Saeed Lex
ހައިކޯޓު · 2022/HC-A/169 · 5 ޖުލައި 2022 · ގެވެށި އަނިޔާއިން ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަމުރު

(ނަން ސިއްރުކުރެވިފައި) ވ. (ނަން ސިއްރުކުރެވިފައި)

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ އަވަސް އަމުރު ބާޠިލު؛ ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަމުރާމެދު އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި

ކީވޯޑުތައް: އާޢިލީ މައްސަލަ، ގެވެށި އަނިޔާއިން ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަވަސް އަމުރު، ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަމުރު، ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަމުރު އަދި ރައްކާތެރި ކުރުމުގެ އަވަސް އަމުރު ނެރެންޖެހޭ ޢާންމު އިޖުރާޢަތު، ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަވަސް އަމުރަކީ ކޯޓަށް އެފަދަ އަމުރަކަށް އެދި ހުށަހެޅުމާއިއެކު ދާދި އަވަހަށް ނެރެންޖެހޭ އަމުރެއް، ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަވަސް އަމުރު ނެރޭނީ ex parte ކޮށް

ދަށު ކޯޓު: ފެމިލީ ކޯޓު 146/2022/17

Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް
ޝެއަރ ކުރައްވާ

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ފެމިލީ ކޯޓުން ދެފަރާތުގެ ވާހަކަ އަޑުއަހައިގެން ނެރުނު ގެވެށި އަނިޔާއިން ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަވަސް އަމުރު ގެވެށި އަނިޔާ ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނުގައިވާ އިޖުރާއަތާ އެއްގޮތަށް ނެރެފައިވޭތޯއާއި، ހެކި ސާބިތުކުރުމުގެ މިންގަނޑަށް ވާޞިލުނުވެ އެ އަމުރު ނެރުން ޞައްޙަތޯ؛ އަދި ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަމުރާއި ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަވަސް އަމުރުގެ ތަފާތަކީ ކޮބައިތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: އަނބިމީހާ، ފިރިމީހާ ޖިސްމާނީ އަނިޔާއާއި ބިރުދެއްކުމާއި ފާރަލުން ފަދަ ޢަމަލުތައް ކުރަމުންދާ ކަމަށް ބުނެ، ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަވަސް އަމުރަކަށާއި ތަފްރީޤު އަމުރަކަށް އެދި ފެމިލީ ކޯޓަށް ހުށަހެޅިއެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ފެމިލީ ކޯޓުން ދެފަރާތުގެ ވާހަކަ އަޑުއެހުމަށްފަހު، 48 ވަނަ މާއްދާގެ ކަންކަން ސާބިތުނުވާތީ ތަފްރީޤު އަމުރު ނުނެރެ، ގެވެށި އަނިޔާއިން ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަވަސް އަމުރު ނެރުނެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ފިރިމީހާ ބުނީ ގެވެށި އަނިޔާގެ ޢަމަލެއް ސާބިތުނުވެ، ފޮޓޯއަކަށް ބިނާކޮށް، ހެކިވެރިޔާގެ ހެކިބަސް ނުނަގާ އަމުރު ނެރުނީ ކަމަށެވެ. އަނބިމީހާ ބުނީ އަވަސް އަމުރަކީ ހުށަހަޅާ ފަރާތުގެ ބަހަށް ބިނާކޮށް ނެރޭ އަމުރެއް ކަމަށާއި ފޮޓޯއާއި ފުލުހުންނަށް ރިޕޯޓްކުރި ލިޔުން ހުށަހަޅާފައިވާ ކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: އަވަސް އަމުރު ނެރެންވާނީ ex parte ކޮށް ވަގުތުން ކަމަށްވާއިރު، ދަށުކޯޓުން ދެފަރާތް އަޑުއަހައިގެން އަވަސް އަމުރު ނެރުމަކީ އިޖުރާއަތާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް ބަޔާންކުރި ޢަމަލުތައް ހިނގާކަމަށް ބެލެވެން އޮތުމުން، އަމުރު ބާޠިލުކޮށް ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަމުރަކާމެދު އަލުން ނިންމުމަށް ފޮނުވިއެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

