ނަން ފޮރުވާފައި ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

މި ޤަޟިއްޔާގައި ފަރާތްތަކުގެ ނަން ފޮރުވާފައި.

ނަތީޖާ: ނިމުނު ގޮތް ލިޔުމުގައި ނެތް (ފަނޑިޔާރު ނިޔާޒްގެ ރައުޔުގައި ކުށް ސާބިތުކުރީ ޤާނޫނީ ހަމަތަކާ އެއްގޮތަށް ނޫން)

ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 543/Cr-C/2020

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކުޑަކުއްޖަކު އިތުބާރުކުރަންޖެހޭ މަޤާމެއްގައި ހުރެ ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުށް (ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 9 (ހ)، (ށ)) ސާބިތުކޮށް 17 އަހަރުގެ ޖަލު ޙުކުމްކުރި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާނޫނީ ހަމަތަކާ އެއްގޮތްތޯ؛ ދަޢުވާގެ ޞީޣާ (82 (ބ))، ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުން އަނބުރާ ގެންދިއުން، ކުއްޖާ ކިޔައިދިނުން ލަސްވުމާއި 47 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކޮރޮބޮރޭޝަން، ހެކި ވަޒަންކުރުމުގައި ތަފާތުކުރުން، އަދި މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓުން އަނިޔާ ނުފެނުމުގެ އަސަރު.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ހެކީގެ ހަމައަކީ ހެކީގެ ޢަދަދު ހަމަކުރުމެއް ނޫން؛ ކުޑަކުއްޖާގެ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެދުކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެކިބަހެއްނަމަ އެއަށް ބިނާކޮށް ދަޢުވާ ސާބިތުކުރެވިދާނެ (މުޚްތާރު ޤަޟިއްޔާ) (ޕެރ. 21-23)
2. ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 82 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)-(ބ) ގައިވާ މަޢުލޫމާތު ހުންނަންޖެހެނީ ދަޢުވާ (charge) ގެ ޞީޣާގައި؛ ދަޢުވާ ފޯމުގެ ޖަދުވަލަކުން ފެންނަން އޮތުމަކީ ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތް ނޫން، ނަމަވެސް 85 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތަށް އޮޅުމެއް ނާރާނަމަ ދަޢުވާއަށް އަސަރެއް ނުކުރޭ (ޕެރ. 28-29)
3. ކުށްކުރި ސީދާ ތާރީޚާއި ވަގުތު ދަޢުވާގައި ބަޔާންކުރުމަކީ ހުރިހާ ޙާލަތެއްގައި ލާޒިމް ނުވަތަ ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫން؛ ވަކި ތާރީޚެއް ނޭނގޭނަމަ ތަޙްޤީޤުން ހޯދޭ މުއްދަތެއް ބަޔާންކުރެވިދާނެ، އަދި ކުޑަކުއްޖާއަށް ސީދާ ދުވަހާއި ވަގުތު ބުނަން ނޭނގުމަކީ ތުހުމަތު ނަފީކުރާ ކަމެއް ނޫން (ޕެރ. 29-30، 38-39)
4. ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 119 (ހ) ގެ ދަށުން ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުން ދަށުކޯޓުގައި އަނބުރާ ގެންދިއުމުން އެ ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ދޫކޮށްލީ ކަމުގައި ބެލޭނެ، އަދި އެ ނުކުތާ އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި އަލުން ބަހުޘްކޮށް ގޮތެއް ނުނިންމޭނެ (ޕެރ. 32-35)
5. ކުޑަކުއްޖާ ކިޔައިދިނުން ލަސްވެފައިވޭތޯ ބަލަންވާނީ ކުއްޖާގެ ޙާލަތާއި ކަންހިނގި ގޮތަށް ބަލައި، ހަމައެކަނި މުއްދަތު ގުނުމުން ނޫން؛ ލަސްވުމަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ހެކިބަހުގެ ބާރު ދެރަކުރާ ކަމެއް ނޫން (ޢަބްދުލްމުހައިމިން ޤަޟިއްޔާ) (ޕެރ. 42-44؛ ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢުގެ ރައުޔު ޕެރ. 81-86)
6. ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒްގެ ރައުޔުގައި: 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) ގެ ދަށުން ކުއްޖާގެ ބަސް ކޮރޮބޮރޭޓްކުރުމަށް ހެކިބަސްދޭ ފަރާތްތަކަކީ ހާދިސާ ހިނގުމުން ދާދި އަވަހަށް ނުވަތަ ގިނަ ދުވަސް ނުވަނީސް ކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވާ ފަރާތްތަކަށް ވާންޖެހޭ؛ އަހަރުތަކެއް ފަހުން އަލަށް އަޑުއިވުނު މީހުންގެ ހެކިބަހުން އެ މާއްދާގެ މަފްހޫމުގައި ކޮރޮބޮރޭޝަން ނުވޭ (ޕެރ. 51، 60-63، 66)
7. ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒްގެ ރައުޔުގައި: ހެކި ވަޒަންކުރުމަކީ ޝަރީޢަތްކުރާ ފަނޑިޔާރުގެ ތަޤްދީރީ ބާރެއް ނަމަވެސް، އެއް ހެކިތަކެއް ދެ ދަޢުވާއެއްގައި ތަފާތު ބުރަދަނުން ވަޒަންކުރިނަމަ މަތީ ކޯޓުން އެ ބާރުގެ ބޭނުންކުރި ގޮތް ބެލިދާނެ (ޕެރ. 70-73)
8. ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢުގެ ރައުޔުގައި: ދެ ފަރާތެއްގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކޮށް އެކަކުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުވެ އަނެކާގެ މައްޗަށް ސާބިތުނުވުމަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 17 އަދި 20 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ތަފާތުކުރުމެއް ނޫން (ޕެރ. 87)
9. ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މައްސަލަތަކުގައި މެޑިކޯ ލީގަލް ނުވަތަ ފޮރެންސިކް ރިޕޯޓުން އަނިޔާ ނުފެނުމަކީ ޖިންސީ ގޯނާ ނުލިބޭކަމުގެ ކޮންކްލޫސިވް ހެއްކެއް ނޫން (ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢުގެ ރައުޔު ޕެރ. 89-91)؛ ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒްގެ ރައުޔުގައި، ޕްރޮސިކިއުޝަނުން ހުށަހަޅާ ރިޕޯޓަކުން ކޮރޮބޮރޭޓްކުރަނީ ކޮން ޢަމަލެއްކަން ސާފުކޮށްދޭންޖެހޭ (ޕެރ. 76-78)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 9 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާ، (ޅ) އާއި (އ) ހިމެނޭ ގޮތަށް
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 82 ވަނަ މާއްދާ (ހ)-(ބ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 ގެ 85 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 ގެ 119 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ޤާނޫނުއަސާސީގެ 17، 20 އަދި 51 ވަނަ މާއްދާ
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2009/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު) ޤަޟިއްޔާ
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/42 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަބްދުލްމުހައިމިން އާދަމް) ޤަޟިއްޔާ
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2021/SC-A/30 ޤަޟިއްޔާ
• ހައިކޯޓުގެ 2019/HC-A/304 (ޢަބްދުﷲ މުޢާޒް ޢަބްދުއްރަޙްމާން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް) ޤަޟިއްޔާ
• King v. Baskerville (1916) K.B 658
• Rameshwar v. The State of Rajasthan (1952) AIR 54