރަ އުނިކުރީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ނުލިބިވާ މުސާރައިގެ މިންވަރު ކަނޑައެޅުމަށް ޓްރައިބިއުނަލަށް ތަޙްވީލުކުރި

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 181/VTR/2021

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކޮވިޑް-19 ގެ ޙާލަތުގައި މުވައްޒަފު ސޮއިކުރި 'ވަގުތީ މުސާރަ ކުޑަކުރުން ޤަބޫލުކުރަން' ކަމަށް ބުނާ ލިޔުމެއްގެ މައްޗަށް މުސާރައިން އުނިކުރުން ޤާނޫނީތޯއާއި، އޭގެ ފަހުން ވުޖޫދަށް އައި ޢާންމު ޞިއްޙަތުގެ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ޤާނޫނު ރަޖުޢީކޮށް ތަޠުބީޤުކުރެވޭތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ޤާނޫނެއް ވުޖޫދަށް އައުމުގެ ކުރިން ހިނގާފައިވާ ޙާދިޘާއެއްގެ މައްޗަށް، ޤާނޫނުން ޞަރީޙަ ބަހުން އިސްތިސްނާކޮށްފައިނުވާނަމަ، ފަހުން ވުޖޫދަށް އަންނަ ޤާނޫނެއް ނުހިނގާނެއެވެ؛ މިއީ މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 12 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) އާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނިންމުންތަކުން ކަނޑައެޅިފައިވާ އާންމު އުޞޫލެވެ (ޕެރ. 13-14).
2. ޢާންމު ޞިއްޙަތުގެ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ޤާނޫނު (2020/20) އަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށީ 22 ސެޕްޓެމްބަރު 2020 ގައި ކަމަށްވާތީ، އޭގެ ކުރިން ހިނގާފައިވާ ކަމަކަށް (19 މާރިޗު 2020 ގެ ލިޔުމަށް) އެ ޤާނޫނު ތަޠުބީޤުކުރުމަކީ ރަޖުޢީކޮށް ޤާނޫނު ތަޠުބީޤުކުރުމެވެ (ޕެރ. 15-16).
3. ކޮންޓްރެކްޓްއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ބައިވެރިން ޢަމަލުކުރަންވާނީ ކޮންޓްރެކްޓްގެ ޝަރުޠުތަކާ އެއްގޮތަށެވެ (ޕެރ. 18-19).
4. މުވައްޒަފުން މުސާރަ އުނިކުރުމަށް ރުހުމާއެކު ލިޔުމެއްގައި ސޮއިކުރި ނަމަވެސް، މުސާރައިން ބައެއް އުނިކުރުމަކީ ހަމައެކަނި ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޑިސްކްރީޝަނަށް ދޫކޮށްލެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ؛ ޢާންމު ޞިއްޙަތުގެ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ޤާނޫނުގެ 9 ވަނަ މާއްދާގައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން މުސާރަ ކުޑަކުރާ ނަމަވެސް، ކުޑަކުރަން ޤަޞްދުކުރާ ޢަދަދު އެނގޭނެ ގޮތަކަށް ބަޔާންކުރުމަކީ ރަނގަޅު ގޮތެވެ (ޕެރ. 21).
5. ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 55 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި މުސާރައާއި އުޖޫރައިން އުނިކުރެވޭނެ ޙާލަތްތައް ޞަރީޙަ ޢިބާރާތުން ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، އެ ޙާލަތްތަކުގެ ތެރެއިން ޙާލަތެއް މެދުވެރިނުވެ މުސާރައިން އުނިކުރުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއް ކަމަށާއި، އެއީ ރީޒަނަބަލް އެމްޕްލޯޔަރެއް ކަންކުރާ އުޞޫލެއް ނޫނެވެ (ޕެރ. 22-24).

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2008/2 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 55 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 91/4 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2020/20 (ޢާންމު ޞިއްޙަތުގެ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ޤާނޫނު) ގެ 47 ވަނަ މާއްދާ، 9 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2011/4 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 12 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ބ)، (ނ)
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 37 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު: މުޙައްމަދު ޞަބާޙު ވ. ޢާއިޝަތު ނަފީސާ (2020/SC-A/97)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު: މޫސާ ނަޞީރު ވ. މޯލްޑިވްސް އިންލެންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ (2014/SC-A/41)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2021/32 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާ (އިސްތިއުނާފުގެ އިޖުރާއަތު)