  1. ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަމުރު (Protection Order) އަކީ ޢާންމު އުޞޫލުން ދެފަރާތް ޙާޟިރުކޮށް، ދެފަރާތުގެ އަޑުއަހައި، ހުށަހެޅޭ ހެކިތައް ވަޒަންކޮށް، މަދަނީ މައްސަލައެއް ސާބިތުކުރުމުގެ ހަމައިން ބެލިގެން ނެރޭ، 01 އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ނެރެވޭ އަމުރެކެވެ؛ އެހެން ދަޢުވާއެއް އޮތުމަކީ މި އަމުރު ނެރުމަށް ހުރަހެއް ނޫނެވެ، އަދި އަނިޔާ ފުލުހުންނަށް ނުވަތަ ޞިއްޙީ/އިޖްތިމާޢީ ޚިދުމަތްދޭ ފަރާތްތަކަށް ރިޕޯޓްކޮށްފައި ނެތުމަކީ އަމުރު ނުނެރުމަށް ބާރުދޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 20، 21)
  2. ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަވަސް އަމުރަކީ ގެވެށި އަނިޔާ ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނުގެ 37 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ނެރޭ، އެދި ހުށަހެޅުމާއެކު ދާދި އަވަހަށް ނެރެންޖެހޭ އަމުރެކެވެ؛ އެ އަމުރު ނެރުމަށް ދުވަސްތަކެއް ނުވަތަ މަސްތަކެއް ހޭދަވުމަކީ އޭގެ ޠަބީޢަތާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 22، 23)
  3. ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަވަސް އަމުރު ނެރެންވާނީ ex parte ކޮށް، މައްސަލަ ހުށަހަޅާ ފަރާތުގެ ވާހަކައަށް އެކަނި ބިނާކޮށް، އަނެއް ފަރާތަށް އެންގުމަކާ ނުލައެވެ؛ 39 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ޢިބާރާތަކީ އަމުރު ނިސްބަތްވާ ފަރާތުގެ އަޑުއެހުމުގެ އިޚްތިޔާރު ކޯޓަށް ދޭ ޢިބާރާތެއް ނޫން، އޭނާގެ އަޑު ނާހާ ސަބަބު ބަޔާންކޮށްދޭ ޢިބާރާތެކެވެ؛ ދެފަރާތުގެ ވާހަކަ އަޑުއަހައިގެން ކުރިއަށް ގެންދެވިދާނެ ކަމަށް ބުރަވެވޭނަމަ، ރުޖޫޢަވާންވާނީ ޢާންމު ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަމުރުގެ އިޖުރާއަތަށެވެ. (ޕެރ. 24)
  4. ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަވަސް އަމުރު ނެރުމުގައި ހެކިތައް ފުންކޮށް ވަޒަންކުރަން ނުޖެހޭނެއެވެ، އަދި އަނިޔާ އެހެން ފަރާތަކަށް ރިޕޯޓްކޮށްފައިވޭތޯ ބަލަން ނުޖެހޭނެއެވެ؛ ސަބަބުވެރި ހަމައަކުން ބަލާއިރު ގެވެށި އަނިޔާގެ ޢަމަލެއް ހިނގާކަމަށް ޝައްކުކުރެވޭ ޙާލަތެއް އޮތްކަމަށް ނުވަތަ ނުހިނގާ ކަމަށް ބެލުމަށްވުރެ ހިނގާކަމަށް ބެލެވޭނަމަ އަމުރު ނެރެވޭނެއެވެ؛ މަދަނީ މައްސަލަތައް ސާބިތުކުރާ މިންގަނޑަށް ވާޞިލުވާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 25)
  5. ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަވަސް އަމުރަކީ 03 މަސް ދުވަހަށްވުރެ ދިގު ނޫން ވަގުތީ އަމުރެކެވެ؛ އަމުރު ނިސްބަތްވާ ފަރާތުގެ އަޑުއެހުމުގެ ފުރުޞަތު ދެވޭނީ އަމުރު ނެރުމަށްފަހު 03 މަސް ހަމަވުމުގެ ކުރިންނެވެ (41 ވަނަ މާއްދާ)، އަދި 42 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އަމުރު ދާއިމީވުމުގެ ކުރިން ކޯޓުގެ އަމިއްލަ އިސްނެގުމުން ދެފަރާތް ޙާޟިރުކުރެވޭނީވެސް އަމުރު ނެރުމަށްފަހުގައެވެ. (ޕެރ. 26–29)
  6. ދެފަރާތް ޙާޟިރުކޮށް އަޑުއަހައިގެން ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަމުރުގެ އިޖުރާއަތަށް ރުޖޫޢަވުމަށްފަހު އަވަސް އަމުރެއް ނެރުމަކީ ޤާނޫނުގެ އިޖުރާއަތާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ؛ ނަމަވެސް ބަޔާންކުރެވުނު ޢަމަލުތަކަކީ ހިނގާކަމަށް ޝައްކުކުރެވޭ ބޮޑެތި ނުރައްކާތެރި ޢަމަލުތަކެއްކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނަމަ، އަމުރު މުޠްލަޤަށް ބާޠިލުކޮށް ދޫކޮށްނުލައި، ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަމުރެއް ނެރުމާމެދު އަލުން ބެލުމަށް ދަށުކޯޓަށް ތަޙުވީލުކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 30–39)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.