އެސް. ޖޭ ޓްރޭޑް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ޢަބްދުﷲ މުޙައްމަދު

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 244/VTR/2020

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމެއް ނެތް ޙާލަތުގައި މުވައްޒަފުގެ ވަޒީފާދޭ ފަރާތަކީ އިސްތިއުނާފުކުރި ކުންފުނިތޯ (ދަޢުވާ ރައްދުވާ ފަރާތުގެ ޙައިޘިއްޔަތު)، އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ ހެކި ބަލައިނުގަތުން ޞައްޙަތޯ، އަދި ޓްރައިބިއުނަލަށް ޝަކުވާ ހުށަހެޅީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 28 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައިތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. އާންމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން ޠަބީޢީ އަދި ޤާނޫނީ ޝަޚްޞުންނަށް ދަޢުވާކޮށް ދަޢުވާ ރައްދުކުރެވޭނަމަވެސް، ދަޢުވާ ބަލައިގަތުމުގައި ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ މަޞްލަޙަތާއި ޙައިޘިއްޔަތު ބަލަންޖެހޭ ފަދައިން ދަޢުވާ ރައްދުކުރުމުގައިވެސް ދަޢުވާ ރައްދުވާ ފަރާތުގެ ޙައިޘިއްޔަތު ބަލަންޖެހޭނެއެވެ؛ ޙައިޘިއްޔަތު ނެތް ފަރާތަކަށް ރައްދުކުރާ ދަޢުވާއަކީ ޤާނޫނީ ގޮތުން ކުރެވޭނެ ދަޢުވާއެއް ނޫނެވެ (ޕެރ. 10-13).
2. ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިކަމަށް ދަޢުވާކުރާ މީހާ ފުރަތަމަ ސާބިތުކުރަންޖެހޭނީ ދަޢުވާ ރައްދުވާ ފަރާތުގެ ވަޒީފާއިން އޭނާ ވަކިކުރިކަމެވެ (ޕެރ. 14).
3. ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމެއް ނެތް ޙާލަތުގައި 'މުވައްޒަފު' ކަނޑައަޅަންވާނީ މަސައްކަތުގެ ޠަބީޢަތާއި ވަގުތުތައް، މަސައްކަތްކުރާ ތަން، ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ކޮންޓްރޯލް، މާލީ ބަރޯސާވުން، މުސާރަ ދޭ ގޮތް، އަދި މަސައްކަތް ކުރަނީ ކާކުގެ މަންފާއަށްޓަކައިތޯ ބަލައިގެންނެވެ (ހެލްޕް ޑްރައިވިންގ ސްކޫލް ވ. ޙަސަން ރިޒްމީން، 2012/HC-A/271)؛ މުސާރަ ދީފައިވަނީ ކުންފުންޏެއްގެ އެކައުންޓުން ކަމަށްވާނަމަ، ލޯންޗު ރަޖިސްޓްރީ ކޮށްފައިވަނީ އެހެން ކުންފުންޏެއްގެ ނަމުގައި ވިޔަސް، ވަޒީފާގެ ގުޅުން އޮތީ މުސާރަ ދިން ކުންފުންޏާކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ (ޕެރ. 17-20).
4. ކަމެއް ސާބިތުކުރުމުގެ ޙައްޤު ޚަޞްމުންނަށް ލިބިގެންވާއިރު، އަޑުއެހުން ނިމުމަށްފަހު ހެކި ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމަކީ އަލަށް ލިބުނު ހެއްކެއް ކަމުގައިވެ، ކުރިން ހުށަނާޅުނު ރަނގަޅު ސަބަބެއް އޮތްނަމަ ފަނޑިޔާރުގެ އިޚްތިޔާރުގައި އޮތް ކަމެކެވެ؛ ދިން ފުރުޞަތުގައި ހެކި ހުށަނާޅައި، ހުށަނާޅުނު ސަބަބެއް ނުދައްކާ ޙާލަތުގައި ހެކި ބަލައިނުގަތުމަކީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނިންމުންތަކާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ (ޕެރ. 21-23).
5. ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 28 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން، އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްނެތި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިކަމުގެ ޝަކުވާ ވަކިކުރި ތާރީޚުން ފެށިގެން ތިންމަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ޓްރައިބިއުނަލަށް ހުށަހެޅިދާނެއެވެ (ޕެރ. 25).
6. މުސާރަ ދެމުން އައި ފަރާތުން މުސާރަ ދިނުން އެހެން ފަރާތަކަށް ބަދަލުކުރާނަމަ އެކަން މުވައްޒަފަށް އަންގަންވާނެއެވެ؛ މުވައްޒަފަށް އެކަން ނޭނގި، އެއްބަސްވި މިންވަރަށް މުސާރަ ޖަމާވަމުން ދާނަމަ، ވަކިކުރެވިފައިވާކަން އޭނާއަށް ނޭނގޭނެއެވެ؛ މި މައްސަލައިގައި ވަކިކުރި ތާރީޚަކީ ވަކިކުރިކަން އެންގި ތާރީޚެވެ (ޕެރ. 26-27).

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2008/2 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 28 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2008/2 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުމުގައި)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު: ހިއުމަންރައިޓްސް ކޮމިޝަން އޮފް ދަ މޯލްޑިވްސް ވ. މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސް (2009/SC-A/24)
• ހައިކޯޓު: ހެލްޕް ޑްރައިވިންގ ސްކޫލް (މުޙައްމަދު އަޙްމަދު މުޙައްމަދު) ވ. ޙަސަން ރިޒްމީން (2012/HC-A/271)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު: އަޙްމަދު ނާޝިދު ވ. މުޙައްމަދު މުޞްޠަފާ (2010/SC-A/02)
• ސުޕްރީމް ކޯޓު: 2021/SC-A/01
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2021/32 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާ (އިސްތިއުނާފުގެ އިޖުރާއަތު)